تجربیات آموزشی معلمان ابتدایی

آیا شما هم در آغاز معلمی فکر می‌کردید که تجربیات برتر تدریس چگونه ایجاد می‎شود و بهتر است از چه روشی برای کسب این تجربیات بهره برد؟ شاید هم می‌خواستید تمام روش‌ها را امتحان کنید. بهره‌گیری از شیوه‌های مختلف آموزشی می‌تواند مفید باشد اما مسلماً زمان کافی برای آزمودن همه‌ی روش‌ها در اختیار ندارید. پس چطور می‌توانید از صحیح بودن روش تدریس‌تان مطمئن باشید؟ بسیاری از معلمان فکر می‌کنند روش تدریس باید جدید و خلاقانه باشد. این تفکر اشتباه نیست زیرا برای کسب تجربیات برتر تدریس و اطمینان از موثر بودن آن به خلاقیت نیاز دارید اما مهم‎تر از آن تمرکز بر روی هدف و چرایی روش تدریس است. بنابراین، پیش از اینکه بخواهید روش‌های جدید تدریس را آزمایش کنید، باید فکر کنید دلیل این کار چیست و چرا انجام می‌دهید؟ آیا این روش‌ها می‌توانند به تجربیات برتر تدریس تبدیل شوند؟

https://moallemblog.com/wp-content/uploads/2018/12/1-1.jpg 1500w, https://moallemblog.com/wp-content/uploads/2018/12/1-1-80x80.jpg 80w, https://moallemblog.com/wp-content/uploads/2018/12/1-1-300x300.jpg 300w, https://moallemblog.com/wp-content/uploads/2018/12/1-1-768x771.jpg 768w, https://moallemblog.com/wp-content/uploads/2018/12/1-1-1026x1030.jpg 1026w" sizes="(max-width: 709px) 100vw, 709px" style="box-sizing: border-box; margin: 10px auto; padding: 0px; border: 0px; font: inherit; vertical-align: middle; outline: none; display: block; max-height: 100%; max-width: 100%; border-radius: 10px; clear: both;" />

تجربیات برتر تدریس معلمان ابتدایی

تحقیقات چه می‌گویند؟

جان هیتی، مؤلف کتاب «تجربیات برتر سنجش و ارزشیابی» تحقیقات زیادی را در رابطه با آموزش کودکان ابتدایی انجام داد. او باور دارد معلم برای درک و یادگیری بهتر، لازم است خودش را از دید دانش‌آموزان ببیند. هیتی بیش از ۱۵ سال تجربیات برتر تدریس را مطالعه و درباره‌ی اثر آن بر پیشرفت کودکان ابتدایی تحقیق کرد و حاصل آن چندین روش موثر آموزش کلاسی بود. خوب است که نگاهی به پنج مورد از این روش‌ها بیندازیم.

۱- شفافیت

زمانی که به همراه کودکان تدریس را آغاز می‌کنید، لازم است یک برنامه‌ی آموزشی مدون طراحی کنید و اهداف تدریس را در آن مشخص کنید. برنامه‌ای که در آن معیارهای روشنی درباره‌ی موفقیت دانش‌آموزان وجود داشته باشد. همچنین فرصت خوبی است که روش‌های ارائه و مثال‌ها را برای دانش‌آموزان بیان کنید تا آنها ببینند نتیجه به چه شکلی خواهد بود. تنظیم این برنامه به روشن شدن اهداف شما در مسیر آموزش کمک می‌کند.

۲- گفت‌وگوی کلاسی

یکی از راه‌های کسب تجربیات برتر تدریس تشویق کودکان به مشارکت و همکاری است. لازم است بارها خودتان را از تدریس کنار بکشید و زمینه مکالمه میان بچه‌ها را فراهم کنید. با این روش بچه‌ها یاد می‌گیرند تا معلومات‌شان را به اشتراک بگذارند. همچنین بهترین فرصت برای معلمان است که ببینند کودکان در طول مکالمه تا چه اندازه مفاهیم و محتوای درسی را یاد گرفتند.

۳- بازخورد

آیا دانش‌آموزان بدون گرفتن بازخورد پیوسته و مداوم قادرند از میزان پیشرفت‌شان آگاهی پیدا کنند؟ متاسفانه اغلب این اتفاق نمی‌افتد. شما می‌توانید به صورت شفاهی یا کتبی میزان پیشرفت دانش‌آموزان را بیان کنید اما مهم‌تر از آن گرفتن بازخورد گروهی ا‌ست. لازم است ضمن ارائه‌ی تجربیات برتر تدریس، بازخوردهای گروهی را براساس الگوهای رشد کلاسی  و نیازمندی‌های دانش‌آموزان فراهم کنید.

مثلاً کلاس را به گروه‌های مختلف تقسیم کنید و موضوع درس را برای آنها مشخص کنید و بخواهید تا با کمک هم درس مورد نظر را توضیح دهند سپس گروه‌ها یا تمام کلاس را از میزان پیشرفت و یادگیری‌شان آگاه کنید.  همچنین باید به دانش‌آموزان فرصت بدهید که واکنش خود را به شما نشان دهند. به عبارت دیگر، شما را ارزیابی کنند. بدین ترتیب، معلم می‌تواند روند یادگیری، ابزارها و آموزش را با توجه به این بازخوردها تنظیم کند.

۴- ارزیابی فعال

زمانی دانش‌آموزان می‌توانند بازخورد دقیق و موثری ارائه دهند که شما به طور مداوم و منظم آنها را ارزیابی کنید و ببینید در کدام مرحله از اهداف یادگیری یا نتیجه‌ی نهایی قرار دارند. یکی از روش‌های ارزیابی این است که درس را به دانش‌آموزان یاد دهید و سپس در مرحله‌ی ارزشیابی در مورد میزان یادگیری به نتیجه برسید.

مثلا تصویری را روی تخته بکشید و از دانش‌آموزان بخواهید با توجه به نمونه دوباره شکل را ترسیم کنند. دانش‌آموز ممکن است رسم شکل را یاد بگیرد اما ارزش یادگیری بالایی ندارد. روش دیگر این است که به دانش‌آموزان کمک کنید تا خودشان به ارزیابی برسند.

برای مثال یک پروژه را برای آنها مشخص کنید تا بتوانند در چارچوب موضوعی مشخص، مجموعه‌ای از فعالیت‌ها را انجام دهند سپس بر مبنای آن ارزش‌یابی را انجام دهید. شما همان‌قدر که در مسیر تجربیات برتر تدریس به روش اول توجه می‌کنید باید به روش دوم هم اهمیت دهید.

۵- راهبردهای خودشناسی

به دانش‌آموزان فرصت دهید تا فعالیت‌هایشان را برنامه‌ریزی و مدیریت کنند، بر یادگیری‌شان نظارت داشته باشند و با این شیوه بتوانند خودشان را ارزیابی کنند. زمانی که فرصت و فضای مناسب را برای دانش‌آموزان فراهم می‌کنیم و می‌خواهیم تا درباره‌ی معلومات و تفکرشان به آگاهی برسند، حس مالکیت‌شان افزایش می‌یابد. راهبردهای خودشناسی ذاتی نیستند بلکه باید آنها را به دانش‌آموزان یاد دهید.

از همکاران کمک بگیرید

معلمان خوب خودشان دانش‌آموزانی فعال هستند. کمی از وقت خود را صرف صحبت با همکاران کنید و درباره‌ی موثرترین روش‌های آموزشی و تجربیات برتر تدریس همفکری کنید. مهم‌ترین مسائل یادگیری در مورد دانش‌آموزان را با آنها در میان بگذارید. برای مثال دانش‌آموزان به چه چیزی نیاز دارند؟ تا چه اندازه در یادگیری موفق بوده اند و چه‌مقدار می‌توانند از معلومات‌شان استفاده کنند؟

مقالات خواندنی: 

تجربیات برتر تدریس معلمان زبان انگلیسی در کلاس

تجارب برتر پرورشی و نکته‌هایی برای پرورش اخلاق دانش آموزان

نمونه جشنواره تجارب برتر تربیتی برای تقلب در دانش‌آموزان / ۶ راه حل

فلسفه تجارب برتر تربیتی چیست؟ (بروزرسانی ۲۰۱۸)

تجارب برتر پرورشی و نکته‌هایی برای پرورش اخلاق دانش آموزان