عوامل مهم موفقیت دانش آموزان در دبیرستان

مقدمه: در این مقاله سعی داریم عوامل مهم موفقیت دانش آموزان دبیرستانی را بررسی و معرفی کنیم. مقطع دبیرستان از اهمیت خاصی برخوردار است. از یک سو امتحان سرنوشت ساز کنکور و از سویی دیگر چالش های بیولوژیکی و هورمونی دوران بلوغ در کنار نگاه خانواده و جامعه که دانش آموز را از دوران کودکی جداکرده و به دوران نوجوانی وارد می کند، دست در دست هم داده و موجب می شوند که دوران دبیرستان تبدیل به مقطعی بسیار حساس و پرچالش شود.

بهتر است بخش نظرات والدین درمورد بهترین مدارس منطقه 5 را در شبکه اجتماعی مدرسه کلوب مطالعه فرمایید تا متوجه شوید این مدرسه ها چه امکانات و خدماتی برای دانش آموزان خود فراهم کرده اند تا دانش آموزانشان را به موفقیت برسانند و نظرات والدین درباره آنها چیست.

چرا باید عوامل موفقیت دانش آموزان دبیرستانی را بشناسیم؟

در این مقاله ما منطقه 5 تهران را بعنوان جامعه نمونه خود انتخاب کرده ایم. منطقه 5 پتانسیل زیادی برای دارا بودن مدارس موفق دارد. منطقه ای نوپا و جوان که هم وضعیت اقتصادی خانواده ها و هم وضعیت اجتماعی منطقه اجازه تحرک در همه ابعاد را به مسئولین مدرسه می دهد. در بخش گفتگوی شبکه اجتماعی مدرسه کلوب، والدین نظرات خود را درباره دبیرستانهای پسرانه منطقه 5 تهران ابراز کرده اند. با مطالعه این نظرات حقایق زیادی بر ما آشکار می شود. از این نظرات در تدوین فاکتورهای موفقیت این نوشته استفاده زیادی شده است.

والدین، مسئولین دبیرستان، معلمان، مشاور، خانواده، اطرافیان و همه آنانی که به هر ترتیب با دانش آموز در ارتباط هستند در موفقیت یا عدم موفقیت دانش آموز نقش دارند. دانش آموز مهمترین عل العلل وجود و حضور دستگاه عریض و طویلی به نام "آموزش و پرورش" در تمامی کشورهای جهان است. موفقیت وزارت آموزش و پرورش در موفقیت دانش آموز خود را نشان می دهد. چه بسیار کشورهای جهان که با تربیت گروهی اندک از دانش آموزان بعنوان ویترین آموزش و پرورش موفقیت های خود را به رخ می کشند. آنچه که ما سالانه در نتیجه المپیادها، آزمونها و رقابت های بین المللی به چشم می بینیم در واقع گروهی منتخب هستند که سعی می شود بعنوان مشت نمونه خروار معرفی شوند.

اگر می خواهیم ملتی موفق داشته باشیم باید عوامل موفقیت را از دوران ابتدایی تحصیل‌شناخته و اعمال کنیم. البته دوران دبیرستان اهمیت ویژه ای دارد.

عوامل موفقیت در دوران دبیرستان به چند دسته تقسیم می شوند؟

موفقیت دانش آموزان در دبیرستان به چندین گروه تقسیم می شود که شامل عادات شخصی، مهارتهای تحصیل‌ی، برنامه ریزی، گروه های حمایتی، امکانات رفاهی، استفاده درست از تکنولوژی مدرن، سیستم ارزیابی فعال و پویا، کلاسهای فوق برنامه و عوامل دیگری است که در ذیل به آنها می پردازیم:

1. مهارت های تحصیل‌ی

مدرسه وظیفه دارد مهارتهای تحصیل‌ی را به شکل اصولی، علمی و درست به دانش آموزان خود آموزش داده و با پیگیری منظم سعی کند این مهارتها را تبدیل به عادت کرده و در دانش آموز نهادینه کند. مهمترین مهارتهای تحصیل‌ی عبارتند از:

مدیریت زمان: ایجاد تعادل بین کارهای مدرسه، فعالیت های فوق برنامه و زمان شخصی به طور موثر.

آموزش سواد پایه‌ای: مهارتهای پایه قوی در خواندن، نوشتن، محاسبه، قوانین علوم، و تمامی آنچه که تحت نام سواد رسمی دانش آموز باید بداند.

عادات مطالعه: روال مطالعه منظم و ساختار یافته، مهارت های یادداشت برداری و راهبردهای یادگیری فعال.

تفکر انتقادی: توسعه توانایی تجزیه و تحلیل، ارزیابی و ترکیب اطلاعات.

2. انگیزه و هدف گذاری

اگر دانش آموز را به حال خود رها کنید، او تنها کلاس ورزش و برخی از کلاسهای فوق برنامه را انتخاب خواهد کرد. میل به امور آسان و لذت بخش نه تنها در دانش آموزان بلکه در تمامی نوع بشر وجود دارد مگر اینکه به دانش آموز چشم اندازی از موفقیت در آینده داده شود که او لذت اکنون و حال را فدای آن چشم انداز دوردست آینده کند. این یکی از وظایف دبیرستان است که به دانش آموز هدف و انگیزه بدهد تا بدون تحمیل خود در جستجوی موفقی باشد.

اهداف روشن: کمک به دانش آموز در تعیین اهداف تحصیل‌ی و شخصی کوتاه مدت و بلند مدت.

انگیزه درونی: پرورش میل درونی برای یادگیری و موفقیت به جای تکیه صرف بر پاداش های بیرونی.

تاب آوری: غلبه بر چالش ها و شکست ها با عزم راسخ و خوش بینی.

3. سیستم های پشتیبانی

مدرسه و به ویژه دبیرستان حلقه اتصال والدین و دانش آموز است. مهمترین وظیفه انجمن اولیاء و مربیان این است که آموزشهای صحیح را به والدین داده تا حمایتهای روانی، اجتماعی و اقتصادی را از فرزند خود کنند. تغییرات بین نسلی به حدی سریع است که بسیاری از والدین نمی‌توانند خود را با این تغییرات وفق دهند و رفتارهای فرزندشان برایشان عجیب و حتی نوعی هرج و مرج به حساب می آید. مدرسه با در اختیار داشتند تیمی آموزش دیده و متخصص وظیفه دارد که آموزشهای لازم را به والدین داده و زمینه حمایتگری را در آنها به وجود آورد. سیستم پشتیبانی محدود به والدین نمی‌شود و 3 گروه اصلی که در ارتباط با دانش آموز هستند باید حمایتهای عاطفی، روانی، اجتماعی و اقتصادی را از دانش آموز به عمل آورند. این 3 گروه عبارتند از:

حمایت والدین: تشویق، راهنمایی و مشارکت فعال در آموزش آنها.

مربی: دسترسی به معلمان، مشاوران، یا همتایان مسن تر که می توانند مشاوره و الهام بخش باشند.

تأثیر همسالان: احاطه شدن توسط دوستان با انگیزه و مثبت.

4. محیط زیست سالم

منظور از "محیط زیست سالم" 3 عامل فضای فیزیکی، تجهیزات و خدمات و محیط خانه است.

فرهنگ مدرسه: فضای مدرسه ای مثبت، فراگیر و ایمن.

امکانات و منابع: دسترسی به کتابخانه ها، آزمایشگاه ها، فناوری و فعالیت های فوق برنامه.

محیط خانه: فضایی آرام و منظم برای مطالعه و انجام تکالیف.

5. رفاه اجتماعی و عاطفی

دانش آموز باید در یک محیط عاری از تضادهای بین والدین و/ یا والدین و مدرسه قرار داشته باشد. دبیرستان باید امکاناتی را فراهم کند که دانش آموز بتواند به آسانی امور عاطفی و اجتماعی ذیل برایش برآورده شود.

هوش هیجانی: توسعه خودآگاهی، همدلی و مهارت های ارتباط موثر.

مدیریت استرس: استراتژی هایی برای مقابله با فشار تحصیل‌ی و چالش های شخصی

اعتماد به نفس و عزت نفس: باور به توانایی های خود و احساس ارزشمندی توسط دیگران.

6. مشارکت فوق برنامه

قطعا یک دبیرستان موفق، دبیرستانی است که زمینه مشارکت دانش آموزان خود را در ورزش، هنر، آشنایی با مشاغل، رهبری، مهارتهای نرم و مهارتهای اجتماعی فراهم کند. دستیابی به این مهارتها بدون وجود کلاسهای فوق برنامه میسر نخواهد بود.

مدرسه باید ترتیب دهد که دانش آموز بتواند در خارج از محیط مدرسه نیز برنامه های داشته باشد. کاوش در علایق خارج از دبیرستان می تواند خلاقیت را افزایش دهد و شخصیتی جامع بسازد. ترتیب دادن اردوهای ورزشی، تفریحی، علمی و فعالیتهای عام المنفعه یکی از این روشها است.

7. ارتباط موثر

مسئولین دبیرستان باید راه حل های در اختیار دانش آموز قرار دهند که او بتواند ارتباط خود را با معلمان، والدین و همسالان برای کمک گرفتن، بیان نیازها و حل تعارض باز کند. بیان واضح ایده ها، به شکل کتبی و شفاهی، برای رشد تحصیل‌ی و شخصیتی دانش آموز ضروری است. دانش آموز باید اجازه و توانایی طرح مسئله و تفکر انتقادی را داشته باشد.

8. استفاده از فناوری

دبیرستان موفق دبیرستانی است که بتواند از فناوری و منابع آنلاین برای تحقیق و یادگیری به شکل معتدل و مناسب استفاده کند. امکانات و تجهیزات باید به شکلی باشد که در عین حالی که برای مقاصد علمی از آن استفاده می شود از وابستگی زیاد از حد و جایگزین کردن تجربیات انسانی با ماشین اجتناب شود. ماشین و تجهیزات نباید تمام وقت دانش آموز را پر کند و او را از محیط انسانی اطراف غافل سازد.

9. سازگاری و یادگیری مادام العمر

دبیرستان و مسئولین آن باید نسبت به ایده های جدید منعطف باشند. جهان روزانه در حال تغییر است. نباید به این تغییرات به چشم سوء ظن نگاه شود. استقبال از ایده های جدید و درس گرفتن از اشتباهات گذشته، تمایل به انطباق با تغییرات در برنامه درسی، فناوری یا شرایط شخصی باید از ذهنیات مثبت مسئولین مدرسه باشد.

10. ارزیابی منظم و بازخورد

دوران دبیرستان به دلیل آزمون سرنوشت ساز کنکور باید برنامه جامعی برای پیگیری پیشرفت از طریق آزمون سازی های منظم، فراز و نشیب نمرات، بازخورد معلم و استفاده از ارزیابی ها برای شناسایی نقاط قوت و زمینه های بهبود را به وجود آورد.

با فراهم کردن این عوامل، دانش آموزان می توانند پایه ای قوی برای پیشرفت تحصیل‌ی و پیشرفت شخصی در دبیرستان ایجاد کنند.

جمع بندی نهایی

دانش آموزان در تمامی دوران تحصیل‌خود نیازمند حمایت هستند. بهترین شکل حمایت زمانی است که مدرسه و خانواده ارتباط هماهنگی داشته باشند. لیست دبیرستانهای پسرانه غیردولتی منطقه 5 شاهدی زنده بر دبیرستانهای موفق هستند. دبیرستانهای مانند: علامه طباطبایی واحد ادونس، علامه طباطبایی واحد آبشناسان، مجتمع آموزشی پسرانه بهان و دیگر دبیرستانهای موفق که توانسته اند در سطح جهانی و ملی بدرخشند به ما می گویند که بدون برنامه ریزی و مشارکت موفقیت دانش آموزان حاصل نمی‌شود.

مقاله بهترین دبیرستانهای پسرانه غیردولتی منطقه 5 که در شبکه اجتماعی مدرسه کلوب منتشر شده است اطلاعات بسیار خوبی درباره ویژگی های یک مدرسه موفق می دهد.