تحصیل در مدارس آلمان
اشاره: آلمانی ها به نظام آموزشی خود و به این حقیقت که آلمان اولین کشوری بود که آموزش و پرورش اجباری راوضع کرد می بالند.
تحصیلات در آلمان
آلمانی ها به نظام آموزشی خود و به این حقیقت که آلمان اولین کشوری بود که آموزش و پرورش اجباری راوضع کرد می بالند. اما با وجود این اطلاق « نظام آموزشی آلمان » به این سیستم شاید نام بی مسمایی باشد چرا که اداره و تصمیم گیری درباره نظام آموزشی به اندازه شمار ایالت آلمان متنوع است و هر یک از این نظام ها دارای ساختارها و روشهای تدریس متفاوتی هستند. این وضعیت گاهی به اختلاف نظرهای عجیبی انجامیده است از جمله « باواریا » اخیراً از قبول دیپلم های گرامر سایر ایالت سر باز زده است. مسئله معرفی نظام آموزشی واحدی برای سراسر آلمان مطرح کرده است اما این پیشنهاد هنگام نگارش این کتاب هنوز موضوع بحث های جنجالی و دامنه دار بود.
آموزش و پرورش در آلمان حداقل 9 سال ( در بعضی ایالت 10 سال ) اجباری است و کودکان بنابر ماه تولدشان از 5/5 تا 5/6 سالگی آموزش تمام وقت را آغاز می کنند. تحصیل در مدارس دولتی از دبستان تا پایان دانشگاه رایگان است. آموزش رایگان برای کودکان اتباع خارجی در آلمان نیز فراهم است هر چند دانش آموزان غیر مقیم با دانش آموزانی که مقیم کشورهای غیر از اتحادیه اروپا هستند برای تحصیل رایگان لازم است روادید دانش آموزی یا دانشجویی اخذ کنند ( به فصل 3 رجوع کنید ). نظام آموزش آلمان بر خلاف برخی دیگر از کشورهای اروپایی تقریباً بر تساوی کامل استوار است و نظیر مدارس نخبگان – گراند ایگول – فرانسه یا دانشگاههای مشهور انگلستان در آلمان یافت نمی شود. منتقدان نظام اموزشی آلمان می گویند که در نظام آموزشی آلمان بر خلاف مدارس آمریکا و انگلستان که بر رشد کلیه جنبه های شخصیتی فرد تاکید می شود فقط به دستاورهای علمی و شغلی فرد توجه می شود. در اغلب مدارس آلمان فعالیت های فوق برنامه چندانی در برنامه دانش آموزان گنجانده نمی شود و فعالیت های ورزشی آموزش موسیقی و برخی هنرهای خاص به سایر سازمان ها واگذار می شود. برگزاری رقابت های ورزشی بین مدارس معمول نیست اما گهگاه رقابت های دو و میدانی برگزار می شود. روش اموزشی نسبت به بسیاری از کشورها از جمله انگلستان و آمریکا رسمی تر است از جمله آنکه دانش آموزان در شرق آلمان هنوز ملزم هستند که با ورود معلم کنار صندلی های خود بایستند و تماس و ارتباط بین معلم و دانش آموز در خارج از کلاس درس بسیار اندک است. در سال های اخیر در برخی مدارس شهرها مسله انضباط مشکل ساز شده است و تنش های بین دانش آموزان اقلیت های نژادی که گاهی 50 درصد یا بیشتر ثبت نام شدگان مدارس را در بعضی از شهرهای بزرگ تشکیل می دهند روی می دهد.
نکات مثبتی نیز در سیستم آموزش و پرورش آلمان به چشم می خورد از جمله آنکه شاخص های آکادمیک معمولاً بالاست و معلمان مجرب با سوابق عالی به تدریس اشتغال دارند – 90 درصد از دانش آموزان با موافقت از مدرسه فارغ التحصیل می شوند و حدود 25 درصد نیز آزمون عمومی ورود به دانشگاه را با موفقیت پشت سر می گذارند. فن آوری نوین و اینترنت به سرعت به مدارس آلمان راه می یابد و در همین راستا تا پایان سال 2001 کلیه بیش از 40 هزار مدرسه در سطح آلمان از طریق سرویس سریع به ISDN به اینترنت متصل شدند.
بطور کلی هر قدر سن کودک شما هنگام ورود به شبکه آموزشی در آلمان کمتر باشد امکان هماهنگی و تطابق او بیشتر خواهد بود و بالعکس هر قدر سن کودک شما بیشتر باشد با توجه به پیچیده تر و سنگین تر بودن مواد درسی هماهنگی و تطابق با سیستم برای وی دشوار می گردد.نوجوانان به ویژه نوجوانان آمریکایی یا انگلیسی که تا کنون زبان دومی نیاموخته اند برای تطابق با زندگی آموزشی و آموختن زبان آلمانی با مشکلات بسیاری مواجه می شوند. توجه به این نکته لازم است که در برخی مدارس بچه های خارجی که زبان آلمانی را نمی فهمند به فراموشی سپرده می شوند و انتظار عمومی ازآنان فقط این است که خود با این مشکل کنار آیند. در اولین روزهای سکونت شما در آلمان این نکته حائز اهمیت است که به دلیل دقت بر امور تحصیلی فرزندان خود و نحوه پیشرفت آنها ( نه تنها در زمینه آموزش زبان بلکه در سایر دروس ) نظارت کنید.
والدین باید در طول این دوره سخت از کودکان خود حمایت کنند. اگر به زبان آلمانی تسلط ندارید به خوبی می دانید که ناتوانی در ببرقراری ارتباط با دیگران که ممکن است به آسانی به احساس حقارت در کودکان ( و بزرگسالان ) بینجامد تا چه حد آزار دهنده است. توجه به این نکته نیز لازم است که والدین باید مراقب باشند که فرزندانشان مهارتهای زبان مادری خود را نیز حفظ کنند زیرا ممکن است که این زبان خیلی سریع فراموش شود ( تحقیقات نشان داده است که کودکان انگلیسی که در کشورهای خارجی غیر انگلیسی زبان زندگی می کنند توانایی خواندن و نوشتن انگلیسی را از دست می دهند ).
نظام آموزشی در آلمان کاملاً رقابتی و گزینشی است به طوری که دانش آموزان برتر را از دانش آموزان کم استعدادتر از نظر علمی حتی از سن 10 سالگی جدا می کند. آزمونهای رسمی هر ساله از سطح دبستان به بالا انجام می شود و نتایج این آزمونها در تعیین نوع آموزش کودک ( و بنابر این شغل آینده وی ) بسیار حائز اهمیت است. در آلمان بر روی مساله آموزش بسیار تاکید می شود و کمتر کسی بدون گذراندن دوره آموزشی اولیه موفق به یافتن کار می شود. کسانی که در سن 16 سالگی فارغ التحصیل می شوند معمولاً در یک دانشکده فنی به یادگیری ادامه می دهند یا به عنوان کار آموز مشغول به کار می شوند و برای هر کس که سنش از 18 بالاتر باشد شرکت در یک موسسه آموزش شغل ( تمام وقت یا نیمه وقت ) اجباری است. در بازار بسیار رقابتی اشتغال امروز والدین و دانش آموزان هر دو به خوبی آگاهند که توانایی های علمی و آموزشی در یافتن یک شغل خوب ( یا هر شغلی ) از اهمیت بسیاری برخوردار است. اگر چه نظام آموزش آلمان دارای انضباط بیشتر و انعطاف پزیری کمتری نسبت به بسیاری از کشورهاست اما آمارها حاکی از آنند که هر کودکی با هر سطحی از توانایی های طبیعی فرصت مطالعه برای آموختن یک تجارب یا دریافت دیپلم یا مدرک دانشگاهی را دارد.
برای بسیاری از کودکان تجربه تحصیلی و زندگی در کشور خارجی تحولی جالب و هیجان انگیز و چالشی است که آنها میل به ادامه آن دارند و این وضعیت موجب کسب تجارب آموزشی و فرهنگی بسیار ارزنده می شود. فرزند شما یک شهروند « جهانی » خواهد شد که کمتر احتمال دارد تعصبی نسبت به خارجی ها یا عقاید خارجی نشان دهد. این حقیقت هنگامی بارزتر می شود که او در مدرسه ای بین المللی با دانش آموزانی با پیشینه ها و ملیت های مختلف تحصیل کند ( در مدارس بسیاری از ایالت ها خصوصاً در شهرهای بزرگ نیز دانش آموزانی با پیشینه ها و ملیت های مختلف حضور دارند ). پیش از آنکه درباره آینده تحصیلی فرزندتان تصمیمی جدی بگیرید در نظر گرفتن توانایی شخصیت و نیازهای شخصی او بسیار اهمیت دارد.