۱۵٫۹m
۳٫۹m
مقدمه: در این مقاله همه آنچه که درباره المپیاد دانش آموزی باید بدانیم توضیح داده شده است. بعد از پایان مطالعه این مقاله شما با پاسخ سوالاتی مانند: نام المپیاد از کجا ریشه گرفته است؟ المپیاد دانش آموزی چه تاریخچه ای دارد؟ چه موسسه و نهادی مسئول المپیاد دانش آموزی در جهان و ایران است؟ چرا شرکت در المپیاد دانش آموزی مهم است؟ چرا دولتها روی المپیادها سرمایه گذاری می کنند؟ المپیاد دانش آموزی چه شرایطی دارد؟ نتایج شرکت در المپیاد و مقام آوردن در آن چیست؟ و دهها مطلب مفید برای والدین و دانش آموزانی که علاقمند به پیشرفت در بالاترین سطح هستند.
شبکه اجتماعی مدرسه کلوب سعی دارد با معرفی بهترین دبیرستانهایی که بالاترین نرخ قبولی المپیاد را دارند به والدین کمک کند تا انتخاب صحیحی برای فرزند خود داشته باشند. لیست مدارس تهران در این میان کمک زیادی به یافتن بهترین دبیرستانهای هر منطقه می کند.
مدرسه کلوب، منبعی مطمئن برای دانش و آگاهی
المپیاد دانش آموزی چه تاریخچه ای دارد؟
نام المپیاد دانش آموزی، همچون بازیهای المپیک، از کلمه المپ گرفته شده است. کوه المپ در اساطیر یونان نقشی محوری داشته و اعتقاد بر این بوده که جایگاه خدایان است. همانطور که بازیهای المپیک در بالاترین سطح برگزار می شود و ورزشکارانی که در میدان المپیک حاضر می شوند در زمره بهترین‌های کشور خود و جهان هستند، المپیاد دانش آموزی نیز در بین نخبگان و برترین دانش آموزان زیر 18 سال برگزار می شود. کلمه المپیاد یادآور برترین و با کیفیت ترین رقابت بین دانش آموزان جهان است.
اولین المپیادهای علمی در سالهای بعد از جنگ جهانی دوم شکل گرفت. در جریان جنگ سرد بین دول غربی و جهان کمونیسم، هر یک ادعای برتری علمی نسبت به رقیب را داشتند و این موجب شکل گیری المپیادهای علمی شد تا ثابت شود کدام طرفها سطح علمی بالاتری دارند. این مسابقات به طرف برنده اعتبار می داد.
این هدف حتی امروزه نیز در نهان کارکرد خود را حفظ کرده است. در بین کشورهای صاحب نام جهان به نام‌هایی برمی خوریم که از مدال آوران المپیادهای علمی هستند ولی ممکن است در عرصه اقتصاد، سیاست و حتی علم چندان صاحب نام نباشند. این کشورها با به رخ کشیدن مدالها و مقامهای خود چهره یک کشور صاحب تکنولوژی، نیروی انسانی متفکر و علمی را به نمایش می گذارند.
اولین المپیاد دانش آموزی در سال 1995 در رشته ریاضی در کشور مجارستان برگزار شد. در این رویداد که با نام مسابقات دانش آموزی ریاضی بود تنها 6 کشور از بلوک شرق حضور داشتند. این واقعه سنگ اولیه بنایی بود که بعدها معروف به المپیادهای دانش آموزی شد.
المپیاد دانش آموزی در ایران
اولین حضور ایران در المپیادهای علمی به 60 سال پیش باز می گردد. بعدها ایران تصمیم به شرکت در مسابقات بین المللی دانش آموزی گرفت. به همین دلیل برای آمادگی در این رقابتها المپیادهای ملی را ایجاد کرد. اولین المپیاد ملی دانش آموزی در سال 1362 در سرتاسر کشور برگزار شد.
اولین حضور ایران در المپیاد بین المللی دانش آموزی در سال 1366 با شرکت 6 دانش آموز انجام شد. تیم 6 نفره ایران در المپیاد بین المللی دانش آموزی هاوانا در کشور کوبا توانست در بین 42 کشور و 243 دانش آموز نخبه با کسب یک مدال برنز، مقام بیست و ششم را کسب کند.
این اولین خشت از بنایی بود که امروزه تبدیل به عمارتی عظیم و سترگ شده است.
تاسیس مدارس غیردولتی (که در ابتدا با نام غیرانتفاعی شناخته می شدند) و اعتباری که المپیادهای دانش آموزی برای دانش آموزان و مدرسه به همراه داشت مانند جرقه‌ای در انبار کاه اشتیاق حضور و آماده کردن دانش آموزان برای المپیادها را فروزان کرد. سرمایه گذاری‌های عظیم، اختصاص دادن بخش‌های مهم به نخبه پروری، مدال آورندگان المپیادها و کسب اعتبار که با خود اشتیاق ثبت نام بیشتر و جذب سرمایه و امکانات مالی بیشتر را به همراه داشت موجب شد که خیلی زود ایران از نام آوران صحنه المپیادهای دانش آموزی جهان شود.
تا پایان سال 2023 ایران با داشتن 850 مدال جزء کشورهای صاحب نام المپیادهای دانش آموزی است.
چه موسسه و نهادی مسئول المپیاد دانش آموزی در ایران است؟
حضور در المپیاد و کسب مدال آنچنان اهمیتی برای سیاستگذاران عرصه آموزش و پرورش کشور پیدا کرد که با تاسیس یک سازمان مستقل به نام باشگاه دانش پژوهان جوان زیر نظر وزارت آموزش و پرورش بودجه و خط مشی مستقلی برای آن تعریف شد.
المپیاد ملی و المپیاد بین المللی دانش آموزی
همانطور که پیشتر ذکر شد، پدیده‌ای به نام مدارس غیردولتی و سطح رقابت بالا در این مدارس از سوئی و اعتبار کسب مدال در المپیادهای دانش آموزی جهانی موجب شد که مدارس انگیزه پیدا کرده و فشار زیادی بر وزارت آموزش و پرورش کشور وارد کنند تا المپیاد دانش آموزی بیش از پیش جدی گرفته شود.
بزرگترین دستآورد این انگیزه و فشار، تاسیس المپیاد ملی دانش آموزی در ایران بود. باشگاه دانش پژوهان جوان مسئول برگزاری المپیادهای علمی بین دانش آموزان کشور است. دانش آموزان علاقمند در رشته های: فیزیک، ریاضیات، شیمی، کامپیوتر، نجوم، زیست شناسی، ادبیات، فناوری نانو، علوم، کارآفرینی، جغرافی و زمین شناسی شرکت کرده و بعد از چهارمین سال این مسابقات اقدام به انتخاب واجدین شرایط از بین بالاترین رتبه‌ها بعنوان تیم المپیاد می کند.
منتخبین باید در اردوگاه آمادگی شرکت کنند. برندگان رشته ادبیات که المپیاد جهانی ندارد، توسط فرهنگستان زبان و ا دبیات فارسی به کشورهای دیگر اعزام می شوند.
در بخش المپیاد بین المللی دانش آموزان منتخب برای رشته‌های زیست شناسی، فیزیک، شیمی، ریاضی، نجوم و کامپیوتر اردوهای آمادگی را گذرانده و به مسابقات اعزام می شوند. ایران یکی از نام‌آوران المپیادهای دانش آموزی جهانی است.
جزییاتی درباره المپیادهای دانش آموزی
المپیادهای دانش آموزی ویژه دانش آموزان دبیرستانی زیر 18 سال است. دانش آموزان در پایه نهم می توانند بطور آزمایشی و برای آشنایی با این آزمون در آن شرکت کنند ولی تنها دانش آموزان پایه دهم و یازدهم هستند که می توانند در آزمون اصلی شرکت کنند.
المپیاد دانش آموزی 5 مرحله دارد:
مرحله اول: آزمون تستی: در این مرحله تمامی دانش آموزان علاقمند می توانند با ثبت نام در سایت my.medu.ir در بهمن ماه در یک آزمون چند گزینه ای شرکت کنند. دانش آموزانی که بتوانند در این آزمون پذیرفته شوند به مرحله دوم می روند.
مرحله دوم: آزمون تستی- تشریحی: پذیرفته شدگان مرحله اول در اردیبهشت ماه در آزمون تستی- تشریحی شرکت می کنند. در صورت قبول شدن در این آزمون به مرحله سوم وارد می شوند.
مرحله سوم: اردوی مطالعاتی تابستانی. پذیرفته شدگان مرحله دوم در تابستان همان سال به اردوی آمادگی دعوت می شوند. این مرحله بین 2 تا 3 ماه طول می کشد و دروس ویژه و سطح بالا توسط اساتید برتر آموزش داده می شود و در پایان آزمون سراسری عملی و نظری گرفته می شود. در پایان دانش آموزان برتر مدال کسب کرده و به مرحله چهارم دعوت می شوند.
مرحله چهارم: دوره آمادگی پیش از اعزام: دانش آموزانی که موفق به کسب مدال در دوره مطالعاتی تابستانی شده اند به دوره های آموزشی آمادگی پیش از اعزام دعوت می شوند.
مرحله پنجم: اعزام به مسابقات بین المللی: دانش آموزان برتر به شکل تیم های 4 تا 6 نفره به محل مسابقات اعزام می شوند.
چرا شرکت در المپیاد دانش آموزی مهم است؟
شرکت در المپیادهای دانش آموزی برای دانش آموزان، مدرسه و کشور بسیار مهم است.
• اهمیت المپیاد دانش آموزی برای دانش آموزان:
المپیاد بین المللی به دانش آموزان کمک می کند تا از سنین بسیار پایین انگیزه یادگیری و تلاش پیدا کنند و به شخصیت هایی چالش برانگیز و رقابتی تبدیل شوند. امتحانات المپیاد درک دانش آموزان از یک موضوع را آزمایش می کند و در نتیجه دانش آنها را افزایش می دهد. با تمرکز بر یک رشته دانش تخصصی دانش آموز افزده شده و آنها را تبدیل به یک متخصص می کند.
المپیادهای بین‌المللی مهارتهای ذاتی و اکتسابی دانش‌آموز را با درک و تمرین تقویت می‌کند و بر ظرفیت‌های روانی فرد می‌افزاید. المپیاد بین المللی دانش آموزان را تشویق می کند تا روحیه خود را بالا نگه دارند و همچون محرکی اشتیاق و تمایل به برتری در رشته خود را حفظ کنند. برای قدردانی از این امر، افراد باهوش و در حال رشد بر اساس حقانیت خود در سطوح مختلف مورد تقدیر قرار می گیرند. المپیاد بین المللی بستری عالی برای دانش آموزان برای شرکت در یک رقابت سالم است و بیش از هر چیز شرکت در امتحانات المپیاد و نمایندگی شهر یا کشور خود در سطح ملی و بین المللی باعث رضایت و لذت دانش آموزان می شود که خود بهترین پاداش برای آنهاست. شناخت استعدادها، آشنای با سطح بالایی از دانش، عبور بی مانع از سد کنکور و خدمت سربازی، ایجاد یک شبکه سازی نخبگان، بالا بردن سرمایه اجتماعی و غیره تنها اندکی از مزایایی شرکت در المپیاد برای دانش آموز است.
جامعه به این دانش آموزان به دیده نخبگانی که توانایی‌های استثنایی دارند می نگرد و اعتماد به نفس، احترام، فرصتهای بهتر شغلی و تحصیل‌ی برای آنها دارد. ثبت عبارت المپیادی موجب اعتبار بخشی به رزومه دانش آموز شده و این افراد راحت تر مشاغل مهم را به دست می آورند.
المپیاد در کشوری مانند ایران که مدال آور شدن در المپیاد دانش آموز را از کنکور و خدمت سربازی معاف می کند، بسیار مهم است. تحصیل‌همزمان در دو رشته دانشگاهی از دیگر مزایایی حضور در المپیاد دانش جوی و کسب مقام در آن است. این افراد می توانند برای برنامه های پژوهشی و تحقیقاتی خود وام دریافت کرده و از امکانات بنیاد نخبگان استفاده کنند. مدال آورندگان المپیادها برای شرکت در مجامع علمی و بین المللی مورد استقبال قرار می گیرند و شانس بیشتری برای دریافت پذیرش از دانشگاه های معتبر جهانی دارند و در مجموع دروازهای موفقیت برای آنها گشوده تر است.
موارد بالا تنها معطوف به امکانات اجتماعی است. در زمینه فردی این افراد مهارتهای نرم را بهتر مورد استفاده قرار می دهند. مهارتهای مانند: تفکر انتقادی، تحلیل مسائل، حل مسئله، توانایی مذاکره و گفتگوی بهتر و غیره.
• اهمیت المپیاد دانش آموزی برای مدرسه:
اهمیت داشتن یک عضو از مدرسه در المپیاد دانش آموزی ناگفته پیداست: اعتبار، حسن شهرت، جذب سرمایه، جذب امکانات و دهها مزایای دیگر است که به سوئی مدرسه روان می شود.
• اهمیت المپیاد دانش آموزی برای کشور:
کسب مدال در المپیادهای دانش آموزی بین‌المللی حسن شهرت و اعتبار در اولین سطح برای سیستم آموزش و پرورش کشور و در سطح بالاتر برای سیستم سیاسی کشورها به همراه دارد. شرکت در المپیادها می تواند باعث ارتقاء کیفیت آموزش کشور شده و در مجموع همراه با آشنایی با سطح کیفی بقیه کشورها آموزش و پرورش را به روز کند. بعنوان مشوقی برای کسب مهارت، رشد توان علمی و شناخت سرمایه های علمی کشور شمرده شود.
با اینحال بسیاری از کشورهای صاحب نام در آموزش و پرورش و سیاست را می توان یافت که حتی یک مدال نیز کسب نکرده اند. دلیل اصلی این به ظاهر عدم موفقیت را باید در سیاست آموزش و پرورش آن کشور یافت که به دلیل عدالت اجتماعی فرصتهای برابر برای تمام دانش آموزان خود فراهم کرده و سیستم دو قطبی خصوصی و غیرخصوصی ندارند. یا اگر هم دارند چندان فاصله زیادی در کیفیت این دو سیستم وجود ندارد.
چگونه می توان به المپیاد دانش آموزی راه یافت؟
برای راه یافتن به المپیاد دانش آموزی 2 راه حل وجود دارد: یا شما نخبه باشید یا تحت آموزشهای بسیار با کیفیت قرار بگیرید.
تعداد اندکی از دانش آموزان نخبه هستند و همان تعداد ا ندک نیز باید شناسایی و هدایت شوند.
حضور در مدارس خوب و معتبر، مثلا مدارس برند، می تواند به کشف استعداد دانش آموز کمک کند. برنامه ریزی و استمرار در اجرایی کردن برنامه ها بسیار مهم است. زمانبندی بر اساس اولویت ها، هدف گذاری، مشخص کردن اهداف بلند مدت و کوتاه مدت بسیار مهم است. پشتکار و استمرار در کار نیز بسیار مهم است. آماده شدن برای المپیاد یک شبه بدست نمی آید باید چندین ماه بطور مستمر بر روی این هدف متمرکز شد.
تمرکز بر موضوع، مطالعه عمیق، پرهیز از حفظیات، کاربردی کردن معلومات در عمل از مهمترین راه‌های نهادینه کردن آموخته‌ها در ذهن است. تمرین، تمرین، تمرین، گریزی از این واقیعت نیست که با تمرین آموخته ها فراموش نمی‌شوند. باید همیشه آماده شرکت در آزمونهای مشابه بود.
تشکیل تیم های مطالعاتی را باید از وظایف مدرسه یا تیم سرپرستی برشمرد. دانش آموزان باید در یک محیط جمعی آموخته های خود را به اشتراک بگذارند. شرکت در تیم موجب انگیزه گرفتن می شود.
دانش آموز نیاز به پشتیبانی عاطفی و روانی دارد تا بتواند با استرس کنار بیایید. والدین، خانواده و تیم مشاور باید در این راه دانش آموز را یاری کنند.
جمع بندی نهایی:
شرکت در المپیاد را می توان آخرین پله موفقیت در دوران پیش از دانشگاه به شمار آورد. دانش آموزانی که شانس حضور در المپیاد را پیدا می کنند با یک تیر چندین نشان را زده اند. این دانش آموزان بعنوان نخبگان و دانش آموزان استثنایی در بین همسالان شناخته شده و همین موجب عزت نفس و اعتماد به نفس می شود که در نتیجه آن مهارت های نرم ارتقاء پیدا می کند. مهارتهای مانند: قدرت مذاکره، توان شبکه سازی اجتماعی، مهارت رهبری، مهارتهای تفاوت پذیری، مهارت کار تیمی، مهارت مدیریت استرس، مهارت تفکر انتقادی و حل مسئله و دهها مهارت دیگر که موجب موفقیت‌های آتی دانش آموز در زندگی اجتماعی و ارتقاء شخصیت او می شود.
از سوئی دیگر یک دانش آموز المپیادی در صورت کسب مقام و مدال شانس بیشتری برای تصدی مشاغل رده بالا دارد و می تواند از امتیازات ورود به دانشگاه بدون کنکور و بخشودگی سربازی استفاده کند و ده ها امتیاز دیگر که در سطور بالا آنها را مطالعه نمودید.
تعدادی دبیرستان در تهران و شهرستانها تمرکز خود را بر المپیاد گذاشته و شهرت زیادی در سطح ملی و حتی بین امللی کسب کرده اند. معروفترین این مدارس از بین مدارس سمپاد هستند.
نکته بسیار مهم در خصوص دانش آموز المپیادی این است که گذراندن دوره آمادگی برای المپیاد کار ساده ای نیست و تمرکز و توجه کامل دانش آموز و اطرافیان را می طلبد. والدین باید توجه کنند که چنین دانش آموزانی تحت فشار شدید قرار دارند. اگر فرزند دانش آموز شما به هر دلیلی مانند: بی علاقگی، عدم تحمل استرس، در دسترس نبودن منابع و غیره نمی‌تواند یا نمی‌خواهد المپیادی شود، به هیچ عنوان او را تشویق یا تحت فشار قرار ندهند. بسیار دیده شده است که برخی والدین فرزند خود را تحت فشار قرار می دهند و چنین اعتقادی را در او بوجود می آورند که در صورت المپیادی شدن تمامی دروازه های موفقیت و ثروت و احترام بر او باز شده است. این افکار یک پیام نهان در خود دارد:" در صورت عدم موفقیت در المپیاد تمامی این دروازه ها بر او بسته خواهد شد." . این چنین نیست.
با اینحال اگر توانایی و علاقمندی حضور در المپیاد دانش آموزی را در فرزند خود می بینید ولی مدرسه مناسب آن را پیدا نمی کنید، بهترین راه حل این است که از طریق ماژول مدرسه یاب در شبکه اجتماعی مدرسه کلوب مدارس نزدیک به محل سکونت خود را یافته و با مراجعه به بخش لیست مدارس تهران به تمامی اطلاعات این مدارس دسترسی پیدا کنید ، آنها را مطالعه و مناسبترین را انتخاب کنید. مدارس برند و سمپاد از این نظر قابل اعتماد تر هستند. البته باید انتظار آزمون ورودی سطح بالا و شهریه بالای را نیز داشته باشید.
