گاهی اوقات علیرغم تمام تلاشهای والدین،فرزندان انگیزه کافی برای درس خواندن ندارند و یا در حین انجام تکالیف از تمرکز کافی برخوردار نیستند.
فرآیند یادگیری بدون تمرکز حواس و توجه لازم،نمیتواند انجام پذیرد.بسیاری از دانشآموزان علیرغم اینکه از ظرفیت هوشی متوسط یا بالاتر برخوردارند، صرفا به لحاظ اینکه دامنه توجه آنها فوقالعاده اندک است،قادر نیستند بهگونهای که انتظار میرود توفیقات چندانی در یادگیری مطالب و پیشرفت تحصیلی داشته باشند.
در واقع ، «اختلال در توجه» امروزه از شایعترین اختلالات رفتاری در بین دانشآموزان بهویژه در سنین دبستان محسوب میشود. همواره بسیاری از والدین دانشآموزان و معلمان مدارس احساس نگرانی خود را از کمتوجهی یا بیتوجهی بعضی از کودکان اعلام داشته و طالب مشاوره،راهنمایی و کمک هستند.
-> یکی از ویژگیهای مورد توجه در کودکان مبتلا به ناتوانی یادگیری، حواسپرتی آنان بوده است.
کودک مبتلا به ناتوانی یادگیری که دچار حواسپرتی است نمیتواند حواس خود را بیش از چند دقیقه بر یک فعالیت متمرکز کند و توجه وی به آسانی به محرکهای نامربوط به فعالیت منحرف میشود.
کودک حتی زمانی که از مساله آگاه است درمییابد که تمرکز داشتن بر یک کار بخصوص برایش فوقالعاده دشوار است.
ویژگی حواسپرتی در کودکان مبتلا به ناتوانی یادگیری، احتمالا در همه درسها در مدرسه مورد توجه قرار میگیرد.
فرآیند توجه و تمرکز در کودکان به تکامل سیستم عصبی،حواس و.. بستگی دارد
با گذشت زمان،کودک انسان یاد میگیرد که اشیا و امور را بهتر و صحیحتر ادراک کند و نیز میآموزد که محرکهای بیشتری را درک نماید.
همچنین با رشد کودک میزان دقت و توجه او به امور زیادتر میشود و مطالب بیشتری را مورد بررسی و مطالعه قرار میدهد و چه بسا به موضوعات ویژهای علاقمند میگردد.
تشخیص علت کمتوجهی در کودکان بهتر است در تیم توانبخشی و با حضور متخصصان و کارشناسان صورت گیرد. سپس هریک از روشهای دارو درمانی،روانشناسی، کاردرمانی و گفتار درمانی وارد عمل خواهد شد.
دکتر رضا رستمی : توجه انواع مختلف دارد،کوتاهمدت و بلندمدت.برخی از افراد ممکن است توجه کوتاهمدت خوبی داشته باشند اما در توجه بلندمدت ضعف داشته باشند.خیلی از دانشآموزان در توجه کوتاهمدت مشکل دارند و به همین دلیل در یادگیری ضعف دارند.انواع دیگری از توجه نیز وجود دارد؛ توجه بینایی و شنوایی.بعضی ممکن است دیدن خوبی نداشته باشند اما شنیدن خوبی داشته باشند.
مثلا ممکن است فردی هر چه به او گفته میشود را خوب متوجه نشود اما اگر خود او بخواند متوجه شود.نکته دیگری که در مورد توجه وجود دارد این است که توجه همیشه کم نیست.برخی مواقع توجه به صورت غیرمعمول زیاد است که میتواند به درس خواندن آسیب برساند، به این صورت که فرد آنقدر به چیزی توجه میکند که نمیتواند به سادگی توجه خود را از آن بردارد.
مثلا به خط ،یا به یک کلمه به صورت وسواسی توجه میکند. ما به این افراد میگوییم«بیتوجههای باتوجه وسواسگونه». این افراد عملا توجه غیرمعمول به یک موضوع دارند.مثلا معلم میگوید که بابا آب داد.او آنقدر به این آب توجه میکند که نمیتواند به جمله بعدی برود.
در خصوص توجه کوتاهمدت و بلندمدت هم، اگر بخواهیم در کلاسی دوساعته مطلبی را یاد بگیریم نیاز به توجه بلندمدت داریم. توجه کوتاهمدت حواسپرتیهایی هست که به صورت مکرر سراغ کودک میآید.مثلا معلم دارد مطلبی را پای تخته مینویسد اما کودک مشغول حرف زدن است.این تغییر توجه از گفتن به نوشتن و از نوشتن به گفتن،نیاز به توجه کوتاهمدت دارد.
منبع : مجله بهداشت روان
گرد آورنده : نگین ملکی