زبان و ادبیّات عربی

هدف 
مردم کشور ما امروزه بیش از گذشته نیاز به آشنایی با زبان و ادبیات عربی دارند چرا که عربی زبان اول جهان اسلام و زبان فرهنگ تمدن بیشتر کشورهای مسلمان است و ما برای اتحاد، همدلی و همزبانی با جهان اسلام و بهره گیری از منابع اصلی اسلامی و تحقیقاتی که در این زمینه انجام می شود و همچنین تسلط بر زبان و ادبیات فارسی که از زبان و ادبیات عربی بسیار تأثیر پذیرفته است، باید به زبان و ادبیات عرب مسلط باشیم. از همین رو طبق ماده 16 قانون اساسی کشورمان، درس عربی یک از دروس تمامی دانش آموزان از سال اول راهنمایی تا پایان دوره متوسطه است و این تنها درسی است که در قانون اساسی بر آن تأکید شده است.
دانشجوی زبان و ادبیات عربی با تاریخ و ادبیات عرب، متون مختلف نظم و نثر دوره های مختلف، فن ترجمه از عربی به فارسی و بالعکس، علوم بلاغی و عروض و قافیه در زبان و ادبیات عرب آشنا می شود.
توانایی‌های مورد نیاز و قابل توصیه
زبان و ادبیات عربی تنها رشته زبانهای خارجه است که فقط از داوطلبان گروه علوم انسانی دانشجو می پذیرد و در واقع این رشته یکی از رشته های گروه آزمایشی علوم انسانی محسوب می شود.
زبان و ادبیات فارسی و عربی وامدار یکدیگر هستند و این دو زبان چنان درآمیخته اند که بسیاری از استادان و ادیبان ما معتقدند زبان عربی یک زبان بیگانه نیست و از همین رو در اکثر دانشگاهها رشته زبان و ادبیات عربی در کنار رشته زبان و ادبیات فارسی در دپارتمان دانشکده ادبیات قرار دارد  و جزوی از رشته های گروه علوم انسانی محسوب می شود. 
البته زبان عربی باید یک آزمون اختصاصی داشته و داوطلبان تمامی گروههای آزمایشی اجازه شرکت در این آزمون را داشته باشند چون گاهی اوقات یک داوطلب ریاضی نیز به رشته زبان و ادبیات عربی علاقمند است و مایل است در کنار رشته های فنی، این رشته را نیز انتخاب کند و استعداد و علاقه لازم را نیز در این زمینه دارد.
علاقه و انگیزه در این رشته مثل سایر رشته ها حرف اول را می زند. همچنین دانشجوی زبان و ادبیات عربی باید به ادبیات فارسی و زبان عربی تسلط نسبی داشته باشد و در کنار این توانمندی ها اگر به زبان عربی به عنوان زبان وحی نگاه کند، با عشق و علاقه بیشتری رشته تحصیل‌ی خود را ادامه می دهد.
عده ای از استادان رشته عربی معتقدند که دانشجوی این رشته در بدو ورود باید بتواند به زبان عرب صحبت کند اما برخی دیگر معتقدند که در رشته زبان و ادبیات عربی دانشجو باید در ادبیات قوی باشد یعنی باید بتواند متون و اشعار عربی را به راحتی بخواند و اعراب گذاری کند. البته دانشجویان این رشته باید از ترم اول توان تکلم به زبان عربی را داشته باشند و دروس ادبیات عربی نیز به زبان عربی به آنها ارائه گردد. اما اگر چنین توانی را دانشجو نداشته باشد باید حداقل به قواعد، لغت و بلاغت زبان عربی تا حد کتب عربی دبیرستان مسلط باشد.
برای موفقیت در رشته های زبانهای خارجه و از جمله رشته زبان عربی باید استعداد زبان آموزی داشت، استعدادی که تا حدودی ذاتی است و با تلاش و پشتکار بارور می شود. البته هستند کسانی که در زمینه زبان آموزی استعداد چندانی نداشتند ولی در رشته زبان و ادبیات عربی موفق شده اند. افرادی که پس از فارغ التحصیل‌ی در زمینه ادبیات عربی فعالیت کرده و کمتر به زبان عربی پرداخته اند.
نكات تكمیلی 
باتوجه به اینكه فارغ‌التحصیل‌ان دوره‌های كارشناسی ارشد و دكترا از توانایی بیشتری نسبت به فارغ‌التحصیل‌ان دوره كارشناسی برخوردارند و با توجه به مطالعات بیشتر می‌توانند در زمینه‌های تخصصی‌تری فعالیت نمایند، لذا در موسسه‌های محل جذب دانشجویان كارشناسی و نیز در سازمان‌های مختلف مسئولیت‌های بالاتر و مهمتر علمی و پژوهشی را می‌توانند عهده‌دار شوند. برای مثال می‌توانند در دانشگاهها به عنوان اعضای هیات علمی پذیرفته شوند و كارهای اجرایی را برعهده گیرند. همچنین در مراكز تحقیقاتی و انتشاراتی به عنوان محقق و مترجم مشغول به كار شوند همچنین در وزارت ارشاد و امور خارجه به عنوان رایزن فرهنگی سفارتخانه‌های جمهوری اسلامی ایران در كشورهای عربی مشغول به كار شوند.
گرایش‌های مقطع كارشناسی 
در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی کشورمان نیز این رشته در دو گرایش زبان و ادبیات عربی و دبیری زبان و ادبیات عربی ارائه می شود.
رشته‌های مشابه و نزدیك به این رشته 
زبان و ادبیات فارسی 
وضعیت ادامه تحصیل‌در مقاطع بالاتر
در برخی از دانشگاههای كشور در مقاطع كارشناسی ارشد و دكتری رشته زبان و ادبیات عرب دانشجو پذیرفته می‌شود. در این رشته گرایش‌ خاصی در دوره كارشناسی ارشد و دكترا ارائه نمی‌شود. فقط همان رشته زبان و ادبیات عربی در دوره تحصیل‌ات تكمیلی ادامه پیدا می‌كند. ولی هر دانشجو می‌تواند با توجه به علاقه و تواناییهای خود در یك زمینه تخصصی ادبیات عربی مهارت بیشتری بدست آورد

درسهاي اصلي و اختصاصي رشته زبان و ادبيات عرب در مقطع کارشناسي
آزمايشگاه 1 و 2 و 3
صرف 1 و 2
نحو 1 و 2
ترجمه و تجويد قرآن کريم
روش تحقيق و مأخذ شناسي
مکالمه 1 و 2 و 3
تمرين صرف و نحو 1 و 2
متون حديث
ادب متعهد اهل بيت
روزنامه ها و مجلات عربي
ادب سياسي در دوره اسلام
قرائت متون عرفاني
ادبيات تطبيقي
فن ترجمه
انشاء 1 و 2 و 3
علوم بلاغي 1 و 2
زبان خارجي تخصصي 1 و 2
متون نهج البلاغه
ترجمه از عربي به فارسي و بالعکس
عروض و قافيه
فقه اللغه
قرائت متون تفسيري قرآن کريم
نامه نگاري و خلاصه نويسي
نقد ادبي
متون نظم و نثر از سقوط بغداد تا عصر حاضر
تاريخ ادبيات از سقوط بغداد تا عصر حاضر
متون نظم و نثر دوره عباسي اول
تاريخ ادبيات دوره عباسي اول
متون نظم و نثر عباسي دوم
تاريخ ادبيات دوره عباسي دوم
متون نظم و نثر دوره اندلس
متون نظم و نثر دوره معاصر 1 و 2
تاريخ و ادبيات دوره معاصر 1 و 2
متون نظم و نثر عربي در ايران از آغاز تا سقوط بغداد
متون نظم و نثر عربي در ايران از سقوط بغداد تا دوره معاصر
تاريخ ادبيات از دوره جاهلي تا پايان دوره اموي
متون نظم و نثر از جاهلي تا پايان دوره اموي


منبع : گزینه 2
مجتمع آموزشی پسرانه غیردولتی علم و ادب منطقه 1
دفتروکتاب

نظرات

در حال بارگذاری نظرات...