
خجالت: خجالت یا اجتماعگریزی
خجالتی بودن یا همان چیزیکه باعث میشود شما در ارتباط برقرار کردن با دیگران راحت نباشید،تنها یک احساس است؛احساسی که تنها در درون شما وجود دارد و فقط خود شما آن را میفهمید.برخی مردم خجالتی بودن را با ترس از اجتماع یا بیماری فوبیا یکی میدانند،در حالیکه این دو باهم فرق میکند؛در بیماری ترس از اجتماع،فرد نسبت به تمام فعالیتهای اجتماعی دچار ترس و نگرانی میشود،در صورتی که فرد خجالتی تنها در شرایطی خاص،نگرانی و اضطراب را تجربه میکند.
کودکی و شکلگیری خجالت
با رشد کودک و بیشتر شدن تجربهها و فعالیتهای اجتماعی،فرد در برخی شرایط خاص در مواجهه با افراد غریبه یا وارد شدن به محیطی ناآشنا،خجالت را تجربه میکند.هر خانوادهای براساس فرهنگ،مهارت و سطح دانش و آگاهیهای خود درباره تربیت کودک،با این وضعیت برخورد میکند.چگونگی این برخورد در از بین رفتن یا ماندگار شدن این حس، تاثیر زیادی خواهد داشت.تمسخر،تحقیر یا شماتت کردن کودک در شرایطی که نسبت به یک وضعیت خاص خجولانه رفتار میکند،باعث میشود احساس خجالت به عنوان یک صفت دایمی او باقی بماند.
دلیل خجالت کشیدن چیست؟
عدهای از متخصصان معتقدند خجالتی بودن علاوه بر نحوه تربیت،زمینه ژنتیک نیز دارد.این متخصصان،تربیت درست و افزایش مهارتهای زندگی در از بین رفتن این حسن در افراد را بسیار موثر میدانند. بررسیها نشان داده است آدمهای خجالتی از اعتماد به نفس پایینی برخوردارند و به خاطر همین موضوع،فکر میکنند اگر در یک جمع صحبت کنند،مورد تمسخر قرار میگیرند یا کسی به صحبتهای آنها توجه نمیکند.
این دو عامل«اعتماد به نفس پایین و خجالتی بودن)بهطور مداوم در حال تقویت یکدیگر هستند بهطوریکه اگر فرد به فکر برطرف کردن مشکل خود نباشد، در آینده مشکلات زیادی را تجربه خواهد کرد.همچنین برخلاف تصور همگانی که افراد خجالتی را افرادی درونگرا میدانند، بسیاری از افراد برونگرا هم خجالتی هستند
بسیاری از افراد مشهور مانند هنرمندان، بازیگران سینما،دانشمندان و حتی سیاستمداران هم خجالتی بوده یا هستند. این افراد وقتی در قالب شغل خود قرار میگیرند،مطابق با آن ایفای نقش میکنند اما به محض آنکه به شرایط غیرشغلی برمیگردند،تبدیل میشوند به آدمهایی بسیار خجالتی و معذب!
خجالت و دیدگاههای فرهنگی
خجالتی بودن نزد افراد،خانوادهها،جوامع و فرهنگهای مختلف،معانی متفاوتی دارد به عبارتی،بعضیها فرد کمرو را فردی ساکت، مودب و محترم،مطیع و حرفگوشکن میدانن.در برخی فرهنگها،خجالتی بودن را برای دختران امری عادی و صفتی مثبت به حساب میآورند در حالیکه ممکن است این ویژگی را برای پسرها ناپسند بدانند.اما واقعیت این است که خجالتی بودن،یک معلولیت اجتماعی است.
این ویژگی میتواند مانع رشد مطلوب شخصیت افراد شود و برای هردو جنس- پسر و دختر-نامطلوب است و باعث ایجاد مشکلات زیادی به خصوص در بزرگسالی و زندگیهای مشترک میشود.
درصد فراوانی افراد خجالتی
تحقیقات نشان میدهد اکثر افراد در موقعیتهای مختلف،کمی خجالتی میشوند.مثلا 57 درصد از مردم،هنگام مواجهه با یک جمع غریبه و مقتدر که ملزم به پاسخگویی به سؤالات آنها نیز باشند، احساس خجالت میکنند.07 درصد از افراد هنگام حضور در جمع بزرگی از افراد غریبه،خجالتی برخورد میکنند 46 درصد افراد نیز هنگامیکه با جنس مخالف روبهرو یا همصحبت میشوند،دچار احساس خجالت میشوند.همچنین حس خجالت در 85 درصد از افرادی که با جمعی دارای موقعیت اجتماعی یا تحصیلات بالاتر مواجه میشوند،به وجود میآیند میبینید؟اگر شما هم خجالتی هستید،امیدوار باشید! چندان تنها نیستند.
مجله بهداشت روان و جامعه
گردآورنده : مدرسه کلوب