پرانا نیروی حرکت دهنده، جابه جا کننده و زندگی دهنده است و تا زمانی که در یک وسیله ی مکانیکی یا سیم برق، گیاه بدن حیوان یا انسان وجود دارد حرکت و زندگی نیز موجود است و با قطع شدن یا بیرون رفتن آن، حیات و حرکت نیز پایان می یابد.
آپانا (Apana):
در طبیعت و هستیِ پهناور و در تمام تجلیات فیزیکی و حیاتی، همه چیز کامل و هیچ جزیی تنها و جدا از بقیه اجزاء نیست. قرینه یا جفتِ هر چیز با همان کیفیت در کنار آن یا در نقطه و مکانی دیگر با عملکردی دیگر موجود است. پرانا یا نیروی محرکه نیز جفتی با همان قدرت و کیفیت و البته با عملکردی کاملاً متفاوت در کنار خود یا در مکان دیگر داراست که هویت خاص خود را دارد. یوگی های هندی در چندهزار سال قبل به وجود آن پی برده و آن را آپانا نامیدند. آپانا در حقیقت ضد انرژی یا خنثی کننده‌ی نیروست. کار آپانا در کنار پرانا ایجاد فضای تعادل است چون در مقایسه با حرکت و گرمای پرانا، آپانا یک ماهیت توقف دهنده و خنک کننده است و در دلِ آن و با فضای سرد و منجمدِ خود، التهاب و گداختگیِ پرانا را تعدیل می‌کند.
می توانیم بگوییم: کیهان و هر پدیده ی موجود در آن بدون پرانا راکد، منجمد و مرده است و همین طور اگر در پدیده های هستی آپانا موجود نباشد نیرو، التهاب و بالاخره آتش و گدازه های آن خود و پیرامون خود را سوزانده و نابود می کند. در هر نقطه از جهان هستی پرانا و آپانا با یکدیگر ارتباط داشته و به یک اندازه موجود هستند و فقط در چنین جایگاهِ تعادل و برابری، نظم و زندگی برقرار می ماند.
۱۵٫۹m
۳٫۹m
۱۰٫۴m