طرح توجیحی گلیم بافی

 

بخش دوم

فصل اول : تهيه خامه

فصل دوم : گليم بافي

فصل سوم : قالي بافي

فصل چهارم : جاجيم بافي

فصل پنجم : ورني بافي

فصل ششم : فراورده‌هاي جاجيم و فرش و ورني و قالي

فصل هفتم : ساير صنايع دستي

فصل هشتم : نتيجه گيري

فصل اول :

تهيه خامه

مقدمه.

حضور ايلات عشاير ايل شاهسون و ايل ارسباران و نيز اشتغال روستائيان پرورش دام باعث شد پشم مرغوب در حد زياد در منطقه توليد شود و پشم خوب و ارزان باعث گسترش صنايع دستي ولي همين پشم كه مواد اوليه اكثر دست بافته مثل گليم – جاجيم – فرش و ورني مي‌باشد. همينطوري استفاده نمي شود بلكه مراحل متعددي را بايد سپري نمايد تا تبد يل به خامه گشته تا براي بافت آماده گردد. البته پشم گوسفند زنده مد نظر است در بعضي دباغي كه از پوست گوسفند ذبح شده پشم آنرا مي‌چيند پشم مرغوبي براي بافت دستبافته‌هانيست و از كيفيت فرشها مي‌كاهد. بهترين خامه‌هاي فرش پشم هايي است كه در بهار از گوسفند زنده مي‌چينند.

در بافت جاجيم پشمي و قالي قديمي و گليم پشمي از پشمهاي توليده شده خور در ارسباران استفاده مي‌شود ولي در بافت ورني از پشم مرينوس و نيز پشم آن منطقه استفاده مي‌شود.

چيدن پشم توسط مردان و شستن آن توسط زنان و ريسندگي و حلاجي توسط زنان و رنگ رزي توسط مردان صورت مي‌گيرد كه در أين فصل به طور خلاصه به مراحل توليد پشم و تهيه خامه پرداخته مي‌شود

مراحل تهيه خامه :

( 1 ) چيدن پشم

( 2 ) شستن پشم

( 3 ) جدا كردن خار و خاشاك

( 4 ) شانه كردن

( 5 ) ريسيدن با چرخ ريسندگي

( 6 ) رنگرزي

چيدن پشم :

معمولا پشم گوسفندان را سالي دو بار دربهار و پاييز مي‌چينند و پشم بهاره مرغوب تر است چيدن پشم با قيچي پشم با قيچي بزرگي به نام ( قر خلخ ) صورت مي‌گيرد براي اينكار دست و پاي گوسفند را با طناب بسته و شروع به پشم چيني مي‌كنند.

شستن پشم :

معمولا پشم را در كارگاه و در روستاها و عشاير در چشمه و رود خانه مي‌شو يند براي شستن پشم ، پشم هر گوسفند را جداگانه مي‌شويند براي أين منظور پشم را روي سنگ گذاشته و مقداري كمي از آب چشمه روي آن مي‌ريزيند و با يك چوب و يا تخته به پشم مي‌كوبند انقدر مي‌زنند تا پشم خودش كف كند البته به هيچ وجه از پودر دختشويي استفاده نمي شود. اگر از همان اول آ ب زيادي روي پشم بريزند كف نمي كند و خوب شسته نمي شود و بعد از انكه كا ملا كف كرد داخل آب انداخته و با پا لگد كوب مي‌كنند. چند بار أين عمل را تكرار مي‌كند تا خوب شسته شود و بعد روي طناب يا روي صخره پشم‌هارا خشك مي‌كنند.

عكس شمارة ( 10 ) – شستن و پهن كردن پشم

عكس شمارة ( 11 ) – زني از عشاير قره داغ كه جلوي چادر خود نشسته و تكه اي پشم در دست دارد و در حال تميز كردن خار و خاشاك از پشم مي‌باشد. ( يون ديد مق)‌

پاك كردن پشم(حلاجي) :

بعد از خشك شدن پشم تكه تكه از پشم برداشته و خارها ي آن را تميز كرد و به أين عمل ( يون ديدمق 1 ) مي‌گويند. يعني چنگ زدن ، با چنگ زدن تارها پشم شود و براي شانه كم كم از هم سوا مي‌كردن آماده مي‌شود.

شا نه كردن ( دَراخ ) 2 :

پشم را قبل از ريسيدن براي اينكه الياف موازي و نرمي بدست آورند شانه مي‌زنند شانه عبارت از پايه است كه شاخه زدن ( معمولا زنان أين كار را مي‌كنند ) براي شانه كردن در پاي ان زانو مي‌زنند و دو تخته عمودي كه در محل ملتقاي آنها دو رديف دندانه‌هاي مي‌گذارند. و با كشيدن دستها الياف را از هم جدا مي‌كند اگر لازم باشد چندين بار أين كا ر را تكرار مي‌كنند تا الياف كم و بيش موازي كردند و سپس آنها

مشاهده و دانلود فایل