منشور حقوق دانش آموزان - امنیت مدارس

منشور حقوق دانش آموزی درباره امنیت مدارس چه می گوید؟

ایمنی مدارس حق بدیهی دانش‌‌آموزان



براساس منشور حقوق دانش‌‌آموزی، دانش‌آموزان حق دارند به طور یکسان از امکانات آموزشی و فضای مناسب برای تأمین آن بهره‌مند شوند اما آمارها حکایت از آن دارد که بیش از3میلیون دانش‌‌آموز در 30هزار مدرسه ناایمن در سراسر کشور تحصیل می‌کنند. این در حالی است که طی سال‌های گذشته 6مدرسه بخصوص در مناطق دورافتاده دچار آتش سوزی شدند که در این حوادث 4دانش‌آموز جان باخته و 63 دانش‌‌آموز هم دچار سوختگی شدند، البته مشکل فقط مربوط به سیستم‌های حرارتی و گرمایشی نیست، هرچند این موضوع هم موجب نگرانی است اما مقاوم نبودن مدارس ناایمن و قدیمی که برخی از آنها قدمتی 50ساله دارند و با زلزله 4ریشتری هم تخریب می‌شوند، والدین را نگران‌تر می‌کند. تعدادی از مدارس نیز در حاشیه شهرها و مناطق دورافتاده قرار دارند که دانش‌آموزان را با خطرهای مختلفی روبه‌رو  می‌کنند. از طرفی آموزش و پرورش چندسالی است که از برچیده شدن بخاری‌های نفتی قطره چکانی و جایگزین شدن آنها با بخاری‌های استاندارد خبر می‌دهد. در حالی که برخی اخبار رسانه‌ها از این ماجرای تلخ حکایت دارد که بخاری‌های نفتی همچنان در مدارس حادثه ساز هستند. در این میان شاید معروف‌ترین پرونده حوادث مدارس کشور مربوط به آتش سوزی در مدرسه دخترانه روستای شین‌آباد از توابع پیرانشهر باشد که در جریان آن ۲۹ دانش‌آموز دختر دچار سوختگی شدند که دو نفر از آنها بر اثر شدت صدمات وارده فوت کردند. این حادثه‌ که به مصدومیت شدید دانش‌آموزان منجر شد عوارض روحی و اجتماعی جدی برای حادثه دیدگان و اعضای خانواده‌هایشان به همراه داشت و آموزش و پرورش را هم با انتقادهای بسیاری مواجه کرد. به تازگی نیز نشت گاز در یکی از مدارس شهر کرمان، 59 دانش‌آموز را راهی بیمارستان کرد، هرچند در سال‌های اخیر تأسیس و تجهیز مدارس به امکانات آموزشی استاندارد که از نخستین حقوق دانش‌‌آموزان است به یکی از دغدغه‌ها و اهداف مسئولان تبدیل شده اما روند کند آن همچنان سلامت دانش‌ آموزان را با خطر‌های جدی روبه‌رو کرده است. ذکر این نکته لازم است که در دولت یازدهم، نهادهای ذیربط در تخصیص اعتبارات برای تأمین امنیت و مقاوم سازی و ایمن سازی مدارس، اولویت قائل شده اند و اگر چه این فرایند با سرعتی افزون تر از دوره های پیش در جریان است اما هنوز تا رسیدن به نقطه اطمینان بخش، راه زیادی مانده است. این نکته نیز شایسته ذکر است که خوشبختانه زمستان کم‌رمق امسال، خبر تلخی از آتش‌سوزی مدارس مخابره نشد و فصل سرد نیز در آستانه اتمام است اما به حکم دوراندیشی و آینده‌نگری باید از هم اکنون در اندیشه زمستان‌های آتی بود و زمینه‌های بروز خطر را از همین حالا از میان برد.

طبق منشور حقوق شهروندی «برخورداری از محیط زندگی و کاری ایمن و عاری از آسیب‌های جسمی و روحی» جزو حقوق شهروندی محسوب می‌شود و براساس ماده 7 حقوق دانش‌‌آموزی نیز دانش‌آموز باید از حق تناسب محیط آموزش با فعالیت‌های آموزشی برخوردار باشد. حال آنکه نه تنها دانش‌آموزان شناختی از حقوق‌شان ندارند، بلکه بسیاری از دانش‌‌آموزان هم‌اکنون نیز در فضا‌های ناایمن یا حتی کانکس تحصیل می‌کنند. درهمین زمینه سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس در گفت‌و‌گو با ایران با تأکید بر همکاری همه دستگاه‌های مربوطه برای تأمین فضای مطلوب آموزشی می‌گوید: <بسیاری از مدارس کشور یا سیستم استاندارد گرمایشی ندارند یا ناایمن هستند و از وضعیت مطلوبی برخوردار نیستند. بدیهی است وزارت آموزش و پرورش باید مقاوم‌سازی مدارس را در اولویت کار خود قرار دهد.>

قاسم جعفری می‌افزاید: باید پذیرفت که همه این چند هزار کلاس درس ناایمن را که به سیستم ایمن گرمایشی مجهز نیستند نمی‌توان یک شبه درست کرد ضمن آنکه نباید بودجه عمرانی آموزش و پرورش را کاهش داد. برای اینکه مدارس در بعضی از مناطق به طور جدی نیاز به نوسازی و تعمیر دارد و نوسازی مدارس باید جزو اولویت‌های دولت باشد. طبق قانون اساسی همه بچه‌ها حق دارند از امکانات آموزش رایگان تا مقطع دبیرستان برخوردار باشند. به گفته وی، استفاده از بخاری‌های نفتی و گازی در مدارس ممنوع است و همه مراکز آموزشی کشور باید گرمای مورد نیاز در فصل سرد را از طریق شوفاژ تأمین کنند اما در عمل این کار اجرایی نشده است. از سوی دیگر مدیر کل آموزش و پرورش شهر تهران نیز از آمار بالای تعداد مدارس فرسوده ابراز نگرانی کرده و می‌گوید: متأسفانه تهران بالاترین تعداد کلاس‌های فرسوده را دارد و با بودجه‌های کنونی 40سال زمان لازم است تا این مدارس تهران نوسازی شوند. اسفندیار چهاربند در گفت‌و‌گو با ایران می‌افزاید: در تهران حدود 2هزارو 200 واحد آموزشی داریم که از 33هزار کلاس درس این مدارس 7هزار کلاس نیاز به تخریب و نوسازی دارند یعنی استحکام آنها برای شرایط عادی تأیید نشده است. حدود 10هزار کلاس درس هم نیاز به مقاوم‌سازی دارند یعنی این کلاس‌ها قابل بهره‌برداری هستند اما در حوادث غیر مترقبه و بلایای طبیعی استحکام ندارند و تنها 15هزار کلاس درس هستند که استحکام آنها تأیید شده، بنابراین55درصد کلاس شهر تهران از لحاظ استحکام و ایمنی با مشکل جدی مواجه هستند.

به گفته وی، این 33هزار کلاس درس با توجه به سرانه‌ای که برای فضای آموزشی تعریف شده تنها حدود 60درصد به نیاز‌ها جواب می‌دهد. ضمن آنکه 20درصد کلاس‌ها نیز به صورت دو نوبته برگزار می‌شود. مدیر کل آموزش و پرورش شهر تهران تصریح می‌کند: برآورد ما این است که 3هزار و 700میلیارد تومان برای ساخت و ساز و تجهیز مدارس لازم است در حالی که سقف اعتبارات دولتی ما هرسال حداکثر 50میلیارد تومان است یعنی چیزی حدود 40سال طول می‌کشد تا با این اعتبارات فضای آموزشی تهران را نوسازی کنیم. چهاربند می‌افزاید: تحول جدی در اعتبارات عمرانی در حوزه آموزش و پرورش باید صورت بگیرد تا مدرسه امن برای دانش‌آموزان تأمین شود تا در شرایط بلایای طبیعی و حوادث غیر مترقبه با فاجعه انسانی مواجه نباشیم و این نگرانی‌ و کمبودها را به شورای شهر تهران، استانداری و نمایندگان مجلس اعلام کرد‌ه‌ایم و باید با سایر ارگان‌ها کار جدی صورت بگیرد. بر اساس ماده 35 منشور دانش‌‌آموزی، دانش‌آموزان حق دارند در محیطی با تراکم فضایی متناسب با سن و مرحله رشد خود، تحصیل کنند.

 متأسفانه اتفاق‌ها و حوادث ناگوار خیلی زود از خاطر مردم و بویژه مسئولان مربوطه پاک می‌شود و تنها زمانی به فکر می‌افتیم که کار از کار گذشته و تعدادی از دانش‌‌آموزان آسیب دیده یا جان باخته‌اند، در حالی که اگر در مسیر قانون و رعایت حقوق دیگران حرکت کنیم دانش‌آموزی در مدارس ناایمن جان خود را از دست نخواهد داد. دبیرکانون صنفی معلمان با اشاره به اینکه حق برابر برای استفاده از امکانات آموزشی یکی از حقوق مهم در منشور حقوق دانش‌‌آموزی است می‌افزاید: «در این منشور به صراحت آمده است دانش‌آموزان حق دارند از امکانات آموزشی به طور یکسان بهره‌مند شوند، اما به طور عملی این اتفاق نیفتاده است و دانش‌‌آموزان بسیاری در مناطق روستایی و دورافتاده و حتی حاشیه شهر تهران با کمترین امکانات یا در کانکس تحصیل می‌کنند.>

اسماعیل عبدی تصریح می‌کند: باید زودتر با ایمن‌سازی مدارس و تجهیز سیستم‌های گرمایشی مناسب اعتماد از دست‌رفته خانواده‌ها و نگرانی‌های آنها را برطرف کرد، اینکه ما تنها آموزش و پرورش را مسئول این کمبودها بدانیم بی‌انصافی‌است؛ قدر مسلم ایجاد زیرساخت‌های تأمین امنیت در محیط مدرسه و حتی خارج از آن باید با برنامه‌ای مدون و توسط ارگان‌های مختلف صورت گیرد. وی ‌می‌افزاید: از زمان تدوین و اجرای منشور ملی حقوق دانش‌آموز که در 7 فصل و 54 ماده تدوین شده، قرار بود تک تک ماده‌های این منشور به دانش‌آموزان آموزش داده شود، شاید اگر منشور دانش‌آموزی به معلمان و دانش‌آموزان آموزش داده می‌شد، دیگر وقایع تلخی مانند

 آتش سوزی مدارس شین آباد رخ نمی‌داد.  یکی از فعالان حقوق معلمان و دانش‌آموزان نیز با بیان اینکه آموزش و پرورش و رسانه‌ها در راستای آشنایی هرچه بیشتر به حقوق دانش‌‌آموزان و معلمان کوتاهی کرده‌اند، اظهار می‌کند: < بر اساس منشور دانش‌آموز فردی است که در محدوده سنی 6 تا 20 سال قرار دارد و باید از همه 54 ماده منشور حقوق دانش‌‌آموزی شناخت داشته باشند تا یک آگاهی نسبی در جامعه نسبت به این موضوع ایجاد شود، حقی که تاکنون از دانش‌آموزان ضایع شده است.»

علی اصغر ذاتی می‌افزاید: «در مراسم‌ مختلفی که از سوی یونیسف و یونسکو برگزار می‌شود بر تربیت شهروند جهانی و نقش معلمان در این خصوص تأکید می‌شود در حالی که وقتی فردی با نخستین حقوق اولیه خودآشنا نیست چطور می‌خواهد شهروند جهانی شود؟!

 حق برخورداری از امکانات و تسهیلات بهداشتی و درمانی

 وی با ابراز نگرانی از آمار بالای بخاری‌های نفتی و غیراستاندارد در مدارس بویژه در مناطق روستایی و حاشیه شهرها نیز می‌گوید: «در حالی که تقریباً به همه نقاط کشور گازرسانی شده اما جای سؤال است که چرا همچنان تعداد زیادی از مدارس از بخاری نفتی استفاده می‌کنند که نه تنها خطر

آتش سوزی وجود دارد، بلکه به دلیل گازهای سمی که از این بخاری‌ها متصاعد می‌شود تمرکز دانش‌‌آموزان به هم

می ریزد و سلامت جسمی دانش‌‌آموزان نیز به خطر می‌افتد.»ذاتی می‌افزاید: هرچند مسئولان آموزش و پرورش از کمبود بودجه گلایه دارند اما بحث ایمنی و سلامت دانش‌‌آموزان مسأله‌ای نیست که بتوان به سادگی از کنارش گذشت و برای آن باید کار جدی‌تری صورت گیرد به طور قطع آموزش و پرورش و دولت نیز اکنون با صرف هزینه‌های اندک برای ایمن‌سازی مدارس می‌تواند از هزینه‌های سنگین شاید جبران ناپذیر بعد از حادثه جلوگیری کند. وی می‌گوید: باید در یک محیط آموزشی مانند مدرسه همه امکانات علمی و آموزشی مانند آزمایشگاه، کتابخانه، سالن کنفرانس، سالن ورزشی و... که به فرایند آموزشی کمک می‌کند در نظر گرفته شود در حالی که بسیاری از مدارس فاقد نخستین امکانات اولیه بهداشتی هستند.

ذاتی با اشاره به ماده 8 منشور حقوق دانش‌‌آموزی که می‌گوید «دانش‌آموزان حق دارند به طور یکسان از امکانات آموزشی بهره‌مند شوند»، تصریح می‌کند: تفاوت در ارائه خدمات آموزشی و بهداشتی علاوه بر اینکه از نظر آموزش و سلامت به دانش‌‌اموزان آسیب می‌زند این تفاوت قائل شدن و نبود عدالت آموزشی مشکلات روحی نیز به دانش‌‌آموزان می‌زند که ممکن است افراد را در سنین کم وارد ناهنجاری‌های اجتماعی کند که بعدها آسیب آن را هم خود فرد و هم مردم می‌بینند.

در نظام آموزشی ما به طور اساسی حقوق افراد شناسانده نمی‌شود و این موضوع بسیار نگران‌کننده است که حقوق کودکان و نوجوانانی که آینده سازان کشور هستند مورد فراموشی قرار می‌گیرد؛ اینکه بیشتر کلاس‌های درس کشور ناایمن هستند و نیاز به بازسازی دارند یا در مناطق محروم کشور بسیاری از مدارس از سیستم گرمایشی مناسب برخوردار نیستند و مدارس کپری و کانکس‌هایی که در بعضی از نقاط کشور به عنوان کلاس درس مورد استفاده قرار می‌گیرند باعث می‌شود نگرانی‌های جدی در زمینه تربیت نسل آینده داشته باشیم. در حالی که گام نخست برای داشتن جامعه‌ای مترقی با شهروندان قانونمند تربیت کودکان از مدارس و ارائه آموزش‌های لازم و رعایت حقوق آنهاست.

نویسنده محسن غلام

از کجا میشه بعضی از تخلفات رو پیگیری کرد؟

بستگی داره ، چه تخلفی؟

بعضی از تخلفاتو میشه به اداره آموزش و پرورش گزارش داد

سلام اطلاع جدیدی از قوانین امنیتی دارید ممنون میشم اطلاع رسانی کنی