چگونه با کودکان سندرم داون برخورد کنیم؟
2ـ تشویق و دلگرمی
در صورتیكه آموزش كودك سندرم داون همگام با نیازمندیهای او باشد می توان به یادگیری در زمینه هایی امیدوار بود درست مثل تمام كودكان ، قوت قلب و دلگرمی در واقع تشویق و تقویتی كه ایجاد میشود از عوامل مهم و موثر است ، تمامی تلاشها از جمله موفقیتهای كودك باید با كلمات تحسین آمیز یا تشویقهایی چون اعطاء ستاره یا كارت در زمان مقتضی مورد تائید قرار گیرد ، با كودك صحبت كنید و در حضور كودك خوبیهایش را مطرح كنید در این صورت كودكان دوست دارند مطابق تمایل و خواسته بزرگسالان عمل كنند.
سطح درك این كودكان ممكن است در میان كودكان دیگر بالا رفته و پرورش یابد. باید در تمام فعالیتها درحد امكان شركت داده شوند تا استقلال آنها افزایش یافته و ناتوانی و احساس تعلق ایشان كاهش یابد.
3ـ آمادگی های لازم قبل از شروع آموزش
تشخیص و پوشیدن لباسها و توالت رفتن برای یك كودك كم سن مسائل مهم و مفیدی هستند اما پافشاری روی این مهارتها در حقیقت كودك را دچار اضطراب شدید مینماید. كودكان مبتلا به سندرم داون غالبا مقلدین خوبی هستند و احتمالاً این مهارتها را خیلی سریع از دیگر كودكان یاد میگیرند. از كودك بخواهیم اجزا، لباسش را نام ببرد. این كار را میتوان در مورد لبا سهایی كه بیشتر مورد توجه كودك است انجام داد. آستین های لباس به گونهای باشد كه دست راحت داخل آن برود مثلاً روی سر آستین دكمه نداشته باشد. موهای بلند كودكان بسته شود تا دیگر كودكان را تحریك نكند كه درست مثل یك عروسك با آنها بازی كنند.
4ـ رفتار
خیلی از كودكان مبتلا به سندرم داون حافظه بلند مدت خوبی دارند به ویژه در مورد افراد و وقایع روزمره آنها به وقایع روزمره عادت میكنند و در صورت تغییر غیر قابل انتظار برنامه متداول روزمره سریعاً آشفته میشوند . وقتی یك روند خاص و برنامه روزانه به كودك آموزش داده میشوند ، بدون اینكه دلیلی برای پذیرفته شدن آن برنامه روتین وجود داشته باشد ، كودك نمیتواند درك كند كه چه تغیراتی باید داده شود. بنابراین هر تغییر و تحولی برای كودك توضیح داده شود. در صورتیكه كودك منزوی و خود رأی است و بحث كردن با او كاری از پیش نمیبرد سعی كنید او را بخندانید.
گاهی اوقات كودك مبتلا به سندرم داون برای جلب رضایت درمانگر آنچه به او گفته میشود را تكرار میكند نه از آن جهت كه آنچه آنها میگویند مورد تاثیر آنها است.
درست مثل تمام بچه های كم سن و سال توصیه میشود چشم از كودك سندرم داونی كه مسئولیتی ندارد ، برنداریم. دیگر آن كه نظم درمورد كودكی كه در مراحل مقدماتی یادگیری است ، خیلی مهم است در صورتیكه سندرم داون تحت آموزش رفتاری قرار نگیرد ناتوانیش اضافه خواهد شد.
وقتی افراد مبتلا هنوز كوچك هستند هرگونه تشویقی مثل دست زدن یا خندیدن كه رفتار نامطلوب او را تشویق كند منجر به مشكلات بعد در دوران بزرگسالی وی خواهد شد.
بهتر است رفتار نامطلوب كودك را با حداقل قیل و قال خاموش كرد ، بعبارت دیگر نباید خیلی روی رفتار نامطلوب انگشت گذاشت و آن را بزرگ كرد و حتی الامكان با نادیده انگاشتن رفتار نامطلوب را خاموش كرد. انتقاد و تاكید به شكست كودك موجب كاهش اعتماد به نفسش میشود.
« اصول ذیل درآموزش كودكان سندرم داون رعایت شود »
1ـ در انجام كار و به نتیجه رسیدن كودك تناسب به خرج ندهیم ، با توجه به شناختی كه نسبت به كندكاری آنان داریم به آنان فرصت دهیم تا بالاخره كار خود را انجام دهند.
2ـ تكرار و تمرین زیاد ، لازمه یادگیری هر مفهوم یا مهارت از طرف این كودكان است. هر مهارت هر چقدر ساده ، باید آنقدر تكرار شود تا از طرف او مورد یادگیری قرار بگیرد.
3ـ رفتار با آنان باید مانند رفتار با كودكان عادی باشد ، ولی در عین حال ، نباید انتظار عكس العمل كودكان عادی وجود داشته باشد.
4ـ در صورت عدم توفیق در یادگیری از تحقیر، ملامت و سرزنش وی پرهیز كرده و توجه شود كه خود كودك از عدم كفایت خود در انجام امور به حد كافی رنج میبرد.
5 ـ اكثر این گروه فاقد دقت و تمركز روی یك موضوع خاص بوده ، در خلال آموزش از موردی به مورد دیگر جلب میگردند ، بایستی ایجاد انگیزش كافی آنان را در انجام كار مورد نظر جذب نمود كه این خود تمرینی خواهد بود در داشتن تمركز روی موردی خاص كه نهایتاً جنبه درمانی نیز دارد.
6 ـ در مورد انجام كارها تا حدی كه خود قادر به انجام آن است او را آزاد گذاشته و مواردی را كه قادر به انجام آن نیست فقط در كنار او به او كمك شود.
7 ـ داشتن زمینه قبلی در آموزش هر مرحله ركن اساسی است . باید دقت شود كه این مرحله از آموزش كه به او عرضه میشود ، آیا مرحله مقدماتیتر آن مهارت را میداند.
8 ـ دقت شود كه آموزش از حداكثر سادگی برخوردار باشد تا یادگیری آن برای كودك مقدورگردد و در هر مرحله، آنقدر صبر و مقاومت نیاز است تا كودك كاملاً آنرا یاد بگیرد.
9ـ فرامینی كه به كودك داده میشود كاملاً واضح و روشن و قابل درك برای او باشد و از بكار بردن جملات پیچیده و گنگ پرهیز شود.
10 ـ تمرینات یادگیری بصورت برنامه های خشك كلاسی ارائه نگردد بلكه به صورتی از كودك خواسته شود كه حالتی بازی گونه داشته باشد.