منا ملک احمد:بسیاری از مسایل مربوط به یادگیری و نابهنجاریهای دانش آموزان از علتهای پنهانی که در تفاوتهای فردی نهفته است ناشی میشود.شناخت تفاوتها موجب بهبود کیفیت آموزش و پرورش و پیشرفت تحصیلی میشود.
برای پی بردن به علل این تفاوتها لازم است که به عوامل وراثتی و محیطی و تاثیر متقابل این دو عامل بر هم اشاره شود.بنابراین تفاوتهای افراد نتیجه کنش متقابل بین محیط و وراثت است مهمترین عوامل فردی که در پیشرفت تحصیلی نقش دارند.عبارتند از:
هوش
بدون شک یکی از عومل مهم پیشرفت تحصیلی هوش و توانایی ذهنی است.هوش هر فرد را میتوان به دو نوع هوش عمومی و اختصاصی تقسیم کرد.هوش عمومی نوعی توانایی است که در اغلب فعالیتهای انسان خود را نشان میدهد.هوش اختصاصی استعداد و توانایی خاصی است که فرد در یک یا چند زمینه خاص دارد.
کودکان و نوجوانان از نظر ظرفیت هوش باهم متفاوت هستند زیرا کودکان با ظرفیتهای متفاوت به دنیا آمده و در شرایط محیطی مختلف بهره هوشی خود را کسب میکنند،اما این نکته حایز اهمیت است که با بهبود شرایط محیطی این امکان وجود دارد حد اکثر توان بالقوه فرد شکوفا شود.به این منظور ابتدا باید ضریب هوشی فرد تعیین شود که برای این کار باید از آزمونهای هوشی معتبر استفاده نمود.
انگیزه پیشرفت
یکی دیگر از عوامل پیشرفت تحصیلی انگیزه پیشرفت میباشد.افراد با این ویژگی پیوسته میکوشند تا کارها را بهتر انجام دهند.
این افراد تمایل دارند کارهایی را انتخاب کنند که درجه دشواری آنها در حد متوسط باشد و از تکالیف خیلی انسان یا خیلی دشوار پرهیز میکنند.
این افراد،بیشتر نگران آینده میانمدت هستند تا درازمدت و پاداشهای بزرگتر آینده را بر پاداشهای کوچکتر زمان حال ترجیح میدهند.
انگیزه پیشرفت از جمله ویژگیهای شخصی است که پیدایش آن در افراد بستگی به شیوههای تربیتی والدین دارد. افرادی که شدت این انگیزه در آنها بالاست،در محیطهایی پرورش مییابند که از آنان انتظار کفایت و شایستگی میرود. در سنین پایین به آنها استقلال داده میشود،اقتدار گرای اندکی وجود دارد و از سلطهگری مادری عاری هستند.در این خانوادهها والدین با فرزندان خود صحبت میکنند و به نیاز کودک با جلب توجه پاسخ میدهند.
از طرف دیگر کودکانی که والدین آنها از دلیل و برهان برای تادیب آنها استفاده میکنند و قوانین خانواده با بحث و گفتگو برایشان شرح داده میشود،در عمل دارای رفتار مستقلانه و پیشرفتهتری خواهند بود. والدینی که به فرزندان خود امکان میدهند که با توجه به رشد فکری و ذهنیشان در مسایل مربوط به خود تصمیمهایی اتخاذ کنند،رفتار مستقلانهتری را در آنها پرورش میدهند و کودک میآموزد که در مقابل اخذ تصمیم مسوولیت شکست و پیروزی نیز با خود اوست.
ارتباط انگیزه پیشرفت و پیشرفت تحصیلی
روانشناسان در پژوهشهای خود دریافتهاند که نقش انگیزش در مسایل یادگیری و پیشرفت تحصیلی خیلی موثرتر از درجه هوش و نمرههای درسی است به طوری که بسیاری از شاگردان با استعداد متوسط و انگیزش بالا دارای پیشرفت تحصیلی قابل ملاحظه بودهاند.
با توجه به مطالب ذکر شده،آنچه حایز اهمیت است سنجش ضریب هوشی و انگیزه پیشرفت کودکانمان میباشد،تا در صورت وجود هرگونه ضعفی در آنها از طریق تربیتی صحیح آنها را اصلاح نماییم.
مدرسه کلوب