مشاوره و راهنمايي درمدارس برنامهاي حياتي است كه در عرصهي تعليم و تربيت جهان (خصوصاً دورهي آموزش عمومي) از سالهاي دور مورد توجّه قرار گرفته است. چرا كه طيّ اين دوره دانشآموزان در مرحلهي آغازين تجربههاي اجتماعي توأم با رشد فردي قرار دارند.
تعليم و تربيت در دورهي مذكور نقش تعيينكنندهاي در هدايت فراگير و نقشپذيري متناسب وي در جامعه ايفا مينمايد بهطوري كه ايجاد سرمايهي انساني و توسعهي فرهيختگي در جامعهي ناشي از تربيت فراگيران در اين دوره به ويژه با تأكيد بر شناخت تواناييها، استعدادها و علايق آنان است. كمك به توسعهي مهارتهاي زندگي به ويژه فرآيند تصميمگيري و هدفگزيني از ضرورتهاي ارزشمندي است كه تقويت فرآيند مشاوره و راهنمايي از طريق معلّمان دانا و دلسوز را ميسّر ميسازد.
براي تحقّق برنامههاي مذكور دو رويكرد وجود دارد :
1ـ تأكيد بر مشاور در مدارس به عنوان يك فرد متخصّص
2ـ ارتقاء فرآيند راهنمايي و مشاوره از طريق توانمندسازي كليهي عوامل انساني مدارس (مدير ـ معاون ـ مربّي و معلّمان)
با توجّه به شرايط آموزش و پرورش كشور رويكرد دوم مقدّم بر رويكرد اوّل بوده و در حوزهي برنامههاي اجرايي امكان تحقّق آن بيشتر است و از سوي ديگر ميتوان رويكرد دوم را مقدّمهاي براي تحقّق رويكرد اوّل در توسعهي مطلوب آموزش و پرورش آينده تلقي كرد.
مكلاگلين (1999) معتقد است كه معلّمان براي كمك به دانشآموزان جهت رشد اجتماعي و عاطفي بهترين موقعيّت را دارند. معمولاً معلّمان طيّ يك دورهي طولاني با دانشآموزان در تعامل بوده به طوري كه رفتار آنان را مشاهده مينمايند. لذا ميتوانند برنامههاي هدايتي و راهنمايي را در مدرسه توسعه دهند، مشاهده و بررسي رفتار فراگير اوّلين گام براي فعّاليّت راهنمايي و مشاوره است و اين موقعيّت براي معلّمان بيش از هر فرد ديگري در مدرسه مهيّا است.
معاونت آموزش عمومي و امور تربيتي وزارت آموزش و پرورش سياست ارتقاي مهارت راهنمايي و مشاورهاي معلّمان را محور فعّاليّت هاي خويش براي توسعهي آموزش و پرورش قرار داده است و طرح «احياي نقش مشاوره و راهنمايي» در همين راستا در استانهاي كشور به اجرا گذاشته شده است و براي استحكام علمي طرح مذكور اسناد علمي متعدّد توليد و دورههاي آموزشي متناسب پيشبيني شده است. كتاب حاضر يكي از منابع مفيد در جهت ارتقاي مهارت معلّمان در زمينههاي فوقالذّكر است كه لازم ميدانم از مؤلّفين محترم سپاسگزاري نمايم. اميد است با توسعهي دانايي و افزايش مهارتهاي حرفهاي معلّمان، بهبود كيفيّت مستمر آموزش و پرورش اين سرزمين را شاهد باشيم