تاریخ تفکر اجتماعی در اسلام

پاورپوینت دانلود تاریخ تفکر اجتماعی در اسلام گروه علوم اجتماعی

تاریخ تفکر اجتماعی در اسلام گروه علوم اجتماعی

درس : تاریخ تفکر اجتماعی در اسلام
گروه  علوم اجتماعی

واحد درسی : 2 واحد نظری

منبع : تاریخ تفکر اجتماعی در اسلام

مولف  : غلامرضا سلیم

انتشارات : دانشگاه پیام نور

پاورپوینت دانلود تاریخ تفکر اجتماعی در اسلام گروه علوم اجتماعی

oتاريخ تفكر اجتماعي در اسلام يكي از دروس پايه در رشته علوم اجتماعي  است. اين درس داراي پيش نياز نيست . تاريخ تفكر اجتماعي در اسلام  به كنكاش پيرامون نقش متفكران  اجتماعي مسلمان  درانتقال علوم يونان باستان  به جوامع شرقي  مسلمان مي پردازد.اين مبحث   دانشجو را با انديشه متفكران مسلماني  آشنا مي سازد كه قبل از ظهور علم جامعه شناسي درمورد جامعه ، ساخت و سير تحول آن به انديشه پرداخته و آثار ارزنده اي توليد نموده اند. اين آثار از يك سو  زمينه ساز رشد جامعه شناسي علمي شده است و از سوي ديگر در صد سال اخيرموجبات  بيداري و آگاهي ملل اسلامي را فراهم آورده است.  

تاریخ تفکر اجتماعی در اسلام گروه علوم اجتماعی

اهداف کلی درس

oشناخت متفکرین مسلمان که در باب مسائل اجتماعی اندیشه نموده اند.

oوضوح بخشیدن به نقش اندیشمندان اسلامی در ایجاد دانش جدید

oآشنایی با بزرگان اندیشه که موجب بیداری ملل اسلامی شدند.

تاریخ تفکر اجتماعی در اسلام گروه علوم اجتماعی

مقدمه

ویژگی علم :

oزیبایی اندیشه

oروشنایی

oابزار می سازد

oسرعت

oسازگاری با جهان

oتوانستن

oامنیت بیرونی

oچه هست

oانقلاب بیرون

oجهان آدمی

oگسترش افقی

oطبیعت ساز

oنیروی منفصل

oزیبایی عقل

ویژگی ایمان :

oزیبایی احساس

oعشق و امید

oمقصد می سازد

oجهت

oسازگاری با خود

oخواستن

oامنیت درونی

oچه باید کرد

oانقلاب درون

oروان آدمی

oگسترش عمودی

oانسان ساز

oنیروی متصل

oزیبایی روح

تاریخ تفکر اجتماعی در اسلام گروه علوم اجتماعی

سه نیاز بشر امروز از نظر اقبال

.1تعبیری روحانی از جهان

.2آزادی روحانی فرد

.3اصول جهانی موثر که  تکامل بشری را بر مبنایی روحانی توجیه کند

ویل دورانت

oتعریف اسپنسر از تربیت سازگار کردن انسان با محیط او است.

oچنین اندیشه ای از فلسفه مکانیک برخاسته است و  به پوچ گرایی  می انجامد . 

oانسان امروز دچار خلاء ناشی از عمق فطرت آرمانخواه است.

oبا ادبیات، فلسفه و هنر می توان این خلاء را پر کرد.

پاورپوینت دانلود تاریخ تفکر اجتماعی در اسلام گروه علوم اجتماعی

جانشینی علم و ایمان

oاز نظر اسلام علم و ایمان هر دو ضرورت دارند و مکمل یکدیگر هستند.

oایمان بدون علم خرافات و جمود در پی دارد (خوارج)

oدر قرآن و در روایات علم سودمند مورد تاکید است.

oپیامبر خدا علمی را که در تحقیق در باره آن باز باشد و سودمند باشد تشویق می کند.

پاورپوینت دانلود تاریخ تفکر اجتماعی در اسلام گروه علوم اجتماعی

منابع علم در اسلام

oطبیعت: طبق آیه  قل انظروا فی السموات و الارض ...

oتاریخ : شامل آیات قرآن در مورد اقوام و پیامبران است.

oهمچون قوم بنی اسرائیل و حضرت موسی (ع)

oبه مصداق سوره آل عمران آیه : قد خلت من قبلکم سنن فسیروا فی الارض فانظرو کیف عاقبه المکذبین 

oضمیر انسان : در قرآن به آفاق(جهان بیرون) و انفس (جهان درون )اشاره شده است.

oبه مصداق سوره فصلت آیه سنریهم آیاتنا فی الافاق و فی انفسهم حتی یتبین لهم انه الحق

oکانت معتقد است دو چیز اعجاب آور وجود دارد :

.1آسمان پر ستاره

.2ضمیر انسان

پاورپوینت دانلود تاریخ تفکر اجتماعی در اسلام گروه علوم اجتماعی

نهضت و جنبش علمی مسلمین

oدر زمان پیامبر ابهام ها پاسخ می گرفتند .

oپس از پیامبر عرب زبانان به احادیث و قرآن استشهاد   می کردند:

.1به سبب زبان واحد اختلاف کمی داشتند.

.2از تفسیر به رای و تاویل آیات متشابه منع می کردند.

.3درگیر جنگ بودند.

®به دلایل فوق اختلاف د رفروع دین ، عبادات و معالات بود  که زود حل می شد.

oدر زمان خلافت ابوبکر بحث ها شروع شد زیرا مرز کفر و ایمان روشن نبود.

oپس از بروز اعمال نزدیکان عثمان و قیام طلحه و زبیر ، حضرت علی (ع) و ظهور خوارج و اعمال خاص معاویه اهمیت پیدا کرد.

oدر زمان حضرت علی (ع) سه فرقه وجود داشت:

.1طرفدار علی: قبول ولایت ، طرفدار و مطیع بودند.

.2بیطرف : مانند سعد بن ابی وقاص و عبدالله بن عمر و اسامه بن زید و غیره . 

.3 طرفدار معاویه: مخالفانی که باعث ایجاد جنگ صفین شدند . مسئله حکمیت  و ایجاد خوارج که تا نیمه های قرن 3 برای دولت ها و حکومت ها در نقاط مختلف مزاحمت ایجاد کردند. 

oآرای مرجئه : اهل قبله مومن شناخته می شوند ، گناه کبیره نشانه بهشتی یا جهنمی بودن کسی نیست. عصمت خلیفه ربطی به  مسلمانان ندارد ، اجماع برای خلافت کافی است ، گناه خطای او به کسی ربطی ندارد.

oمنظور این فرقه حمایت از معاویه و اخلافش بود.  پس از بنی امیه اعتبار خود را از دست داد.

اندیشه مرجئه  نیز جنگ صفین را در پی داشت

پاورپوینت دانلود تاریخ تفکر اجتماعی در اسلام گروه علوم اجتماعی

ظهور معتزله

oبر اثر حشر و نشر مسلمانان با اقوام خارجی اندیشه های جید ایجاد شد.

oیک دسته معتقد به جبر تعز من تشاء و تذل من تشاء

oبسیاری از بزرگان و شعرا مانند شیخ محمود شبستری و ابو حدیقهو و واصل ابن عطا از طرفداران جبر بودند.

oخلفا با پیشوایان این مسلک به خشونت رفتار می کردند و جمعی از آنان را به قتل رسانیدند.

oدسته دیگر به اعتقاد پیروی از پیامبر اختیار گرا

oکارکردجبری گری در مراحل اولیه به فتوحات اسلامی انجامید.

oاما پس از فتوحات و جنگ نیز با وجود مخالفت خلفا ادامه یافت و به پیروان آنها افزوده شد.

چگونگی پیدایش معتزله

oاواخر قرن اول هجری حسن بصری معتقد بود مرتکب کبائر منافق است و از کافر بدتر است.

oمنزله بین المنزلتین : واصل ابن عطا رای وسط داشت،  مرتکب کبائر را وسط مومن و کافر می دانست

oخوارج : حکم مرتکب کبائر و صغائر زن و فرزندان او مرگ است

oتابعین: مرتکبین کبائر فاسق اند وفسق منافی اسلام نیست.

پاورپوینت دانلود تاریخ تفکر اجتماعی در اسلام گروه علوم اجتماعی

اصول خمسه معتزله

.1توحید :هر چه غیر خداوند محدث است لیس کمثله شیی... .

.2عدل: خداوند هیچگاه ورای طاقت تکلیف نمی کند لایکلف الله نفسا ... .

.3وعده و وعید: خداوند صادق است و در وعده های خود تغییر نمی دهد

.4منزله بین المنزلتین

.5امر به معروف و نهی از منکر : جهاد عرضه احکام خداوند بر فاسق و کافر

oولید ابن عبدالملک (126) هجری اولین خلیفه ای بود  که عقاید معتزله را پذیرفت.

oتا زمان معتصم معتزله قدرت داشتند اما متوکل با آنها مخالفت کرد.

oمعتزله واضع علم کلام هستند.

تاریخ تفکر اجتماعی در اسلام

مشاهده و دانلود فایل