هنرستان فنی حرفه ای پسرانه غیردولتی کار دانش تکنیک منطقه 5

چگونه به نوجوانم نزدیک شوم و ارتباط موثر با نوجوان داشته باشم ؟ ( قسمت اول )

دور شدن ارتباطی یکی از مهم ترین دغدغه های والدین یک نوجوان می باشد به طوری که همیشه این دغدغه را از والدین دانش آموزان به عنوان مشاور شنیده ام .

کاهش ارتباط موثر با نوجوان از آخر دوران کودکی یعنی حدود 10تا12سالگی شروع می شود و تا پایان دوران نوجوانی به اوج خود می رسد

این کاهش ارتباط موثر با نوجوان و دوری والدین از نوجوان اثرات مخرب بسیاری به همراه دارد

تحقیقات روانشناسی نشان می دهد بیشتر نوجوانانی که درگیر روابط مخرب جنسی یا اعتیاد به مواد مخدر می شوند ارتباط خوبی با والدین خود ندارند .

اگر والدین با نوجوان خود ارتباط خوبی داشته باشند به راحتی می توانند از بسیاری از مشکلات نوجوان خود مطلع شوند و در اولین زمان آن را حل کنند پیش از آنکه به بحرانی حل نشدنی تبدیل شود .

حال تکنیک هایی را ارائه وتوضیح می دهم که اگر توسط والدین انجام شود باعث نزدیکی و ارتباط بسیار خوب با نوجوان خواهد شد .

1-برای ارتباط موثر با نوجوان گوش شنوای خوبی باشید:

اگر می خواهید رابطه خوبی با هر کسی داشته باشید لازم است گوش کننده خوبی باشید

شاید گفتن این جمله آسان باشد ولی عمل کردن به آن به مراتب سخت می باشد

بسیاری از والدین بیشتر از آنکه گوش کننده باشند نصیحت کننده هستند در صورتی که نصیحت بدون گوش کردن یکی از مخرب ترین روش ها برای نابودی ارتباط می باشد

بسیاری از افراد به گمان خود گوش کننده خوبی هستند ولی بیشتر در زمان گوش دادن مشغول آماده کردن پاسخ خود هستند

توجه بفرمایید که در گوش دادن باید تمام حواس خود را به شخصی که صحبت می کنید بسپارید و اگر جایی لازم شد برای فهم بهتر سوال از او بپرسید .

بنابراین والدین اگر دنبال ارتباط خوب با نوجوان خود می باشند سعی کنند به جای نصیحت کردن ابتدا به سخنان نوجوان خود گوش دهند بدون این که سخنان او را قطع کنند هم چنین سوالاتی برای فهم بهتر سخنان نوجوان از او بپرسند و جدا از قطع کردن سخنان نوجوانشان خودداری کنند تا صحبت هایش تمام شود .

2-برای ارتباط موثر با نوجوان به آنها توجه کنید.

هیچ کس از بی توجهی خوشش نمی آید…

اگر شما در هر رابطه ای به شخص مقابل توجه کامل نکنید به مرور باعث کاهش ارتباط و حتی قطع ارتباط شما با آن فرد می باشد

توجه کردن یعنی زمانی که آن شخص با شما صحبت می کند اگر مشغول کاری هستید آن کار را قطع کنید و به صحبت های گوینده با تمام تمرکز گوش دهید

گاهی افراد مخصوصا خانم ها بیان می کنند که مثلا فرزند ما اگر با ما صحبت کند در آشپزخانه مشغول پخت و پز هستیم ولی تمام حواسمان به صحبت هایش است.

نکته مهم در توجه کردن این است که شاید شما فکر کنید که با نگاه نکردن و مشغول بودن به کاری حواستان برقرار است ولی در شخص مقابل این واقعیت را القا می کنید که گفته هایش ارزش و بهای آنچنان ندارد که دست از کارتان بکشید و رفته رفته ارتباطش را با شما کاهش می دهد

هم چنین نوجوانان به ندرت برای شروع گفت وگو داوطلب می شوند پس باید به هنگام صحبت کردن،کاملا به گفته های آنها توجه کنید و آنها را جدی بگیرید و به یاد داشته باشید هیچ کس تمایل ندارد با افرادی که نسبت به او بی توجه هستند گفت و گو کنید

3- در ارتباط موثر با نوجوان سعی کنید احساسات نوجوانتان را درک کنید.

 بسیاری از اوقات که فرزندان در مورد احساسات و روحیات خود با والدینشان صحبت می کنند والدین سعی در تغییر یا انکار احساسات فرزندان خود دارند

طوری که می خواهند آنها به گونه ای دیگر فکر و احساس کنند

وقتی نوجوانتان به شما مراجعه کرده و صادقانه در مورد احساسات خود با شما صحبت می کند به هیچ وجه سعی نکنید احساساتش را انکار یا تغییر دهید

احساساتی شامل شرم،غم،افسردگی،ترس،خشم،خستگی،نارضایتی و…می باشند

مهم ترین اصل در پذیرش احساسات به رسمیت شناختن آنها می باشد و وقتی به رسمیت شناختیم برای این که بتوانیم این حس را ایجاد کنیم که درک کاملی از احساس طرف مقابل پیدا کرده ایم لازم است مثالی از احساس خودمان بگوییم

به عنوان مثال:

نوجوانی به خانه آمد و با ناراحتی بسیار کیف خود را به گوشه ای پرتاب کرد و گفت که دیگر از مدرسه و معلمم خسته شده ام او به من تکالیف بسیاری می دهد و همیشه سعی می کند مارا مشغول نگه دارد به طوری که از او منزجر شده ام و دیگر نمی خواهم در کلاس او حاضر شوم

یک مادر معمولی در جواب این فرزند می گوید که:

این که چیزی نیست،او این تکالیف را از تو خواسته تا با انجام دادن آنها در درس هایت پیشرفت کنی و وقتی بزرگ شدی شغل خوبی داشته باشی(و این یعنی مادرش به او می گوید احساس ناراحتی تو رسمیت ندارد و نباید ناراحت شوی…)

ولی واکنش مناسب مادر:

رئیس من هم یک بار از من کارهای زیادی خواست و من فکر کردم هیچ گاه قادر نخواهم بود آنها را انجام دهم به همین جهت بسیار عصبانی شدم و فکر کردم که او پست ترین آدم روی زمین است.می فهمم چه احساسی داری…

توجه کنید که ما در این مثال رفتار فرزند را تایید نکردیم بلکه تنها احساسات منعکس شده از سمت او را به رسمیت شناخته و او را درک کردیم…

مثال دیگر:

پسری به پدرش گفت که می خواهم در مسابقات تکواندو که در باشگاه برگزار می شود شرکت کنم ولی میترسم که شکست بخورم یا توسط دوستانم مسخره شوم

پدری که توجه به احساسات ندارد به او می گوید که:

لازم نیست نگران باشی،هیچ نترس،چندین سال است که با دوستانت باشگاه می روی و من فک می کنم تو حتما در مسابقات برنده می شوی

ولی پدری که به احساسات توجه می کند می گوید که:

من هم یک بار می خواستم در یک سمینار سخنرانی کنم و با این که بار اولم نبود قبل از سخنرانی بسیار نگران بودم که نکند سخنرانی را خراب کنم و همکارانم من را مسخره کنند طوری که به فکرم خطور کرد در خانه بمانم و سخنرانی را کنسل کنم اما به محض شروع به صحبت کردن ترسم از بین رفت و سخنرانی خوبی ارائه دادم

در دو مثال بالا اگر توجه کرده باشید در روش غلط والدین سعی در رد کردن و یا تغییر احساس فرزند برآمدند

ولی در روش درست بدون رد یا تغییر احساس با گفتن مثالی از خودشان به فرزندشان گفتندکه ما در موقعیت مشابه تو بودیم و درک می کنیم چه احساسی داری و غیر مستقیم می گویند که اگر ما توانستیم این موقعیت بحرانی را رد کنیم تو هم می توانی آن را به راحتی رد کنی…