پیش دبستان و دبستان پسرانه دولتی امت 2 منطقه 4

جزوه اخلاق

دانلود جزوه اخلاق در 212 اسلاید پاورپوینت تهیه و تنظیم شده است

جزوه اخلاق

بخش اول: مبانی جزوه اخلاق

کلیات

الف) شناسایی علم اخلاق

1مفهوم لغوی واژه اخلاق

2تعریف علم اخلاق

3فلسفه اخلاق

4تربیت اخلاقی

ب) علم اخلاق و علوم دیگر

1علم اخلاق وفقه

2علم اخلاق و حقوق

3علم اخلاق و عرفان عملی

4علم اخلاق وعلوم تربیتی

ج) شیوه های اخلاقی و شیوه مورد قبول

1اخلاق فیلسوفانه

2اخلاق عارفانه

3اخلاق نقلی

د) تقسیم ساخت اخلاق اسلامی

1برخی مباحث بنیادین و فسلفی اخلاق

2توصیف زشتی و زیبایی های اخلاق

3اخلاق تربیتی

الف) شناسایی علم اخلاق

جزوه ، با روشن شدن مفاهیم زیر میتوانیم به شناخت اولیه علم اخلاق برسیم

1- مفهوم لغوی واژه اخلاق: جمع خلق به معنای نیرو و سرشت باطنی که تنها با دیده بصیرت درک می شود در مقابل خلق که با دیده ظاهر درک می شود  منشأ های خلق الف) ممکن است بطور طبیعی در فطرت اشاره باشد ب) وراثت ج) تمرین و تکرار خلق ممکن است پسندیده ( فضلیت ) و ممکن است ناپسند ( زذیلت ) باشد

2- تعریف علم اخلاق: علمی است که به معرفی صفات نفسانی خوب و بد می پردازد و اعمال متناسب آن و شیوه تحصیلی صفات خوب و دوری از صفات ناپسند را نشان می دهد پس ضمن گفتگو از صفات خوب و بد راهکاری های رسیدن به فضایل و دوریی از رذایل را بررسی می کند

موضوع عمل اخلاق:   انسان است  و هدف نهایی آن رساندن انسان به کمال و سعادت حقیقی او با توجه به ظرفیت و استعداد که میتواند با احتیارو آزادی  و اراده تا مقرب ترین و گویاترین و کامل ترین مظهر الهی پیش رود

3- فلسفه اخلاق: تحقیقاتی  که عهده دار پاسخگویی به پرسشهای اساسی علم اخلاق هستند را فسلفه اخلاق می گوییم مثلاً تعریف خوب و بد ماهیات صفات اخلاقی منشاء صدق و کذب قضایای اخلاقی و ملاک و معیار خوبی و بدی

- تربیت اخلاقی: یعنی چگونی بکارگیری و پرورش استعدادهای دورنی برای نیل به فضایل و دوری از رذایل

مطلب پیشنهادی   اخلاق حرفه ای

ب) رابطه « علم جزوه اخلاق و علوم دیگر»

جزوه ، به نحوی علم اخلاق به علوم مختلف رابطه دارد اما به برخی از علوم رابطه تنگاتنگی دارد  که مورد بررسی  قرار میدهیم

.1علم اخاق وفقه: میتوانیم که علم فقه اعمال انسان مکلف را هم از جهت آثار اخروی ثواب و عقاب و هم از جهت آثار دینوی مانند صحت و بطلان بررسی می کند که بررسی احکام نوع اول را متون و منابع اخلاق اسلامی تشکیل می دهد

.2علم اخلاق و حقوق  موضوع علم حقوق قوانین اجتماعی است که اجرای آن از طرف دولت تضمین می شود حقوق خدمتگزار  و مددکار اخلاق در اجرا و توسعه عدالت اجتماعی است اخلاق است اخلاق پیشگیری می کند و حقوق حقوق مداوا می کند فقدان هر کدام برای جامعه زیانبار است

.1علم اخلاق و عرفان عملی میدانیم که عرفان نظری به تبیین جهان هستی می پردازد که این بخش به فلسفه شباهت زیاد دارد اما عرفان عملی صحبت از راه رسیدن به کمال است که سالک آن را می پیمانید بنابراین مباحث عرفان عملی تربیت اخلاقی را در پی دارد

.2علم اخلاق و علوم تربیتی: شناسایی اصول حاکم بر رفتار انسان در علم روانشناسی و علوم تربیتی بررسی می شود بدینوسیله استعدادهای علمی و اخلاقی اسنانها هر چه بیشتر مشخص شود زمینه شکوفایی آنها راحت تر فراهم می گردد از طرفی علم اخلاق و علوم تربیتی در بسیاری از حوزه های اخلاقی مسئله مشترکی دارند میتوان گفت هر دو هدفشان تربیت انسان است

ج) شیوه های اخلاقی و شیوه مورد قبول: به مکتب و مزب عهده اخلاقی وجود دارد

1- اخلاق فیلسوفانه این شیوه اخلاقی راه اعتدال و حد وسط را بعنوان معیار کلی فضیلت اخلاقی در مقابل « افراط و تفریط» پذیرفته اند کتابهای فراوانی در این راستا نوشته شده و اختلافاتی که در نظرات وجود دارد ناشی از تفسیر « اعتدال» است عیب این شیوه اخلاقی خشک و بی روح بودن آنست که بیان عموم مردم راه پیدا نمی کند

2- اخلاق عارفانه: توسط عرفا و متصوفه آنرا ترویج می کردند که بیشتر از راه سیروسلوک یعنی طی مقاصد و منازل و مراحل خاص صورت می گیرد محور اخلاق عارفانه مبارزه با نفس است مکاتب متعددی دارد که به دو گروه عمده تقسیم  الف) مکتبی که خود را پایبند به شریعت نمی داند یا در مقطعی خاص آنرا لازم می داند

ب) به احکام شرعی پایبند بوده و همواره آنرا ضروری می داند گروه اول دچار افراط  در مبارزه نفس می شوند اما گروه دوم با پایبندی به شریعت توانسته اند سیر معنوی را طی کنند که موجب آشکار شدن کارآمدی اخلاق اسلامی بوده است

3- اخلاق نقلی: استفاده از کتاب و سنت و دستورهایی اخلاقی که در آن آمده اخلاق نقلی گفته می شود این شیوه نارسایی روش های دیگر را جبران می کند کلاً این شیوه پیروی از کتاب خدا وسنت بنی اکرم و اهل بیت امت در عین توجه به معرفت و مجاهده نفس و در عین بهره گیری از رهیافت های عقلی با ابراز دل و محبت برای سیر معنوی بکار می گیرد شاخص های اصلی روش اخلاقی

مقبول:

نهایتاً شیوه ای مناسب اخلاق اسلامی است که:

1- با کتاب سنت مطابق باشد  2- بتواند پاسخگویی پرسشهای اخلاقی باشد

3-حد اعتدال رعایت شود  4- به ابراز تربیت و مشروعیت آن توجه داشته باشد

5- در تهذیب اخلاق از تجربه به پیش کوتان بهره برد

6- قواعد کلی اخلاق را از کتاب و سنت استخراج کند

7- تنها دیدگاه اسلام را در حوزه های رفتاری و ملکات نفسانی تعیین کند

8- به جایگاه عقل توجه داشته باشد  9- از هر گونه افراط و تفریط بپرهیزد

10- شرایط خاص مخاطبان را در نظر گیرد

تقسیم مباحث اخلاق اسلامی

مباحث اخلاق اسلامی بطور طبیعی و منطقی به سه فصل تقسیم می شود

1- برخی مباحث بنیادین و فلسفی اخلاق که عبارتند از  الف) واقعیت علم اخلاق ب) عناصر ضروری عمل اخلاقی  ج) شناسایی علم اخلاق 2- توصیف زشتی و زیبایی اخلاقی 3- اخلاق تربیتی: یعنی بیان شیوه و ابراز رسیدن به فضایل و دوری از رذائل اخلاقی

فصل دوم: جاودانگی اخلاق :

1- طرح مسئله سؤال اینست  که آیا اخلاق و خوبی ها و بدیهای اخلاقی امری نسبی هستند یا مطلق و فراگیرند یعنی منظور اینست همه با توجه به زمانی و مکانهای مختلف اخلاق و ملاکهای اخلاقی تفاوت دارند

2- پیشینه بحث: برمی گردد به دوران یونان باستان و امروز نیز در مغرب زمین این پرسش

(نسبی گرایی اخلاقی یا مطلق گرایی آن ) یکی از دغدغه های فیلسوفان اخلاق است در حوزه فلسفه اسلامی هم بین اشعری « نسبیت اخلاقی» مطرح است

3- اهمیت دینی موضوع جاودانگی نسبیت یا مطلق بودن اخلاق جاودانگی اخلاق در نزد مسلمانان بیانگر بی نیازی بشر از ادیان گذشته و آینده است هیچ شرایط مکای و زمانی جاودانگی اخلاق را تحت اشعاع قرار نمی دهد در نتیجه نسبیت گرایی با تفسیر معقول از اصل کمال و خاتمیت اسلام در تعارض است بنابراین پایبندی به اصل جاودانگی اخلاق  وامدار اثبات نوعی ثبات و اطلاق در مفاهیم اخلاقی است

4- مفهوم اطلاق و نسبیت  « مطلق گرایی» بیانگر این است که گزاره های اخلاقی به هیچ امری واسته نیستند یعنی اگر نگهداری از سالمندان عملی پسندیده است در هر شرایطی پسندیده است مگر تزاحم ارزها باعث تغییر آن شود اما نسبیت اخلاقی چه فضلیت و چه رذیلت بستگی به شرایط بیرونی دارد یعنی عدم رعایت حجات در جامعه ای رذیلت نباشد و در جامعه ای مثل ایران رذیلت باشد در یک تقسیم بندی نسبی گرایی اخلاقی به اقسام زیر تقسیم می شود.

دانلود فایل