۳٫۹m
۱۵٫۹m
مقدمه: مشکلات دانش آموزان کلاس اول چیست و چه راه حل های برای آن ارائه می شود؟ در این مقاله سعی شده است به این سوال پاسخ داده شود.
کلاس اول: نقطه عطف زندگی کودک
کلاس اول نقطه عطفی بزرگ در زندگی کودک است. کودکان در اولین سال دبستان از محیط بازی و سرگرم کننده مهدکودک و کودکستان جدا شده و به سمت یک محیط تحصیل‌ی چالش برانگیزتر حرکت می کنند. این تغییر می تواند هم برای والدین و هم برای دانش آموزان مشکلاتی را فراهم کند.
دانش آموز کلاس اول که هنوز روحیه کودکی خود را حفظ کرده است در شرایطی قرار می گیرد که اگر از قبل برای آن آماده نشده باشد می تواند بسیار هیجان انگیز و ترسناک باشد. در ظرف مدت اندکی کودک تجربیات زیادی را از سر می گذراند مانند: جدای از والدین، محدودیت هایی مانند عدم تحرک و بازی، آشنای با کودکان و معلم غریبه، تعاملات پیچیده با بقیه همکلاسی ها و معلم، رویارو شدن با تعهدی به نام مشق شب، و دهها مورد دیگر.
این زمانی است که والدین متوجه تفاوت ها و چالش‌های یادگیری خواهند شد. گفته می شود از هر 5 دانش آموز کلاس اول، حداقل یک دانش آموز با خواندن، نوشتن، ریاضی، تمرکز، مدیریت زمان و سازماندهی امور خود مشکل دارد. نکته مهم اینجاست که والدین بدانند حتی در صورت بروز مشکلات برای فرزندشان این مشکلات عادی بوده و با آگاهی، صبر و حوصله قابل حل است. در این وضعیت نباید دانش آموز کلاس اول را با بقیه همکلاسی ها مقایسه کرد. هر کودکی روش خود و سرعت یادگیری خودش را داشته و طبق شرایط خودش رشد و پیشرفت می کند.
آنچه مهم است به خاطر بسپارید این است که حتی اگر فرزند شما در مقایسه با همکلاسی های خود مشکل دارد، هر کودکی با سرعت خودش یاد می گیرد و رشد می کند. اولین قدم برای کمک به دانش آموز کلاس اولی که مشکلاتی از خود نشان می دهد آگاه بودن والدین است. مقاله حاضر این هدف را دنبال می کند. یکی از مهمترین موضوعی که باید والدین از آن آگاه باشند 10 مهارت اصلی است که دانش آموزان کلاس اول باید به آن ها تسلط پیدا کنند. بیشتر والدین این موضوع را نمی دانند و با سطح انتظرات بالا یا پایین موجب استرس به دانش آموز و خودشان می شوند.
انواع مشکلات دانش آموز کلاس اول ابتدایی
مشکلات دانش آموزان کلاس اول ابتدایی چند نوع متفاوت است. برخی مشکلات مربوط به مسائل عاطفی بین والدین و دانش آموزان مانند دلتنگی برای خانه است که با کمک معلم بعد از چند روز قابل حل است. نوع جدی مشکلات دانش آموزان کلاس اول از نوع اختلال یادگیری است. تشخیص اختلال یادگیری برای افراد غیرمتخصص بسیار دشوار است. والدین غیرمتخصص به سختی می توانند درکی از کودکی که دارای اختلال یادگیری است داشته باشند. برخی از کودکان برای مدت طولانی قبل از تشخیص با مشکلات اختلال یادگیری دست و پنجه نرم می کنند و برچسب های گوناگونی مانند: تنبل، شیطون، بازیگوش، درس نخوان، کودن و غیره به آنها زده می شود. در صورت عدم تشخیص و درمان، این کودکان دوران بسیار سختی را در دبستان تجربه خواهند کرد که می تواند عزت نفس، احترام به نفس و انگیزه آنها را کاهش دهد و مشکلات بعدی را پیچیده تر کند. تشخیص اختلال یادگیری باید توسط معلم و مشاور تحصیل‌ی انجام شود. به همین دلیل والدین باید توجه کنند که هنگام ثبت نام فرزند کلاس اولی خود حتما دبستانی را انتخاب کنند که معلم با تجربه و متخصص داشته باشد و در کنار آن ترجیحاً مشاور با مدرسه همکاری کند.
ولی قبل از هر چیز بهتر است والدین با مشکلاتی که ممکن است دانش آموزان کلاس اول داشته باشند آشنا شوند. والدین هر چه زودتر علائم را تشخیص دهند، سریعتر می توانند به موفقیت فرزندشان کمک کنند.
مشکلات عمومی
مشکلات عمومی را باید آسانترین و معمول ترین نوع مشکلات به شمار آورد. بیشترین مشکلات عمومی دانش آموزان کلاس اول با گذر زمان، تکرار، تذکر والدین قابل حل است.
بیشترین شکایت والدین و معلمان از دانش آموزان کلاس اول از انواع زیر است:
• احساس سردرگمی دائمی از همه چیز در اطراف
با ورود به کلاس اول، دانش‌آموزان اغلب احساس گیجی می‌کنند، زیرا معلمان تازه وارد هستند، همه چیز با محیط آشنای مهدکودک متفاوت به نظر می‌رسد و دیدن دانش‌آموزان بزرگتر باعث ترس آنها می‌شود. برخی از آنها می ترسند که مورد آزار و اذیت یا بدرفتاری دانش آموزان بزرگتر قرار گیرند و این باعث گریه و مقاومت در برابر رفتن به مدرسه می شود. انطباق با قوانین جدید و محیط یادگیری مدرسه ابتدایی، جایی که اسباب بازی های کمتری و مشق شب بیشتری وجود دارد و معلم مواظب است، یک چالش است. معلمان باید روان‌شناسی دانش آموزان کلاس اول را درک کنند تا به آنها در ایجاد اعتماد به نفس، کنجکاوی و اشتیاق برای یادگیری کمک کنند.
• محدوده توجه محدود، به خصوص در مدت زمان کوتاه
یکی از مشکلات دانش آموزان کلاس اول این است که نمی‌توانند برای مدت کوتاهی بر روی یک موضوع تمرکز کنند و دائم در حال حرکت هستند. در رفع این مشکل معلم باید با آموزش غیرمستقیم به دانش آموز کمک کند. استفاده از زبان بدن یکی از بهترین راه حل ها است. مثلا، گذاشتن انگشت روی لب به معنی "سکوت"، زدن خط کش روی میز به معنی توجه به معلم یا تابلو، و غیره.
هر بار که دانش آموزی به معلم یا شما گوش نمی دهد، معلم باید به طور جدی به او یادآوری کند، از دانش آموز بخواهد که قوانین کلاس را رعایت کند و از کسانی که خوب گوش می کنند تشکر کند. هر بار که معلم صحبت می کند و دانش آموزی حرفش را قطع می کند، معلم باید بگوید: "ببخشید، اما نوبت من است که صحبت کنم، من صحبت می کنم و بهتر است که شما گوش کنید!" وقتی معلم در حال صحبت است و دانش آموزی روی می گرداند و توجهی نمی‌کند، معلم باید بلافاصله نام آن دانش آموز را ذکر کند، برای جلب توجه مثالی خنده دار بزند و دانش آموز را به فضای درس بازگرداند.
• درخواست اجازه برای بیان عقاید
یکی از مشکلاتی که دانش آموزان سال اول برای خود و کلاس ایجاد می کنند عدم رعایت نظم کلاس است. از آنجایی که دانش‌آموزان کلاس اول تازه وارد محیط کلاس شده‌اند، عادت به بالا بردن دست برای ابراز عقیده هنوز ایجاد نشده است، مخصوصاً برای کسانی که پیش دبستانی نرفته‌اند. بعضی از دانش آموزانی که دوره پیش دبستان را گذرانده اند نیز در 3 ماه تعطیلی تابستان این عادت را فراموش کرده اند.
در جلسات کلاس درس، برای اطمینان از فضای "یادگیری با شادی" و تشویق دانش آموزان به بالا بردن دستان خود برای بیان نظرات، رعایت نوبت در کنترل تکالیف شب، نشان دادن توجه در طول صحبت معلم یا نشان دادن مشارکت فعال در بازی های آموزشی، معلم باید عادت بالابردن دست برای حفظ نظم را به دانش آموز بیاموزد بسیار پیش می آید که زمانیکه معلم سوال می پرسد، دانش آموزان اغلب قبل از اینکه به آنها اجازه داده شود آزادانه پاسخ می دهند، یا ممکن است برخی دستان خود را اشتباه بالا ببرند. بنابراین، برای برگزاری یک کلاس درس با زمانی محدود و کیفیت بالا، القای نظم و انضباط در یادگیری از ابتدای سال تحصیل‌ی ضروری است.
• دلتنگی برای مادر و اشک در مدرسه
کودکان در مهدکودک و دبستان اغلب به دلیل ترس از دوری از والدین و نگرانی در مورد امنیت، اضطراب جدایی را تجربه می کنند. در نتیجه، مواردی وجود دارد که دانش آموزان در کلاس، مادران خود را به یاد می آورند و اشک می ریزند. برای دانش آموزان کلاس اول، معلمان باید در مدیریت و القای نظم و انضباط بسیار سازگار باشند. صفات: مراقب، ملایم و گاهی سخت‌گیر بودن برای معلم در این مواقع ضروری است. در طول انتقال از مهدکودک به دبستان، کودکان از یادگیری از طریق بازی به یادگیری هدفمند تغییر می کنند. آنها باید با روابط جدید، مسئولیت‌ها و چالش‌های جدیدی روبرو شوند. از این رو، راهنمایی تدریجی برای سازگاری کودکان با این روال های جدید ضروری است.
جشن روز اول مدرسه که با نام جشن شکوفه‌ها معروف شده است راه حل بسیار خوبی برای آشنای دانش آموز با فضای شاد مدرسه است. دانش آموزانی که این روز را با والدین خود در مدرسه گذرانده اند استرس کمتری دارند.
• نوشتن به صورت معکوس
یادگیری نوشتن می تواند برای دانش آموزان کلاس اول به دلیل عدم آشنای با تکنیک در دست گرفتن مداد یا عدم آشنای با حروف دشوار و چالش برانگیز باشد. در دوره پیش دبستانی، آنها با خواندن و رنگ آمیزی حروف آشنا شدند، اما درک درستی از خطوط، خطوط اصلی، ساختار حروف، ارتفاع حروف، عرض، فاصله، حروف کوچک و بزرگ، نشانه ها و اعداد نداشتند. بسیاری از آنها حتی حروف و اعداد را برعکس می نویسند.
شرط ضروری برای نوشتن خوب، هماهنگی چشم با دست است. این بدان معنی است که چشم ها باید انعطاف پذیر حرکت کنند و می توانند حرکت ضربات نوشتاری را دنبال کنند. اگر کودک هنوز حروف را برعکس می نویسد، حتی با وجود اینکه نوشتار آنها بهتر شده است، فرصت هایی را برای کودک ایجاد کنید تا چپ و راست بدن خود را تشخیص دهد. بازی هایی انجام دهید که فقط از دست چپ یا راست یا فقط پای چپ یا راست استفاده می شود و مهمتر از همه با معلم و مشاور مدر سه گفتگو کنید.
• گم شدن مکرر وسایل مدرسه
ورود به کلاس اول یک گام مهم برای هر کودک است. آنها ممکن است با چالش‌های زیادی روبرو شوند، مانند درک کامل قوانین مدرسه، مشکل در تمرکز در طول درس و تلاش برای سازگاری با محیط جدید. علاوه بر این مسائل عمده،بیشتر دانش آموزان کلاس اول وسائل مدرسه خود را گم می کنند.
والدین چگونه می توانند مشکل گم شدن وسائل فرزند دانش آموز کلاس اولی خود را حل کنند؟
• هنگام خرید لوازم مدرسه کودک خود را همراه داشته باشید.
قبل از شروع مدرسه، والدین باید به فرزند خود در انتخاب و تهیه تمام وسایل مورد نیاز مدرسه کمک کنند. بهتر است هنگام خرید با کودک خود بروید و از او مشورت بخواهید. ولی تسلیم نظرات اشتباه او نشوید.این به کودک کمک می کند تا با وسایل شخصی خود آشنا شود و آنها را دوست بدارد. با انتخاب اقلام بر اساس پیشنهاد کودک و راهنمای والدین، کودکان تاثیر بهتری خواهند داشت و وسایل خود را با وضوح بیشتری به یاد می آورند. هنگامی که والدین نظر آنها را در مورد رنگ و دکوراسیونی که باید انتخاب کنند بپرسند، کودکان نیز احساس ارزشمندی خواهند کرد. اجازه ندهید کودک در روز اول مدرسه متوجه شود که چه چیزی در قلمدانش وجود دارد.
• به کودک خود کمک کنید تا اقلام خود را برچسب گذاری کند
والدین می توانند از کتابفروشی ها برچسب های چسبی یا پشت چسب دار بخرند و با چسباندن این برچسب ها روی لوازم تحریر یا وسائل فرزند دانش آموز خود در پیدا کردن وسائل به او کمک کنند. نام کودک را در اندازه کوچک روی این برچسب ها نوشته و روی وسایلی مانند جا مدادی، خودکار، پاک کن و غیره بچسبانند یا از تصویری منحصر به فرد برای کودک استفاده کنند، مثلا اگر کودک سفینه فضایی یا باب اسفنجی دوست دارد،برچسب باب اسفنجی یا سفینه فضایی روی وسائل او چسبانده شود. مواردی را که برچسب گذاری کرده اید به کودک یادآوری کنید و بگذارید کودک تصمیم بگیرد که برچسب را کجا بگذارد تا به طور فعال تصویر را به خاطر بسپارد.
وقتی کودک وسایل مدرسه را دوست می بیند، حس بهتری برای محافظت از آنها خواهد داشت. داستان های کوچکی در مورد مدادها، خط کش ها و غیره بسازید و آنها را با نام‌های دوستانه صدا کنید: مداد آبی، پاک کن زرد و غیره. این داستان ها نه تنها کودک را با عملکرد این اشیاء آشنا می کند، بلکه باعث می شود کودک در قبال محافظت از این اشیاء کوچک احساس مسئولیت کند.
• فهرستی از اقلام برای کودک ایجاد کنید و آن را روی میز تحریر او بچسبانید.
فهرستی از لوازم التحریر و وسائلی که او به همراه خود می برد درست کنید و روی میز تحریر یا پشت در کیف او بچسبانید طوری که بتوان آن رابه آسانی دید و لوازمی را که با خود از مدرسه آورده است طبق لیست موجود باشد. با این کار کودک یاد می گیرد که چه چیزهای را با خود نیاورده است. آنچه را که نیاورده روی برگه کاغذی نوشته و از او بخواهید که خودش یا با کمک معلم پیگیری کند. با ا ین روش به او حس مسئولیت در قبال وسائلش را می آموزید. مهم است که کودک به خاطر اشتباهاتش در گم کردن وسائل سرزنش یا انتقاد نشود. به او گوشزد کنید که چه هدر داده است و به او کمک کنید که از پول تو جیبی یا پس انداز خودش آنچه را که گم کرده است خریداری کند.
در مجموع، موضوع خرید لوازم تحریر برای دانش آموزان کلاس اول می تواند یک موضع چالش برانگیز باشد که باید نهایت دقت در مورد آن را به خرج داد.
وقتی کودک وسایل را ایمن نگه می دارد تحسین کنید، اما وقتی کودک آنها را از دست داد تنبیه نکنید.
• مشکل بیدار شدن و حضور به موقع سرکلاس
محیط و قوانین مدرسه با پیش دبستان کاملا متفاوت است. یکی از مشکلاتی که دانش آموزان سال اول با آن مواجه می شوند و برای والدین نیز دردسرساز است، بیدار شدن صبح و حضور به موقع در دبستان است. بهترین راه حل برای این معضل، ایجاد عادت خواب زودهنگام در کودک است. والدین باید مراقبت کنند که از حدود 2 هفته قبل از شروع مدرسه برنامه جدید خواب زودهنگام را اجرایی کنند. زود به رختخواب رفتن به کودک کمک می کند تا زود از خواب بیدار شود و روز را در حالتی هوشیار، سالم و با نشاط آغاز کند.
• باید کتاب ها و مواد مطالعاتی کافی به همراه داشته باشد.
دانش آموزان کلاس اول توانانی خود سازماندهی را ندارند و نیاز به حمایت والدین برای مرتب کردن کیف، جا دادن کتاب و دفتر و غذا، همراه داشتن اقلام ضروری و آماده کردن لباس فرم مدرسه دارند. بهتر است والدین از شب قبل تمامی این موارد را آماده کرده و در دسترس قرار دهند.
مشکلات مربوط به اختلال یادگیری چیست؟
اختلال یادگیری زمانی به وجود می آید که مغز اطلاعات را به روشی غیر معمول دریافت و آنها را پردازش می کند. در اختلال یادگیری دانش آموز از یادگیری یک مهارت و استفاده مناسب از آن باز می ماند. دانش آموزان مبتلا به اختلالات یادگیری؛ عموماً، دارای ضریب هوشی متوسط یا بالاتر هستند. بنابراین، از نظر هوشی مشکلی ندارند بلکه مشکل از این جا نشات می گیرد که دانش آموز با سن و هوش معمول نمی‌تواند بین مهارتی که آموخته و نحوه استفاده از این مهارت در ارتباط برقرار کند.
اختلالات رایج یادگیری بر توانایی کودک در موارد زیر تأثیر می گذارد:
توانایی خواندن، توانایی نوشتن، توانای محاسبات ریاضی، توانایی استفاده از زبان یا درک مطالب گفته شده، توانای واکنش های مناسب اجتماعی، مهارتهای استفاده از واکنش های غیرکلامی (استفاده از زبان بدن مناسب با شرایط).
چه چیزی باعث اختلالات یادگیری می شود؟
مواردی که ممکن است در اختلالات یادگیری نقش داشته باشند عبارتند از:
سابقه خانوادگی و ژن:
داشتن یک خویشاوند خونی، مانند والدین، مبتلا به اختلال یادگیری خطر ابتلای کودک به این اختلال را افزایش می دهد.
خطرات قبل از تولد و کمی بعد از آن:
اختلالات یادگیری با رشد ضعیف رحم و قرار گرفتن در معرض الکل یا مواد مخدر قبل از تولد مرتبط است. اختلالات یادگیری به زود به دنیا آمدن و داشتن وزن بسیار کم در هنگام تولد مرتبط است.
آسیب عاطفی:
این می تواند شامل یک تجربه شدید استرس زا یا سوء استفاده عاطفی باشد. اگر هر کدام در اوایل دوران کودکی اتفاق بیفتد، ممکن است بر نحوه رشد مغز تأثیر بگذارد و خطر ابتلا به اختلالات یادگیری را افزایش دهد.
ضربه جسمی:
آسیب های سر یا بیماری های سیستم عصبی ممکن است در ایجاد اختلالات یادگیری نقش داشته باشند.
مواد سمی:
قرار گرفتن در معرض سطوح بالای سموم، مانند سرب، با خطر بیشتر اختلالات یادگیری مرتبط است.
نشانه های وجود مشکل
نمرات پایین، عدم اشتیاق کودک به انجام مشق شب و عدم علاقه به حضور در دبستان از نشانه های رایج وجود مشکل در دانش آموز کلاس اولی است. دانش آموزی که زمان زیادی را برای انجام تکالیف صرف می کند و باید مرتب تحت کنترل والدین باشد تا از انجام تکلیف فرار نکند؛ دانش آموزی که بازخورد منفی از معلم خود می گیرد و در دبستان با دیگر دانش آموزان بطور مرتب درگیری دارد، نشان می دهد که دچار مشکل بوده و نیاز به بررسی و کمک دارد.
یکی از راه های تشخیص وجود مشکل این است که در زمانی که دانش آموز در خانه از موضوعات مربوط به مدرسه صحبت می کند والدین به او گوش دهند و او را تماشا کنند که آیا از کلمات و حس مثبت یا منفی استفاده می کند. آیا بخاطر تکالیف شب و نتیجه امتحانات مضطرب است یا خیر. این موارد می تواند نشانه ای از آسیب باشد.
یکی از مشکلاتی که دانش آموزان کلاس اول با آن دست و پنجه نرم می کنند موضوع خواندن است. یادگیری خواندن بخش بزرگی از موفقیت در کلاس اول است، اما همه کودکان بلافاصله و به یک اندازه بر مهارت خوواندن مسلط نیستند. تا اواسط کلاس اول، کودک شما باید بتواند حداقل 100 کلمه معمولی و متدوال را بخواند و به اندازه کافی تداعی حروف و صدا را بشناسد تا بتواند کلمات را در کتاب های مناسب سنش بخواند. با این حال، بسیاری از کودکان این تداعی‌های صوتی را نمی‌دانند یا کلمات را به‌جای شنیدن آنها حدس می‌زنند. اینها نشانه‌های خوبی هستند که نشان می‌دهد دانش آموز در یادگیری مهارت خواندن مشکل دارد.
• مشکلات اجتماعی
دانش آموز کلاس اول ممکن است به نوعی درگیر مشکلات اجتماعی شود. قلدری و درگیری با همکلاسی ها می تواند از کلاس اول شروع شود. این می تواند بر روحیه دانش آموز تاثیر گذاشته و مدرسه را تبدیل به یک تجربه منفی و تلخ کند.
از نظر اجتماعی، فرزند شما نیز ممکن است مشکلات و چالش های بسیار متفاوتی را تجربه کند. درگیری با همکلاسی هایشان، حتی قلدری، می تواند از کلاس اول شروع شود. این ممکن است باعث شود مدرسه برای آنها تجربه مثبتی نباشد، و اگر آنها اغلب در مورد بچه های "بد" صحبت می کنند یا نشانه های دیگری از قلدری ارائه می دهند، این چیزی است که باید بیشتر با آنها صحبت کرد.
چگونه به دانش آموزی که مشکل دارد کمک کنیم؟
با معلم فرزندتان صحبت کنید.
بازخورد و توصیه معلم اولین منبع مهم برای کمک به موفقیت دانش آموز خواهد بود. معلم کسی است که آموزش های لازم را دیده است و می تواند تشخیص دهد که مشکل دانش آموز کجاست و می داند که چگونه باید به او کمک کرد.
به دانش آموز فعالیت بدنی بیشتری بدهید.
بهتر است دانش آموز را به نوعی درگیر امور ورزش و بازی های سازمان یافتته خارج از مدرسه کرد. فعالیتهای گروهی مانند: ورزش گروهی، رقص یا هنرهای رزمی به دانش آموز این فرصت را می دهد که انرژی اضافی را بسوزاند تا بتواند در طول مدرسه تمرکز بهتری داشته باشد. این برنامه ها می توانند فرصتی برای دوست یابی در خارج از کلاس باشند.
با متخصص صحبت کنید.
اگر پیشنهادهای بالا را بکار بستید ولی نتیجه نگرفتید زمان آن است که با یک پزشک متخصص کودکان مشاوره کنید. دانش آموزان کلاس اول می توانند دچار مشکل شوند و این طبیعی است ولی نباید ابتدا به سمکان آخرین مرحله را در اول امتحان است. به عنوان مثال، برای دانش آموزان کلاس اول (که معمولاً 6 یا 7 ساله هستند) معمول است که در ابتدا نتوانند تمرکز کافی را در کلاس داشته باشند ولی این به معنی بیش فعالی نیست. این پزشک است که تشخیص می دهد نه والدین یا حتی معلم.
جمع بندی نهایی:
والدین باید توجه ویژه ای به فرزند دانش آموز کلاس اول خود داشته باشند. کلاس اول ابتدایی سالی پر چالش و در عین جال سازنده یا ویران کننده برای دانش آموزان است. دانش آموز در کلاس اول است که عاشق تحصیل‌یا متنفر از تحصیل‌می شود. بهترین راه حل این است که والدین تا می توانند نسبت به موضوعات تحصیل‌ی آگاه شوند. شبکه اجتماعی مدرسه کلوب با انتشار مقالات متعددی درباره مدرسه، دانش آموز و آموزش و پرورش توانسته است فرهنگ سازی عظیمی داشته باشد. مقالات شبکه اجتماعی مدرسه کلوب را حتما مطالعه فرمایید.
