مشاوره آموزشی

بیست و یک نکته در مورد تحلیل کارنامه (1)


به جای اینکه به دنبال بهانه ها و توجیه های رنگارنگ باشیم و بهانه هایی مثل اینکه «سؤالهای طرح شده سخت بود» «هیچ کس بیست نگرفت» «تازه من نمره ی خوب کلاس را گرفته ام» «اصلاً دبیرمان در تصحیح اوراق دقت نمی کند» «سؤالها خارج از کتاب درسی بود» و... سعی کنیم خودمان را در آیینه ی کارنامه مان صادق ببینیم


1- کارنامه های امتحانی را مثل یک آیینه تلقی کنید و خودتان را در آن به دقت ببینید. هر کارنامه ای گویای نکات مهمی است که با درک صحیح آن می توانیم به کارنامه های بهتری در آینده دست یابیم. کارنامه ها می توانند بیانگر سطح تلاش شما باشند. آنها هم چنین می توانند گویای سطح توانایی های شما هم باشند. کارنامه می تواند بیانگر سطح عملکرد شما هم باشد. پس اولین قدم آن است که تعیین کنیم این کارنامه ای که گرفتیم به آن می نگریم بیانگر چه چیزی است؟

2- کارنامه ها وقتی می توانند بیانگر سطح توانایی های شما باشند که هم خودتان و هم اطرافیانتان (اعم از دبیران و والدین و دوستان) به این نتیجه برسند که شما استعدادی بیش از آنچه که بدست آورده اید ندارید و به قول معروف کشش شما در همین حد است. اما بخاطر داشته باشید که حتی در چنین حالتی هم این کارنامه صد درصد گویای سطح توانایی شما نیست مگر آنکه یک متخصص روان شناس بر این امر صحه بگذارد. چون عموماً دانش آموزی که در یک درس مثلاً ریاضی یا عربی هیچوقت نمره ای بالاتر از 15 نمی گیرد الزاماً به معنی آن نیست که او کشش لازم را ندارد بلکه می تواند بیانگر این باشد که او نمی تواند از استعداد خود بهره بگیرد. سطح توانایی های شما زمانی پایین خواهد بود که شما دچار اختلالات مختلف مغزی، عصبی، روانی یا یادگیری باشید. آیا واقعاً اینگونه است؟

3- کارنامه ها می توانند بیانگر سطح تلاش شما باشند. بدیهی است اگر دانش آموزی در یک درس نمره 14 می گیرد دلیل بر ضعف وی در آن درس نیست بلکه گویای آن است که وی تمرین و پشتکار و برنامه ریزی و علاقه و انگیزه ی کافی برای خواندن آن درس نداشته است. پس اگر کارنامه شما بیانگر چنین چیزی است بهتر آن است که دست به بازنگری و تغییر در روش خواندنمان بزنیم. نه آنکه برچسب بی لیاقتی و ناتوانی به خودمان بزنیم یا بر چسب زده شده را بپذیریم. عموم دانش آموزان نوع کارنامه هایشان بیانگر این حالت است.

4- به جای اینکه به دنبال بهانه ها و توجیه های رنگارنگ باشیم و بهانه هایی مثل اینکه «سؤالهای طرح شده سخت بود» «هیچ کس بیست نگرفت» «تازه من نمره ی خوب کلاس را گرفته ام» «اصلاً دبیرمان در تصحیح اوراق دقت نمی کند» «سؤالها خارج از کتاب درسی بود» و... سعی کنیم خودمان را در آیینه ی کارنامه مان صادق ببینیم. کمی فکر کنیم که آیا نیاز به تمرین بیشتری نداشتیم؟ آیا می توانستم بهتر تمرین کنم؟ آیا نیاز به یادگیری روش های یادگیری را ندارم؟ بهتر است ابتدا سهم خودمان را در کارنامه جستجو کنیم سپس به سهم دیگران در رقم خوردن چنین نتیجه ای بپردازیم.