از آنجا كه دیدگاههای گوناگونی در مورد بهره گیری از استانداردها وجود دارد لذا انواع آنها نیز در تقسیم بندیهای گوناگونی صورت گرفته است .
بررسی تاریخی استانداردهای آموزشی و تحصیلی نشان می دهد كه اولین گروه از استانداردهای تدوین شده در این زمینه ، استانداردهایی از نوع رفتاری بودند كه بر مبنای این نظریه كه دانش آموزان باید مطابق با یك استاندارد مشخص شده رفتار كنند و نیز اینكه منظور از تحصیل، واداشتن دانش اموزان به رفتار كردن با شیوه و استاندارد مشخص است ، شكل گرفتند.
گروه دیگری از استانداردهای آموزشی ، استانداردهای محتوا هستند كه منعكس كننده ی فلسفه آموزشی “بازگویی دانش“ (knowledge – Telling) می باشند و بیش از همه رواج یافته اند. در این نگرش ، دانش اموز یك لوح نانوشته است كه دانش مناسب را می توان بر روی آن نوشت. هدف از آموزش ، انتقال دانش از معلم (یا متن درسی) به دانش آموز می باشد و توانایی پاسخ دادن به سئوالات خاص ، شرط اصلی برای دانش آموزان ، فارغ التحصیل است.
استانداردهای شناختی ، گروه دیگری از استانداردهای آموزشی و تحصیلی هستند كه معتقد به این عقیده فلسفی اند كه : دانش آموز خودش، و با تربیت یا راهنمایی معلم ، دانش را می سازد. با انجام این كار ، دانش آموز قادر است بستر مناسب برای دانش جدید را فراهم اورد و بدین ترتیب می تواند به شیوه های بسیار مطمئن تری «مالكیت» آن دانش را در اختیار گیرد . البته لازم به اشاره است كه استانداردهای آموزشی تا كنون بیشتر در مباحثی چون سنجش و ارزیابی مطرح شده و مورد استفاده قرار گرفته اند و مباحثی چون برنامه ریزی های آموزشی و درسی كمتر مورد توجه این مقوله قرار گرفته است .
اما برای استانداردها ، تقسیم بندی كلی تری نیز وجود دارد .
۱- استانداردهای طبیعی: این نوع استانداردها به تأثیرات قوانین موجود در طبیعت بر روی طرح ها و روش ها اشاره می كند . افزایش بهره وری با در نظر داشتن جنبه های علمی فعالیتها اساساً به معنی بهره گیری از قوانین علمی طبیعی در فرایند محقق ساختن آنها است .
از آنجا كه دنیای كنونی بر مبنای علم توسعه یافته است ، بهره گیری مؤثر از قوانین علمی ، عرضه كیفی محصولاتی را كه در گذشته در این سطح از مهارت برایمان قابل تصور نبوده را قادر ساخته است. محصولات جدید نیز بر مبنای توسعه كاربرد دانش قوانین علوم طبیعی پایه گذاری شده و سودمندی عملكرد یك محصول به این موضوع بستگی پیدا كرده كه قوانین طبیعی بتوانند در پیگیری اهداف ویژه ی ما دخیل بوده و به كار گرفته شوند .
در این نوع استاندارد بهترین روش تولید یك محصول از تاثیر تؤام كیفیت و كارآیی ایجاد می گردد . هدف به دست آمده از این تأثیر استاندارد جاری است كه شكل می گیرد .
۲- استانداردهایی كه به منظور خاصی برقرار می شوند : بر خلاف استانداردهای طبیعی، استانداردهای دیگری نیز وجود دارد كه به منظور ایجاد توافق و با اهدافی مشخص برقرار شده و اغلب به دلیل مناسبت های اجتماعی و یا تجاری برقرار می گردد . به عبارت دیگر این نوع استانداردها برای انجام مناسبت تر و اطمینان بخش تر امور ایجاد می گردند . این قبیل استانداردها با توجه به محتویات آنها به وسیله نهادهایی نظیر حكومت ها ، صنایع و سازمانها (آموزشی و ...) مقرر می شوند.
برخلاف استانداردهای طبیعی در این نوع استانداردها هیچ چیز حتمی نیست. به عنوان مثال سازمانهای آموزشی در كشورهای مختلف ممكن است دوره های آموزشی را با مدت زمانهای مختلف برای فراگیران معرفی كنند . در بعضی ، مقطع ابتدایی از پنج سال تحصیلی تشكیل شده است و در بعضی دیگر این دوره به شش سال افزایش یافته است .
منبع :
-كمیته سواد فناوری اطلاعاتی شورای ملی پژوهش ایالات متحده،تبحر در فناوری اطلاعات،ترجمه علی حسین قاسمی(تهران:انتشارات چاپار،۱۳۸۱)،ص۱۱۰.
-Cognitive.
-كمیته سواد فناوری اطلاعاتی شورای ملی پژوهش ایالات متحده،تبحر در فناوری اطلاعات،ترجمه علی حسین قاسمی(تهران:انتشارات چاپار،۱۳۸۱)،ص۱۱۰.
-National Standards