آداب رسوم چهارشنبه سوری

رسم هایی در جشن چهارشنبه سوری متداول بوده است که به علت رشد و توسعه ی فرهنگ مردم به حواشی گرویده است . که به چند مورد از آن ها در اینجا اشاره می کنیم.

سال نو- کوزه ی نو

ایرانیان در زمان های قدیم در شب چهار شنبه سوری کوزه های سفالی را که از سال گذشته در خانه خود نگه داشته بودند را بر بام های خود می شکستند و کوزه ای نو جایگزین آن می کردند برای سال بعد زیرا براین باور بودند که در طول سال مشکلات و بلاها در کوزه متراکم می شود و با شکسته شدن کوزه، بلاها دور می گردند.

حلوا مالی

برخی از مردم به صورت و سر خود حلوای داغ می مالیدند گویا در شهرهایی مانند سمنان و زاهدان و برخی از شهرستان های قزوین این مسئله مرسوم بوده است.

 قاشق‌زنی

مرسوم بوده است که پسران و دختران جوان، صورت خود را با چادر پوشانده بصورتی که شناخته نشوند و در پشت درِ خانه ی دوست و همسایه صدای قاشق در می آوردند تا کاسه هایشان را پر از آجیل چهارشنبه سوری و گاهی هم پول کنند. و دختران هم نیز به امید اینکه به خانه بخت بروند .

فال‌گوشی و گره‌گشایی

در چهارشنبه سوری رسم بوده دختران فال گوش ایستاده و گفته ی رهگذران را برای خود تفسیر می کنند و اینگونه پاسخ نیتی که کرده بودند را می گیرند.

آجیل مشگل‌گشای، چهارشنبه سوری

پس از پایان آتش افروزی، اقوام و دوستان دور هم جمع می شوند و از تنقلات و آجیل مانند دانه های نباتی مثل تخم کدو، تخم هنوانه، تخم خربزه، گندم و شاهدانه ، پسته و بادام و فندق و.. را که روی آتش بو داده اند و نمک اندود کرده اند را میخورند و براین عقیده اند که با کینه و بدی را از خود دور کرده و با دیگران مهربان تر خواهند بود.

حاجت خواهی از توپ مروارید

یک توپ نظامی بزرگ در میدان ارگ تهران قدیم بوده است که این توپ هم اکنون در محل ورود ساختمان شماره هفت وزارت امور خارجه قرار دارد.زنان و دختران برای حاجت روایی به دورش جمع می شدند و دخیل می بستند.

 شال انداختن

جوانان با گره زدن شال های رنگی خود یک طناب 3 متری درست می کرده اند و آن را از دیوار وارد خانه ی دیگران یا همسایه های خود می کرده اند و با سرفه به صاحب خانه حضور خودشان را یادآور می شده اند و صاحبخانه در شال هدیه ای که به هدیه سوری مرسوم بوده می گذاردندو گره می زدندو با کشیدن ملایم طناب به شخص متوجه می کردند که طناب آماده است و آن ها طناب را کشیده و فال خود را می دیدند.

هدیه چهارشنبه سوری اگر گردو باشد: نشان طول عمر است.

اگر بادام و فندوق باشد: نشانه استقامت و بردباری در برابر مشکلات

اگر کشمش باشد: به فال پر آبی پر بارانی سال نو گرفته می شود.

اگر سکه نقره باشد : به فال سپید بختی گرفته می شود.

اگر نان : نشانه نعمت است.

اگر شیرینی : نشانه شیرینی و شادمانی زندگی است.

و انار : نشانه کسرت اولاد در آینده است.

این رسم هنوز در قسمت هایی از شهر زنجان و همدان اجرا می شود.

چهارشنبه سوری در شهرهای گوناگون

شیراز

افروختن آتش ، اپند دود کردن و نمک دور سر چرخاندن و ورد خواندن و فالگوشی از رسوم این شهر می باشد و در شاه چراغ توپ کهنه ای بوده  است که مانند توپ مروارید تهران زنان از آن حاجت می خواستند. استحمام در حمامی که از آب رودخانه سعدیه تغذیه می شده است نیز از رسوم قدیم این شهر به جهت رفع بلا و گشوده شدن بخت دختران بوده است.

شهرهای کردستان

رسم بر این بوده است که آتش افروزی بر فراز کوه ها در بالاترین نقطه کوه باشد. و نیز در مکانی مناسب آتش بزرگی افروخته و دور آن به رقص محلی مانند نوعی سپاسگذاری ، می پردازند.

اصفهان

گره گشایی، کوزه شکستن، فالگوشی و آتش افروزی مرسوم بوده است.

تبریز

گره گشایی و آتش بازی و خوردن آجیل و میوه خشک از ضروریات بوده و هست.

اهواز

آتش افروزی مرسوم است که منجر به حوادث خطرناک می شود که گریبانگیر جوانان و کودکان در اغلب شهرهاست.