۳٫۹m
۱۵٫۹m
مقدمه: در این مقاله سعی کرده ایم که نگاهی بیندازیم به معنای مهاجرت، پدیده مهاجرت، چالش های مهاجران، دانش آموز و مهاجرت، مشکلات دانش آموزان در مهاجرت، پیامدهای مهاجرت و چگونه کنار آمدن با مهاجرت برای خانواده ها. ابتدا دلایل مهاجرت را بررسی کرده و سپس مشکلاتی که برای دانش آموزان در خانه، مدرسه و جامعه هست را بررسی می کنیم. در انتها با ارائه راهکارهای سعی خواهیم کرد پیشنهادهای ارائه دهیم.
در عصری زندگی می کنیم که به دلیل پیشرفت های ارتباطات در دو بعد حمل و نقل از سویی و دسترسی به فضای مجازی از سویی دیگر تعداد زیادی از خانواده ها را به فکر مهاجرت برای پیدا کردن یک زندگی بهتر و دسترسی بیشتر به امکانات می اندازد. مهاجرت چندان آسان نیست. جدا شدن از فرهنگی که در آن بدنیا آمده و رشد کرده ایم و شروع یک زندگی جدید در کشوری که با فرهنگ و زبان ما بیگانه است یکی از بزرگترین چالش های زندگی هر مهاجر می تواند باشد. مشکلاتی که خانواده مهاجر با آن روبرو می شوند مانند: مشکلات اقتصادی، نا آشنای با زبان، فرهنگ، اشتغال و غیره تا مدتها وقت والدین را پر می کند. دغدغه این مسائل باعث می شود که در سالهای اولیه ورود به کشور مهاجر والدین توجه کمتری به مسائل فرزندان خود داشته باشند، در حالیکه در همین سالهای اولیه، فرزندان به سرعت خود را به محیط جدید وفق داده و به دلیل اینکه سن کمتری دارند علقه های کمتر و ضعیفتری نسبت به سرزمین مادری خود داشته و به سرعت با فرهنگ جامعه جدید سازگار می شوند و آن را می پذیرند و این شروع یک چالش بین والدین و فرزندان است. باید یادآوری کرد که هر چه جامعه مهاجر پذیرتر باشد این مشکلات کمتر است و به دلیل آشنای جامعه با این نوع مشکلات راه حل های بیشتری برای این مشکلات دارد.
فرزندان فارغ از دغدغه های مالی، پیدا کردن شغل، مسکن، دلتنگی های فرهنگی و خاطرات سرزمین مادری هستند و فرصت بیشتری برای دوستیابی، یادگیری زبان و غرق شدن در فرهنگی جامعه میزبان پیدا می کنند. عاقبت روزی والدین چشم باز می کنند و می بینند که با فرزندان خود غریبه هایی هستند که زیر یک سقف زندگی می کنند و یا بدتر از آن تبدیل به زندانبانانی شده اند که فرزندان خود را زندانی ارزش ها و آرزوهای خود کرده اند.
انواع مشکلات والدین با فرزندان دانش آموز در مهاجرت:
• مشکلات روحی دانش آموز:
دانش آموزان نسبت به سن خود و مقطع تحصیل‌ی که در آن درس می خوانند با مشکلات متفاوتی روبرو می شوند که راه حل های متفاوتی را می طلبد. دانش آموزان پیش دبستانی و کودکستانی در ابتدا توانای جدا شدن از والدین را ندارند و شاید لازم باشد که تا مدت زمانی یکی از والدین تا ساعات محدودی با او در محل کودکستان بماند. خوشبختانه کودکان در این مقطع سنی به سرعت زبان را یاد می گیرند و توانای برقراری ارتباط را پیدا کرده و می توانند با محیط ارتباط برقرار کنند و حتی در آن حل شوند.
دانش آموزان مقطع دبستان نیز خیلی زود زبان را فرا می گیرند. عمده مشکلات دانش آموزان در سنین نوجوانی و بلوغ رخ می دهد. در زمانی که هویت دانش آموز در حال شکل گیری است. در این زمان دانش آموز با دو چالش بزرگ مهاجران روبرو می شود: چالش بین والدین و دانش آموز، چالش بین دانش آموز و همسالان جامعه میزبان. بسیار دیده شده است که والدین به دلیل بحرانی که در فرزند خود دیده اند ناچار به بازگشت به سرزمین مبدا شده یا دانش آموز یک زندگی دوگانه و مخفی را برای خود برگزیده یا دچار افسردگی و اضطراب شده است.
• مشکلات مربوط به جنسیت دانش آموز:
این نوع مشکلات از اساسی ترین و اصلی ترین مشکلاتی است که در بین خانواده های مهاجر پیدا می شود. نگاه خانواده به حدود آزادی های فردی و اجتماعی که بسیار از جوامع غربی به افراد ساکن در کشور خود می دهند نسبت به دختران و پسران متفاوت است. حضور فرزندان دختر در جمع های مدرسه ایی و رویدادهای فرهنگی، در ورزشگاه ها، در اردوهای مدرسه، نحوء لباس پوشیدن دختران، فعالیتهای اجتماعی و غیره همه تحت کنترل والدین و برادران قرار می گیرد.
مهاجرانی که از کشورهای سنتی به کشورهای غربی مهاجرت می کنند چالش های مهاجرتی بیشتری دارند. این گروه سعی در دور نگه داشتن فرزندان خود از این آزادی ها می کنند. این دوری گزینی در سنین اولیه بین 5 تا 14 سال آسان است ولی مشکل از سنین بلوغ به بعد خود را نشان می دهد. دختران به دلیل احتمال حاملگی و مسئله غیرت فشار بیشتری را از جانب والدین و برادران خود تحمل می کنند و حتی دیده شده است که تا پای مرگ و زندگی می روند. دانش آموزان پسر از این نظر مشکلات کمتری دارند ولی توقعات بالای والدین از پسران برای موفقیت در تحصیل‌و دستآوردهای شغلی یکی از فشارهایی است که بر دانش آموزان پسر وارد می شود.
• مشکلات مربوط به انطباق مواد درسی:
سیستم آموزشی در کشورهای مختلف متفاوت است. به همین دلیل دانش آموزی که در یک کشور در مقطع راهنمای بوده است ممکن است در کشور میزبان مجبور به حضور در مقطع ابتدای شود. سطح دشواری یا آسانی دروس نیز با هم فرق دارد. البته بیشتر کشورها از دانش آموز تازه وارد یک امتحان تعیین سطح می گیرند تا سطح علمی دانش آموز را به دست آوردند. ولی با اینحال این چالش مهاجرتی چندان جدی نیست و دانش آموز بعد از چند ماه موفق به همراهی با کلاس خود می شود.
• مشکلات مربوط به امور مالی خانواده:
خیلی از مواقع اوضاع آنطور که پیش بینی شده بود پیش نمی رود و خانواده با مشکلات اقتصادی و مالی در کشور میزبان روبرو می شود. در این زمان شاید خانواده مجبور شد که از کمک فرزند دانش آموز خود برای کاستن هزینه ها و یا کسب درآمد استفاده کنند. البته بیشتر کشورها کار کودکان زیر 18 سال را ممنوع کرده اند ولی این برای کارهای است که در رده "سخت" درجه بندی می شوند. چند ساعت کار در یک سوپر مارکت که خانواده آن را اداره می کنند یا رساندن بسته های غذای به مشتری ممنوع نیست.
• مشکلات مربوط به زبان کشور مبدا:
بیشتر خانواده های که از قبل برای مهاجرت برنامه ریزی کرده اند، برای رویاروی با این مشکل آمادگی قبلی دارند. ولی پیش می آید که سرعت سفر خیلی زیاد بوده است و یا خانواده بطور ناگهانی اقدام به مهاجرت کرده و دانش آموزان آمادگی لازم را ندارند. در این مواقع با گذراندن دوره های پیش نیاز زبان و صرف مدتی وقت و هزینه می توان این کاستی را جبران کرد.
• مشکلات مربوط به اختلافات خانوادگی:
متاسفانه دیده شده است که مهاجرت سفر به سرزمین رویاها نبوده و در سرزمین تازه، مشکلات تازه، دشوار و پیش بینی نشده ای پیش آمده است. یکی از انواع این مشکلات اختلافات بین والدین است که در کشور جدید با فرهنگی تازه که به آنها اختیارات زیادی داده است روبرو شده و به دنبال آرزوهای خود رفته اند. فرزندان آسیب دیدگان اصلی این اختلافات هستند و فرزندان دانش آموز با گوشه گیری، انزوا، افت تحصیل‌ی، اضظراب و افسردگی و حتی پناه بردن به بزهکاری به این موضوع واکنش نشان می دهند.
چگونه مشکلات دانش آموزان در مهاجرت را رفع کنیم:
دیده شده است که تعدادی از والدین با انتخاب کشوری که به فرهنگ و دین آنها نزدیک است سعی کرده اند که مشکلات فرهنگی و اجتماعی مهاجرت را به حداقل برسانند. این والدین کشوری را انتخاب می کنند که به دلیل نزدیکی فرهنگی بتوانند کنترل خود را بر فرزندان حفظ کنند. پیشنهاد ما این است که مقاله "اقدامات قبل از مهاجرت" را مطالعه بفرمایید.
قبل از هر کاری یک چک لیست مهاجرتی را تنظیم کنید. چک لیست مهاجرت فهرستی از توانمندی ها، نیازها، حتی مدارک و اسنادی است که قبل از مهاجرت، در زمان مهاجرت و بعد از مهاجرت را شامل می شود. در واقع، چک لیست مهاجرت نقشه راه شما برای سهولت این مسیر پر تلاطم است و اشاره به کارهای لازم قبل از مهاجرت در زمان مهاجرت و بعد از مهاجرت دارد.
آشنای با زبان کمک زیادی به دانش آموزان در ارتقاء تحصیل، پیدا کردن دوست، آشنای با جامعه میزبان و موفقیتهای بعدی دارد. ثبت نام در مدارس بین المللی که دو زبانه هستند و همچنین شرکت در کلاس های آموزش زبان می تواند کمک زیادی به رفع این معضل کند.
آشنا شدن با جامعه میزبان می تواند کمک زیادی به خانواده کند. جوامع کوچک انجمن ها یا موسساتی برای یافتن یکدیگر در کشورهای خارجی دارند. سعی کنید انجمن ها و گروه های مربوط به کشوری را که قرار است به آنجا مهاجرت کنید یافته و با آنها ارتباط برقرار کنید. می توانید از سفارت خانه یا کنسولگری یا مرکز فرهنگی آن کشور در کشور خود کمک بگیرید. یافتن دوست، عضویت در گروه های اجتماعی و فرهنگی جامعه میزبان و استفاده از تجربیات و امکانات آنها می تواند خیلی از مشکلات را حل کند.
اگر توان مالی دارید قبل از مهاجرت نهایی سفرهای کوتاه مدتی به تنهای یا ترجیحا همراه با خانواده به آن کشور داشته باشید تا با وضعیت اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی آن آشنا شوید. علاوه بر تخصص خود سعی کنید افراد خانواده نیز حرفه ای بیاموزند تا در صورت نیاز بتوانند با اشتغال پاره وقت به اقتصاد خانواده کمک کنند.
گروه ها، انجمن ها، و مدارس ایرانی در کشور میزبان را از قبل شناسای کنید و سعی کنید با آنها ارتباط داشته باشید تا برای سوالات خود مرجع قابل اطمینانی داشته باشید.
سعی کنید قبل از مهاجرت با مدرسه ای که قرار است فرزند شما در آنجا درس بخواند ارتباط برقرار کنید و سوالاتی را که دارید از آنها بپرسید. کانون های فرهنگی یا انجمن ها و گروه های ایرانی ساکن در آن کشور نیز می توانند کمک زیادی به شما کنند.
به یاد داشته باشید که با ثبت نام در وب سایت مدرسه کلوب می توانید سوالات خود را مطرح کرده و والدین، مسئولین مدارس که تجربیاتی در این زمینه داشته باشند به شما پاسخ خواهند داد.
