پیش دبستان و دبستان دخترانه دولتی رضوان 1 منطقه 5

نشانه مؤمنان در كلام علی (ع)

مشخصات محصول :

عنوان: علائم مؤمنان در كلام علي (ع)

تعداد صفحه: 36

فرمت فایل: pdf

قسمتی از متن :

همام يكى صحابه‏ى حضرت امير (ع)، شخصيتى پارسا، متهجد و مجتهد بوده كه از حضرت درخواست مى‏كند صفات متقين را، باز گويد و حضرت نيز با مقدماتى اجابت مى‏فرمايند. بيانات آن بزرگوار معروف است به «خطبه همام» و در نهج البلاغه (نسخه صبحى صالح، ص 303، خطبه 193) نقل شده است. روايت ديگرى در اصول كافى (1) از حضرت نقل شده كه شبيه همان خطبه است امام به نظر ما به رغم نظر برخى كه پنداشته‏ اند : همان خطبه منقول در نهج البلاغه است، يا اگر دو واقعه و دو خطبه است مضامين آنها ادغام شده است و به دليل تفاوت هاى فراوان متن و مضمون آنها، دو خطبه، يكى نيستند.

ما در اينجا براى اتمام مباحث و تعميم فائده، خطبه منقول در اصول كافى‏را شرح و بسط مى‏دهيم.

امام صادق (ع) مى‏فرمايند: هنگامى كه على (ع) خطبه مى‏خواندند، همام بلند شد و عرض كرد :

[/صف لنا صفة المؤمن كأننا ننظر اليه/]

براى ما توصيف بفرماييد مؤمن را، مانند آنكه او را مى‏بينيم.

[/فقال: يا همام! المؤمن هو الكيس الفطن/]

فرمودند اى همام! مؤمن زيرك و با هوش است.

علائم و نشانه مؤمنان در كلام علی (ع)

برخى «كيس» و «فطن» را به يك معنا گرفته‏اند و فطن را تأكيد كيس دانسته‏اند.اما با مراجعه به كتب لغت، روشن مى‏شود ميان اين دو واژه تفاوت است.كيس در مقابل احمق است و به زيركى خدادادى اطلاق مى‏شود.معنى روايت اين مى‏شود كه مؤمن عاقل و چيز فهم است.از اين رو مى‏توان گفت كياست به ادراك كليات (عقل خدادادى)، و فطانت به هوشى كه حاصل تجربه است (ادراك جزييات) اطلاق مى‏شود.يكى از دلايل اختلاف فطانت و كياست روايتى از رسول الله (ص) است كه نشان مى‏دهد فطن تأكيد كيس نيست.

[/قال رسول الله (ص) المؤمن كيس الفطن الحذر/]

مؤمن عاقل و چيز فهم و محتاط است.

در روايتى ديگر، روايت همام به صورت تمثيلى پرداخته شده است: [/المؤمن لا يلسع من حجر مرتين/]

مؤمن از روى يك سنگ دوبار نمى‏لغزد و به زمين نمى‏خورد.

متأسفانه در سابق، گاهى ساده‏لوحيها را علامت خوبى مى‏دانستند.كسى كه صابون را از پنير تشخيص نمى‏داد ستايش مى‏شد.در صورتى كه بى‏شعورى هيچ گاه علامت خوبى نيست.به قول يكى از بزرگان (رضوان الله تعالى عليه)، اين نوع مدحها ترويج نادانى است.در اينجا ذكر نكته‏اى ضرورى است كه ميان حيله زدن و حيله را درك كردن تفاوت است.يكى از بزرگان مى‏فرمود حقه نزن اما حقه را بفهم.چرا؟ چون مؤمن كيس و فطن و حذر است.يعنى، مؤمن هوشيار است و اوضاع را مى‏پايد.البته اين كلمه (حذر) معانى متفاوت دنيوى و اخروى دارد.يكى از معانى آن هوشيارى مؤمن در نفروختن آخرت به دنيا است.از اين روايت در مى‏يابيم كه اسلام دين شعور است، حتى، در وصول به مقامات معنوى به كار انداختن شعور را شرط مى‏داند.در دنباله روايت على (ع) فرمودند:

[/بشره فى وجهه و حزنه فى قلبه/]

صورت مؤمن بشاش و باز است و حزنش در قلبش است.

و….