راهکارهایی برای کاهش افت تحصیلی در آموزش آنلاین

مقدمه: در این مقاله نگاهی خواهیم داشت به موضوع افت تحصیل‌ی در آموزش آنلاین. ابتدا افت تحصیل‌ی را تعریف می کنیم. بطور خلاصه اشاره ای به علل افت تحصیل‌ی در آموزش مجازی خواهیم داشت و در پایان راهکارهای برای جلوگیری از افت تحصیل‌ی دانش آموزان در آموزش آنلاین خواهیم داد. به شما توصیه می کنیم قبل از اینکه وارد این موضوع شویم کمی با شرایطی که مدرسه باید داشته باشد تا مناسب دانش آموز شود آشنا شوید به همین دلیل بهتر است که کلیپ انتخاب مدرسه مرحله به مرحله را مشاهده کنید.

افت تحصیل‌ی چیست؟

افت تحصیل‌ی به وضعیتی گفته می‌شود که در آن عملکرد تحصیل‌ی یک دانش آموز نسبت زمان قبل کاهش می‌یابد. به عبارت دیگر، افت تحصیل‌ی به معنای کاهش عملکرد تحصیل‌ی، کاهش درصد نمرات، کاهش تمرکز و تلاش در مطالعه یا کاهش میزان یادگیری و درک دروس است. افت تحصیل‌ی می‌تواند به دلیل عوامل مختلفی از جمله نداشتن تمرکز و تلاش کافی، ناتوانی در فهم مفاهیم درسی، عدم مهارت‌های مطالعه‌ای، استرس یا مشکلات شخصی و روانی رخ دهد. این موضوع معمولا در دانش‌آموزان و دانشجویان قابل مشاهده است و ممکن است تاثیرات منفی بر عملکرد تحصیل‌ی و درنهایت موفقیت تحصیل‌ی آنها داشته باشد.

چرا دانش آموزان دچار افت تحصیل‌ی می شوند؟

هر دانش آموزی دچار فراز و فرودهای در دوران تحصیل‌خود می شود. برخی از دانش آموزان نیز در بعضی دروس دچار افت می شوند، بعضی در طی سال در تمام دروس افت تحصیل‌ی را تجربه می کنند و برخی دیگر هم ممکن است با تغییر مدرسه یا عوامل دیگری افت تحصیل‌ی پیدا کنند. حال با اضافه کردن پدیده ناآشنای فضای مجازی باید منتظر افت تحصیل‌ی دانش آموزان در آموزش مجازی هم بود.

در مجموع دلایل افت تحصیل‌ی در دو گروه اصلی قرار می گیرند:

• دلایل بیرونی افت تحصیل‌ی:

دلایلی که مربوط به عوامل خارج از محدوده آموزش و مدرسه هستند مانند: داشتن مشکلات فیزیولوژیکی، عصبی، روحی و شناختی دانش آموز، فقر و محرومیت در فراهم کردن شرایط بهینه تحصیل‌ی، شرایط نامساعد فرهنگی و اجتماعی، شرایط اجتماعی خانواده و رفتارهای والدین (مانند کم ارزش دانستن تحصیل‌)، شرایط نامناسب جغرافیایی و محلی و نبود امکانات.

• دلایل درونی افت تحصیل‌ی شامل مدرسه و نحوه آموزش:

دلایلی هستند که مربوط به موضوع آموزش و مدرسه هستند مانند: مناسب نبودن روش ها و امکانات آموزشی با محتوای آموزشی (مثلا: استفاده از آموزش مجازی در حالیکه کتابها برای آموزش حضوری تهیه شده اند)، استفاده از معلمانی که صلاحیت علمی ندارند یا آموزش های مناسب را ندیده اند، عدم تناسب روشهای ارزیابی و آزمون سازی با روشهای آموزشی (مثلا آموزش مجازی باشد ولی امتحانات به روش های سنتی باشند.)

در موضوع آموزش آنلاین و افت تحصیل‌ی در آموزش مجازی هر دو عامل درونی و بیرونی نقش دارند ولی با توجه به نوپا بودن آموزش آنلاین و آماده نبودن زیرساختهای تکنولوژی و روانی آن در جامعه باید گفت که علل افت تحصیل‌ی دانش آموزان در آموزش مجازی بیشتر عوامل درونی است.

در سیستم آموزش و پرورش کشورها تمامی ظرفیتها و زیرساختها از فضای مدرسه تا محتوای کتابهای درسی همه برای آموزش حضوری تهیه شده بودند تا اینکه کرونا از راه رسید. در واقع، بشر قرن بیست و یکم، با ظهور همه گیری کرونا، ناچار به پذیرش آموزش آنلاین شد. آموزش آنلاین مانند داروی تلخی بود که بدون اینکه دوران تست اولیه را بگذراند به ناچار تجویز شد و در هیچ زمینه ای آمادگی آن وجود نداشت. نه زیر ساخت تکنولوژیکی آن آماده بود، نه والدین با آن آشنا بودند، نه دانش آموزان آن را تجربه کرده بودند. بگذارید بگوییم که عصر ما هنوز در حال آزمون و خطا برای پیدا کردن بهترین راه حل در استفاده از آموزش آنلاین است.

نتایج استفاده زودهنگام و بدون آمادگی قبلی آموزش آنلاین در نمرات امتحانی دانش آموزان خود را نشان داد و آه از نهاد والدین و مسئولین برآمد. نتایج قابل قبول نبود و برگشت به گذشته هم امکان پذیر نیست. باید چاره ای اندیشید.

راه حل های برای جلوگیری از افت تحصیل‌ی دانش آموزان در فرآیند آموزش آنلاین:

بیایید فرض را بر این بگیریم که زیر ساختها و اینترنت و تجهیزات فیزیکی و غیره همه آماده شده و هیچ مشکلی برای این موضوع نداریم ولی هنوز هم دانش آموزان دچار افت تحصیل‌ی هستند. چرا؟

به یاد داشته باشید که ما با نسل اول دانش آموزان آموزش آنلاین سروکار داریم. دانش آموزان در فضای آموزش سنتی یا با تشویق یا فشار و پیش چشم معلم و والدین و در کلاس درس با لباس فرم مدرسه مشغول درس خواندن بوده اند. همکلاسی ها را به چشم دیده اند و رقابت با آنها را تجربه کرده اند و حال ناگهان با لباس منزل، دور از چشم معلم، در حضور والدین مضطربی که با نگرانی پاسخ فرزندشان به یک مانیتور بی جان را گوش می کنند مواجه شده ایم. همه چیز غریب است.

باید با کمک از متخصصان و البته با صبر و شکیبای مشکلات را برطرف کرد. در ذیل چندین راه حل برای جلوگیری از افت تحصیل‌ی دانش آموز ارائه شده است:

o وضعیت شفاف و روشن از وظایف و انتظارات برای دانش آموز بوجود آورید:

معلم و والدین باید مطمئن شوند که دانش آموزان از انتظارات، جزئیات تکالیف و مهلت انجام تکالیف آگاه هستند. تکالیف و وظایف خود را کامل و روشن درک کرده اند. برای کاهش سردرگمی و ابهام دانش آموز شاید بهتر باشد که دستورالعمل‌ها و شرح وظایف واضحی به شکل مکتوب یا نوشته برای هر درس تدوین شود. این به دانش آموز کمک می کند که بتواند ساعات خود را سازماندهی کرده و از عقب افتادن در درس جلوگیری شود.

o نظارت و بررسی منظم بر دانش آموز برای انجام تکالیف و مشق شب داشته باشید:

معلم باید والدین را نیز متوجه و مسئول کنترل وظایف و تکالیف دانش آموز کند. ارتباط منظم با دانش آموزان را از طریق ساعات اداری مجازی، ایمیل، یا اپلیکیشن های گفتگو حفظ شوود. معلم باید دانش‌آموزان را تشویق کند که سؤال بپرسد، به دنبال توضیح باشد، یا در مورد مشکلاتی که با آن روبرو هست بحث کند.

o محتوای جذاب مناسب با آموزش مجازی مانند فیلم و کلیپ و انیمیشن تهیه کنید:

آموزش آنلاین نیاز به محتوای آنلاین دارد. نمی توان با کتابهای کاغذی آموزش آنلاین موفقی داشت. باید از مواد تعاملی مجازی و جذاب مانند فیلم ها، شبیه سازی ها، یا ارائه های چند رسانه ای برای حفظ علاقه و انگیزه دانش آموزان استفاده کرد. از مثال‌های واقعی یا تحقیقات معتبر استفاده کنید تا محتوا مرتبط‌تر و کاربردی‌تر شود.

o فرصت های همکاری و تعامل بین دانش آموزان با یکدیگر و با معلم بوجود آورید:

باید دانش آموزان را تشویق کرد تا در فعالیت های مشترک شرکت کنند، مانند پروژه ها یا بحث های گروهی. این روش احساس تعلق به یک جمع را تقویت می کند و باعث حمایتگری و یادگیری بین همکلاسی ها می شود.

o بازخورد شخصی دهید:

معلم باید نظر خود را درباره عملکرد دانش آموز بیان کند. بعد از دیدن تکلیف ها یا نتایج آزمون های آنلاین و همینطور وظایفی که از دانش آموز خواسته شده بود و او انجام داده است باید بازخورد به موقع و سازنده ارائه شود تا دانش آموز متوجه باشد که اگرچه در حضور معلم نیست ولی معلم احاطه و اشراف کامل به او دارد و متوجه او است. تقالط قوت را برجسته کنید و پیشنهادهایی برای یادگیری بیشتر و رفع نقاط ضعف ارائه دهید. بازخورد شخصی به دانش آموزان انگیزه می دهد و به آنها کمک می کند تا نقاط قوت و ضعف خود را درک کنند.

o محتوای آموزشی و ارزیابی را متنوع کنید:

از انواع روش های ارزیابی از جمله آزمون ها، مقاله ها، ارائه ها و پروژه ها استفاده کنید. این امر مانع از غرق شدن یا بی حوصلگی دانش آموزان از ارزیابی های تکراری می شود و به آنها اجازه می دهد تا درک خود را به روش های مختلف نشان دهند.

o منابع پشتیبانی و حمایتی تهیه کنید :

دسترسی به منابع مرتبط مانند کتاب های درسی، مقالات، آموزش های آنلاین یا راهنمای مطالعه را فراهم کنید. برای کمک به دانش‌آموزانی که نیاز به کمک بیشتری دارند، از طریق خدمات آموزشی یا گروه‌های مطالعاتی، حمایت تحصیل‌ی بیشتری ارائه دهید.

o پشتیبانی فنی داشته باشید:

اطمینان حاصل کنید که دانش آموزان به فناوری و پشتیبانی فنی لازم دسترسی دارند. برای به حداقل رساندن اختلال در یادگیری آنها، هر مشکل فنی را فوراً برطرف کنید.

o هدف و انگیزه سازی کنید:

از راهبردهای انگیزشی مانند تعیین اهداف، تجلیل از دستاوردها یا تشخیص کارهای برجسته استفاده کنید. در ارزیابی های خود دانش آموز را تشویق کنید تا آنها متمرکز و با انگیزه بمانند.

o مهارت‌های خودتنظیمی و مدیریت زمان را به دانش آموزان یاد دهید:

دانش‌آموزان را در مورد تکنیک‌های مدیریت زمان مؤثر و استراتژی‌های یادگیری خودتنظیمی راهنمایی کنید و به آن‌ها کمک کنید تا سازماندهی شوند، ضرب‌الاجل‌ها را رعایت کنند و حجم کاری خود را به طور مؤثر مدیریت کنند.

با اجرای این راهکارها، مربیان می‌توانند تجربه یادگیری آنلاین را بهینه کنند و از افت نمرات دانش‌آموزان جلوگیری کنند. با این حال به یاد داشته باشید که موقعیت هر دانش آموز منحصر به فرد است و ممکن است ترکیبی از این استراتژی ها برای جلوگیری از افت تحصیل‌ی دانش آموزان در آموزش آنلاین ضروری باشد.

در وب سایت مدرسه کلوب مقالات بسیار مفیدی درباره روشهای آموزشی را می توانید مشاهده کنید. توصیه می شود دومقاله "آموزش آنلاین"، "آموزش معکوس" و "تاثیرات منفی استفاده زیاد از موبایل، لب تاب و فضای مجازی بر کودکان" را مطالعه فرمایید تا با مزایا و مشکلات آموزش آنلاین بیشتر آشنا شوید. مقاله "آموزش آنلاین و آلودگی هوا" نیز اطلاعات خوبی در این زمینه ارائه داده است. در بخش لیست مدارس تهران، تمامی مدارس تهران به تفکیک معرفی شده اند و می توانید مدرسه ای را که آموزش آنلاین دارد به راحتی پیدا کنید و در بخش اطلس مدارس تهران تمامی امکانات، فعالیت ها، برنامه ها و دستآوردها را مشاهده کنید. ماژول مدرسه یاب نیز در خدمت شماست که تمامی مدارس را بر حسب جنسیت، مقطع، دولتی یا غیردولتی بودن، محله و منطقه معرفی کرده است. شما می توانید مناسبترین و نزدیکترین مدرسه به منزل خود را یافته و و در بخش اطلس ویژگی ها و امکانات آن را مطالعه کنید و اگر مناسب شماست با مدرسه تماس بگیرید.