نحوه و دامنه روابط موجود ميان شهر و روستا به صورت هاي گوناگون بر شکل پذيري، رشد و توسعه سکونتگاههاي روستايي و همچنين بر روابط دروني و بيروني آن ها اثر مي گذارد. با توجه به نقش اين روابط در فرايند تحولات و توسعه کانونهاي شهري و روستايي، علاوه بر بررسي انواع و علل روابط، شناخت آثار و پيامدهاي اقتصادي، اجتماعي– فرهنگي و فضايي– کالبدي بر شهر و روستا و تلاش براي کاهش اثرات منفي اين روابط در راستاي ساماندهي آن ها، زمينه ساز توسعه پايدار نواحي روستايي و شهري خواهد بود. در اين مقاله ابتدا بحثي در مورد روابط شهر و روستا، سپس عوامل موثر بر آن در ايران و در نهايت انواع مدلهايي که روابط شهر و روستا را با آن ها مورد بررسي قرار مي دهند مطرح مي گردد. اين تحقيق به مطالعه موردي در زمينه عملکرد روابط متقابل و پيوندهاي فضايي بين نقطه شهري هرسين در دهستان حومه واقع در بخش مرکزي اين شهرستان پرداخته و در آن از تحليل هاي آماري در نرم افزار spss (همبستگي، و رگرسيون) استفاده شده است. اين مقاله نشان مي دهد که چگونه روابط متقابل شهر- روستا بر تغييرات اجتماعي، اقتصادي و کالبدي روستاها اثر مي گذارد. روش بررسي در اين مقاله اسنادي (کتابخانه اي) و مطالعات ميداني (پرسش نامه) مي باشد. اين نتيجه به دست آمد که روابط متقابل شهر و روستا تاثير چنداني بر توسعه نواحي روستايي نگذاشته اند و بيشتر در تغييرات اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي موثر بوده است و محدوده جغرافيايي مطالعه شده از آثار و پيامدهاي کالبدي روابط روستا– شهر بي بهره بوده است.