50درصد دانش آموزان بدون خوردن صبحانه به مدرسه میروند.
|
دکتر کوروش جعفریان، متخصص تغذیه، با اشاره به اینکه با آغاز سال تحصیلی جدید موضوع تغذیه به دغدغه جدی برای خانواده و دانشآموزان تبدیل میشود بر لزوم آشنایی با اصول اولیه تغذیه تاکید کرد و گفت: «اگر خانوادهها با اصول ابتدائی آشنا شوند با مشکل مواجه نمیشوند.» وی ادامه داد: «دانش آموزان به خصوص دانش آموزان ابتدائی دوست دارند که از همسالان و دوستان خود تقلید کنند، به همین دلیل معمولاً مشاهده میشود که اینگونه رفتارها به قالب خاصی در مدرسه تبدیل میشود. بنابراین این موضوع بسته به برنامهای که در این زمینه وجود دارد میتواند به فرهنگ خوب و یا نامناسب تبدیل شود. اصول اولیه این است که والدین با مدیران مدارس جلساتی برگزار کنند تا بتوانند برنامه تغذیه مناسبی را برای طول سال دانشآموزان طراحی کنند. البته تحقق این موضوع بسیار سخت بوده و در اغلب موارد و به دلائل مختلف عملیاتی نمیشود.» |
دکتر جعفریان بر توجه والدین به وعده صبحانه تاکید کرد و گفت: «مشکل اصلی که در این زمینه وجود دارد کمبود خواب است. مشاهده میشود که کودکان به علت همین موضوع نمیتوانند صبح به موقع برای خوردن صبحانه از خواب بیدار شوند. در واقع باید گفت مشکلات تغذیهای دانش آموزان از همین نکته که ساده به نظر میسد آغاز میشود.» وی افزود: «مطالعات نشان میدهد دانشآموزانی که وعده صبحانه مصرف نمیکنند به سمت استفاده از غذاهای نامناسب سوق پیدا میکنند. بنابراین والدین باید خواب فرزندان خود را طوری تنظیم کنند که حداقل در فرصت ۲۰ دقیقهای فرصت صرف صبحانه را داشته باشند.»این متخصص تغذیه در ادامه به ویژهگیهای صبحانه مناسب اشاره کرد و گفت: «در وعده صبحانه حتماً از نان و غلات (یک یا دو کف دست) استفاده شود. همچنین باید از خانواده لبنیات نیز نسبت به ذائقه فرد، مصرف شود. دانشآموزانی که با مشکل اضافه وزن مواجه هستند برای جلوگیری از زیاده خوری و دیرتر گرسنه شدن میتوانند از گروه سبزیها از جمله گوجه و خیار استفاده کنند. در کل باید گفت برای لذت بخشتر شدن صبحانه میتوان تنوع ایجاد کرد تا دانشآموزان رغبت به خوردن صبحانه داشته باشند.»۵۰ درصد دانش آموزان بدون خوردن صبحانه به مدرسه میروندوی با بیان اینکه تقریبا ۵۰ درصد دانش آموزان بدون خوردن صبحانه به مدرسه میروند ادامه داد: «حداقل کاری که والدین میتوانند برای جلوگیری از این موضوع انجام دهند این است که صبحانه لقمهای برای فرزندان خود آماده کنند تا دانشاموزان حداقل در شروع روز یک لقمه سالم را مصرف کرده باشد. بسیاری از مدارس فرصت ۱۰ دقیقهای را به عنوان زنگ صبحانه برای دانشآموزان در نظر میگیرند تا در این فرصت بتوانند انرژی کافی در طول روز را به دست بیاورند.»میان وعده ترمیم کننده وعدهها استدکتر جعفریان همچنین به میان وعده دانشآموزان اشاره کرد و گفت: «در واقع باید میان وعدهها را به عنوان ترمیم وعدهها در نظر بگیریم به نحوی که اگر فردی در وعده صبحانه لبنیات مصرف نکرده باشد، حتما باید در میان وعده آن را جبران کند. همچنین میوه و سبزی که متاسفانه مصرف آن بسیار کم است به خصوص در افرادی که با اضافه وزن مواجه هستند در میان وعدهها توصیه میشود.»به گفته وی، مصرف مغزها (۲ تا ۳ گردو به صورت روزانه و یا سایر مغزها) آبمیوه طبیعی و شیرینی خانگی به ویژه در دانشآموزانی که از لحاظ جسمی ضعیف هستند به منظور دریافت انرژی روزانه توصیه میشود. البته کسانی که با اضافه وزن مواجه هستند بهتر است از بیسکوییتهای سبوس دار استفاده کنند.
این متخصص تغذیه همچنین به وعده ناهار نیز اشاره کرد و افزود: «برخی از دانشآموزان وعده ناهار را در منزل و برخی دیگردر مدرسه میل میکنند. متاسفانه مشاهده میشود که بسیاری از دانش آموزان به خصوص کسانی که صبحانه نخوردهاند قبل از وعده ناهار خوراکی مصرف میکنند که در نهایت سوء تغذیه به همراه دارد. بنابراین توصیه میشود که دانشآموزان حداقل ۲ساعت مانده به وعده ناهار جز آب چیزی مصرف نکنند تا با مشکل مواجه نشوند.» دکتر جعفریان در پایان به دانشآموزانی که در مدرسه ناهار مصرف میکنند اشاره کرد و گفت: «در این صورت حتما باید با مدیریت صحبت شود تا از غذاهای سالم و متنوع استفاده کنند به نحوی که نان و غلات، مرغ و ماهی، گوشت قرمز، انواع حبوبات و سبزی را در برنامه غذایی داشته باشند تا نیازهای آنان تامین شود.»
میان وعده های مدرسه:
گاهی اوقات والدین توجهی به تغذیه ندارند و برای میان وعده تنقلات مضر را در کیف بچه ها قرار می دهند. اما این نگرانی وجود دارد که با ادامه این روند، پس از مدتی، کودکان دیگر ذائقه شان در مورد مصرف مواد غذایی مناسب تغییر یافته و به مصرف فرآورده های غذایی روی بیاورند.
این فرآورده ها که در بسیاری از موارد دارای مقادیر زیادی از انرژی می باشند، دارای مقادیر اندک و نامناسبی از ریزمغذی ها بوده و تعادل مناسب را در برنامه غذایی کودک ایجاد نمی کنند.
بر این اساس بهتر است مادران گرامی، ساندویچ های خانگی با همان ترکیبات ذکر شده در صبحانه و نیز انواع میوه هایی که شسته شده و درون کیسه فریزر آماده مصرف می باشند، را برای کودک به عنوان میان وعده مدرسه تهیه و درون کیف او قرار دهند.
باید بچه ها را به خوردن آب تشویق و ترغیب کنید. نوشیدنی های شیرین مثل ساندیس و آبمیوه های مصنوعی برای یک رژیم غذایی سالم توصیه نمی شود. مصرف سه وعده در روز لبنیات برای تامین کلسیم مورد نیاز بدن ضروری است. بهتر است تا حد ممکن از لبنیات کم چرب استفاده شود.
زمان صرف میان وعده ها:
به دفعات شاهد هستیم که کودکان هنگام خروج از مدرسه، تازه صرف میان وعده خود را به خاطر آورده و شروع به مصرف آن ها می کنند. این مصرف دیرهنگام مواد غذایی موجب می شود تا کودک اشتهای کافی برای صرف ناهار نداشته باشد.
از معلمین عزیز باید درخواست کرد تا صرف میان وعده ها را به کودکان یادآوری کنند. بر اساس توصیه های موجود در فاصله زمانی 2-5/1 ساعت قبل از صرف وعده های غذایی اصلی، مصرف هر نوع ماده غذایی ممنوع است. این مواد غذایی شامل تنقلات، انواع میوه، آب میوه و حتی شیر و شیر کاکائو نیز می باشد. مصرف هر یک از این اقلام می تواند اشتهای کودک را برای صرف غذای اصلی کاهش دهد.
راه موفقیت درسی دانش آموزان تغذیه صحیح است
|
یکی از شرایط اصلی موفقیت درسی دانش آموزان تغذیۀ صحیح روزانه است. چه بسا که خوردن نوعی غذا ( شیر و ماست) پیش از امتحان، سبب چرت زدن دانش آموزان در جلسۀ امتحان شده و یا مصرف زیاد این غذاها او را دچار دل درد و تهوع و استفراغ و بی قراری کند و موجب عدم موفقیت وی در آن امتحان شود. |
از وظایف مهم اولیای دانش آموزان این است که فرزندان خود را صبحدم هنگامی از خواب بیدار کنند که پس از نظافت شخصی فرصت کافی برای صرف یک صبحانۀ پر انرژی و کامل از جمله: شیر، پنیر، کره ، مربا، عسل ، تخم مرغ و چای را داشته باشد. مصرف غذاهای سنگین از جمله اغذیۀ گوشتی ، سالاد الویه ، برنج ، خورشت و... برای صبحانه توصیه نمی شود زیرا معدۀ افراد آمادگی جذب و هضم این گونه غذاها را هنگام صبح ندارد و در صورت مصرف چنین غذاهایی احتمال سوء هضم و دل درد و نفخ شکم و بی قراری در محیط کار یا کلاس دور از انتظار نیست. مصرف پنیر برای صبحانه بسیار مفید است و برعکس عقیدۀ برخی از افراد که معتقدند پنیر سبب تنبلی و کاهلی می شود، پنیر حاوی موادی است که برای رشد فکری و جسمی و روحی کودکان بسیار مفید است . شیر برای صبحانه از ضروریترین غذاهاست، به ویژه اگر همراه با تخم مرغ پخته و یک روز در میان مصرف شود، دانش آموز تا هنگام ناهار احساس گرسنگی و ضعف و یا کاهش قند خون نمی کند.
در صورتی که دانش آموز یا دانشجویی صبحانه نخورده به مدرسه یا دانشگاه برود احتمال این که در آیندۀ نزدیک به ورم معده و زخمهای معده و اثنی عشر مبتلا شود بسیار زیاد است زیرا از شب هنگام تا صبح مقدار زیادی ترشحات اسیدی در معده ترشح می شود و اگر صبحانه یک غذای جامد میل نشود حدود 500 سی سی اسید کلریک و آنزیم و پپسین و ترشحات مخاطی در معده جمع شده و قادر نیستند وارد روده شوند و در نتیجه این مواد اسیدی، بافت مخاطی داخل معده و اثنی عشر را تخریب کرده و فرد را به زخمهای دستگاه گوارش همراه با سوزش سردل و سوء هضم مستعد می سازدنه تنها دانش آموزان، بلکه تمام افراد جامعه باید این آگاهی را داشته باشند که هیچ گاه روز را بدون صرف صبحانه آغاز نکنند تا به اختلالات گوارشی مبتلا نشوند.مطلب اساسی و مهمی که همواره دانش آموزان باید مدنظر داشته باشند این است که نباید در مدرسه تنقلات غیر بهداشتی( لواشک، آلو ، بستنیهای رنگی، تمبرهندی و... ) مصرف کنند زیرا این نوع خوراکیها افزون بر این که غیر بهداشتی و آلوده به انواع میکروب و انگل و قارچ هستند، موجب کم اشتهایی ، و در نتیجه سوء تغذیه می شوند. بیشتر دانش آموزانی که به دلیل اختلالات گوارش ، دل درد، تهوع ، اسهال و استفراغ ، به بیمارستانها و درمانگاههای اورژانس و مطبهای پزشکان مراجعه می کنند، به دلیل استفادۀ غیر اصولی از غذاهای روزمره است.نکتۀ اساسی دیگر این که اگر دانش آموز بعد از ناهار امتحان دارد، باید غذای ناهارش بسیار سبک و کم حجم اما پر انرژی ( انواع خورشها ) باشد و از مصرف برنج زیاد و غذاهای نفخ آور و سرخ کرده پرهیز شود. به طور کلی برنامۀ غذایی دانش آموزان، به ویژه ناهار و شام، باید شامل غذاهای پخته یا آب پز باشد و از مصرف غذاهای سرخ شده ، به ویژه غذاها و ساندویچهای نامطمئن بیرون از خانه، خودداری کنند. مقدار نمک، فقط باید به اندازه ای باشد که مزۀ غذا را تغییر دهد. از ابتدا باید ذائقۀ فرزندانمان را به غذاهای کم نمک عادت دهیم زیرا مصرف زیاد نمک، انسان را مستعد مبتلا شدن به بیماریهای فشار خونی می نماید
مصرف لقمه ای غذای بهداشتی و پروتئینی و میوه در ساعت 10 صبح و 5 عصر برای دانش آموزان بسیار ضروری است. مصرف چای تا 7 فنجان در روز، در صورتی که کم رنگ و ولرم باشد، برای تمام افراد بسیار مفید است و سبب رفع خستگی و ضعف بدن، و نیز موجب شادابی و فعالتر شدن خواهد شد. بهتر است شام سبک و زود هضم باشد از جمله: انواع سوپ ، آش و یا مواد گوشتی کم حجم مانند قارچ ، کالباس و...
انجام ورزشهای مناسب از جمله دو و میدانی ، کوهنوردی و ورزشهای گروهی ( که روحیۀ همکاری و اجتماعی زیستن را نیز در آنها پرورش خواهد داد) و تغذیۀ سالم و منظم می تواند در رشد و شکوفایی استعداد های تحصیلی دانش آموزان تأثیر بسزایی داشته باشد. استعمال دخانیات در این مقطع می تواند چراغ سبزی برای آغاز استعمال مواد مخدر از جمله حشیش ، تریاک ، هروئین، الکل ، کوکائین و ماری جوانا در آینده باشد و آنان را مستعد ابتلای به انواع بیماریهای سرطانی و قلبی عروقی نماید. بر اولیای دانش آموزان و مربیان پرورشی و به طور کلی وزارت آموزش و پرورش فرض است که آگاهیهای لازم را به دانش آموزان داده تا در آینده به دام اعتیاد و سایر منکرات اجتماعی نیفتند
در حال بارگذاری...