به گفته پزشکان علائم بروز ابولا ممکن است گاه تا ٢٠روز طول بکشد اما در هر سه هفته سرعت شیوع بیماری بیشتر میشود به این معنی که بهطور قطع تعداد موارد مبتلا دو برابر خواهد شد.
رهبران پنج کشور آمریکا، انگلیس، فرانسه، آلمان و ایتالیا روز ۲۳ مهرماه در یک کنفرانس ویدئویی، شیوع بیماری ابولا را جدیترین مساله اضطراری بهداشتی بینالمللی در سالهای اخیردانستند. شورای امنیت سازمان ملل نیز هم زمان با صدور بیانیهای خواستار سرعت بخشیدن کمکهای مالی و همکاریهای لازم جامعه بین المللی و سازمانهای جهانی برای مبارزه با ابولا شده است. در همین حال، فعالیت سازمان بهداشت جهانی برای مقابله با این بیماری و جلوگیری از شیوع آن بر روی پانزده کشور جهان متمرکز شده است. این پانزده کشور با سه کشور مبدا این اپیدمی، لیبریا، سیرالئون و گینه مرز مشترک دارند یا ارتباطات گسترده تجاری با این سه کشور داشتهاند. سازمان بهداشت جهانی پیشبینی کرده است که در دو ماه آینده تعداد بیماران مبتلا به این بیماری به هفتهای ده هزار نفر برسد. درحال حاضر، پرداخت ۸۱۰ میلیون دلار برای مبارزه با اپیدمی ابولا ازسوی صندوق جهانی پول، بانک جهانی و اتحادیه اروپا تایید شده است.
تاکنون مواردی از ابتلا به این بیماری در کشورهای نیجریه، سنگال، ایالات متحده امریکا و اسپانیا گزارش شده است. برای جلوگیری از شیوع ابولا، فرودگاهها و رفت و آمد مسافران ورودی به آمریکا تحت کنترل وزارت حفاظت داخلی آمریکا قرار دارد. در کشورهای اروپایی نیز مرزهای هوایی و ترمینالهای قطار به شدت کنترل میشوند. در فرودگاه بن گوریون تلآویو و مرزهای آبی اسرائیل نیز از مسافران سه کشور مبدا این اپیدمی آزمایش ابولا گرفته میشود.
ایران و انکار فاجعهای قریبالوقوع
برخی منابع نوشتند که در عربستان سعودی چند مورد ابتلا به ویروس ابولا مشاهده شده و اکنون بیم آن میرود که ابولا از طریق حجاج به ایران برسد. در همین حال، حسن قاضیزاده هاشمی، وزیر بهداشت ایران در سخنانی اعلام کرد که «جای نگرانی برای بازگشت حجاج به کشور وجود ندارد.»
علی مرعشی، رئیس مرکز پزشکی حج و زیارت نیز در گفتوگو با خبرگزاری ایسنا گفته است: «هیچ بیماری فراگیری در میان حجاج ایرانی مشاهده نشده است.»
م- س یکی از روزنامهنگاران خبرگزاریهای رسمی ایران(که نخواست نامش فاش شود) پیرامون اقدامات وزارت بهداشت در زمینه اطلاع رسانی این بیماری به خودنویس میگوید: «وزارت بهداشت تا حالا چندبار اخطار و هشدار داده اما مثل مواجهه با بیماری تنفسی کرونا بیشتر تلاش دارد جو را آرام و بدون گزارش منفی نشان بدهد.
وی میافزاید: «آبولا بیشتر از طریق مسافران حج میتواند وارد کشور بشود مثل بیماری تنفسی کرونا، اما من اطلاع دارم درباره این مسافران، قرنطینهای در کار نیست. چون گفته میشود عربستان در این باره اقدامات پیشگیری داشته است.»
بهگفته این روزنامهنگار«به نظر نمیرسد که در مرزها تدابیری برای جلوگیری از افراد مشکوک به این بیماری اتخاذ شده باشد. اما برای مثال درباره مسافران عراق و عربستان که بیشتر از همه با آفریقاییها در تماس هستند یک سری پیامهای هشدار دهنده همراه با روشهای پیشگیری منتقل کردهاند. البته میگویند یک سری بروشور هم منتشر شده که البته من چیزی ندیدهام.»
او با بیان اینکه در داخل ایستگاههای مترو تهران نیزهیچ پیام هشدار دهندهای نصب نشده است میافزاید: «در اخبار تلویزیون هم فقط اخبار مربوط به ابولا مرور میشود و مثل همیشه آموزشی در کار نیست. خیلی راحت به شما بگویم که اقدامات وزارت بهداشت ایران در مواجهه با این بیماری همانند بیماری قبلی کرونا است.»
کامیار علایی: حجاج شانس اندکی برای ابتلا دارند
برخی از ناظران معتقدند ابولا، بیماری خطرناک و تهدید نوظهوری است که در آستانه تبدیل شدن به یک فاجعه انسانی است میتواند ثبات کل منطقه را به هم بزند. ویروس بیماری ابولا، این کابوس جهانی که برخی در بدبینانهترین حالت از آن به عنوان «سناریوی آخرالزمانی» یاد میکنند اولینبار در سال ۱۹۷۰ توسط یک تیم پژوهشی کشف شد.
این بیماری در مدت کوتاهی تاکنون منجر به مرگ بیش از چهارهزارنفراز ساکنان کشورهای غرب آفریقا شده است. تاکنون دست کم بیش از هشت هزار نفر نیز به این بیماری آلوده شدهاند. ویروس این بیماری از طریق ارتباط نزدیک با مایعات بدن فرد بیمار به دیگران منتقل میشود. نشانههای بروز این بیماری از جمله، تب، بدن درد، استفراغ، و اسهال بین هشت تا ده روز بعد در بیمار ظاهر میشود.
دکتر کامیار علایی، پزشک و پژوهشگر دانشگاه هاروارد در مورد بیماری ابولا و مراقبتهای پزشکی برای مقابله با این بیماری به خودنویس میگوید: «هنگامی که علائمی نظیر تب شدید، سردرد، حالت تهوع و استفراغ در فرد مشاهده شود علانم بیماری ابولا در بیمار کاملاً مشهود میشود.»
به گفته این پزشک، ابولا از طریق آب و هوا و غذا به دیگران منتقل نمیشود ابولا از راه تماس مستقیم فرد بیمار، ترشحات مخاط، ادرار، تماس جنسی، تزریق و خون آلوده به دیگران منتقل شود. معمولاً نزدیکترین فرد به بیمار که معمولا از او مراقبت میکند شامل پرستار یا بستگان درجه یک در معرض خطر ابتلا به بیماری ابولا قرار دارند، بنابراین شانس ابتلای افراد رهگذر یا برقراری یک ارتباط عادی با فرد بیمار بسیار کم است.
علایی معتقد است: «حجاج ایرانی هم شانس اندکی برای ابتلا به این بیماری دارند مگر اینکه فردی از بین آنها به آفریقا سفر کرده باشد و ناقل این بیماری باشد.»
این پژوهشگر دانشگاه هاروارد میافزاید: «با توجه به آمارهای موجود تاکنون موردی از بیماری ابولا در کشور عربستان مشاهده نشده است گویا یک مورد بیمار مبتلا به ابولا در عربستان مشاهده شد که به آفریقا سفر کرده بود و اکنون فوت کرده است. اما از سوی دیگر تدابیر امنیتی ویژهای در فرودگاههای عربستان اتخاذ شده است، در تمامی ایستهای بازرسی فرودگاههای عربستان دوربینهای مجهز به سیستم تب سنج نصب شده و به محض حس کردن شرایط تب بالای ۳۸ درجه در فردی به بازرسان هشدار میدهند بنابرین نمیتوان گفت که با وجود کنترل شدیدی که درعربستان اعمال میشود این بیماری از عربستان به حجاج منتقل شده است.»
به گفته وی، این بیماری برخلاف بیماری تنفسی کرونا که چندی پیش شایع شده بود به سادگی إز طریق معاشرت عادی منتشر نمیشود. علائم بروز بیماری نزدیک به یک ماه بین ۷ تا ۱۰ روز بعد ظهور پیدا میکند البته ممکن است گاه تا ٢٠روز طول بکشد اما هر سه هفته سرعت شیوع بیماری بیشتر میشود یعنی با روندی که تاکنون طی شده تعداد موارد مبتلا دو برابر خواهد شد.
علایی با بیان اینکه یک سری تحقیقات حیوانی در مورد پادزهر و داروی مبارزه با این بیماری انجام شده که نتایج آن تا پایان سال میلادی مشخص خواهد شد تاکید میکند: «این بیماری با بیماریHIV تفاوتهایی دارد، بیماری ابولا یک بیماری حاد است که در کوتاه مدت از هر دو نفر یک نفر را از بین میبرد و هر سه هفته سرعت شیوعاش بیشتر میشود در حالی که HIV بیماری مزمنی است که در طولانی مدت باعث مرگ نزدیک به ۳۵ میلیون نفر شده است.
...و حکایت همچنان باقیست
بههر حال باید دید این بیماری چه خوابی برای جهان مدرن و تکنولوژیهای فوقمدرن پزشکی دیده است و آیا این تکنولوژی بشر هزاره سوم را از یک تهدید جدی مصون خواهد ساخت یا نه؟