۱۵٫۹m
۳٫۹mوقتی اسم خونه های خشتی به میان می آد آدم ناخوداگاه یاد خونه های کاشان و یزد می افته ولی تا حالا با خودتون فکر کردین بزرگترین خونه خشتی جهان تو کدوم شهر می تونه باشه و اسمش چیه؟
توی این مقاله می خوام به معرفی بزرگترین خونه خشتی جهان با 12000 متر مربع مساحت و 7000 متر مربع زیر بنا بپردازم.
در 100 کیلومتری کرمان شهری وجود دارد به اسم رفسنجان.رفسنجان در گذشته اسامی مختلفی داشته که به ذخایر زیر زمینی مربوط می شده مثل:رفسنگان یا رفسنگ که رفسنگ از دو کلمه رفسنگ به معنای مس و کان به معنای معدن است که عربی شده آن رفسنجان می‌باشد.
رفسنجان از گذشته تا به امروز ازدو نظر شهرت جهانی داشته.یکی از محصولات مهم کشاورزی این منطقه پسته هست که به طلای سبز هم شهرت دارد و این منطقه بزرگترین تولید کننده پسته در جهان می باشد و همچنین معدن مس سرچشمه به عنوان بزرگترین معدن روباز جان شناخته می شود.
و ظاهرا باید یه مورد دیگر به این فهرست اضافه کرد و آن بزرگترین خانه خشتی جهان به اسم خانه حاج آقا علی معروف به زعیم الله رفسنجانی *بزرگترین تاجر ایرانی * در سال 1136 هجری خورشیدی دانست .
در حدود 6کیلومتری رفسنجان روستایی به نام روستای قاسم آباد حاجی واقع شده که بزرگترین خانه خشتی جهان در آن جای دارد این خانه با عظمت شامل قسمت هایی همچون:بازار ،آب انبار،کاروانسرا،مسجد،یخدان می باشد.
یخدان این مجموعه بزرگ در روستای عباس آباد حاجی قرار دارد.
مهترین قسمت های خانه حاج آقا علی عبارتند از:دارای 4حیاط مرکزی:در خانه‌های قدیمی مرکز و قلب ساختمان بوده است،حوض و باغچه در حیاط‌سازی خانه‌های قدیمی معتبرترین عناصر به شمار می‌رفته است،دارای :
شاه نشین:اتاقی است با ارتفاع نسبتا بلند که معمولا ارتفاع آن 2 برابر دیگر اتاق‌های خانه‌های قدیمی است. در قسمت بالای این ارتفاع، سقف نیم گنبدی قرار می‌گیرد و چون ارتفاع زیاد بود باعث خنک شدن اتاق می‌شود.
شاه نشین:اتاقی است با ارتفاع نسبتا بلند که معمولا ارتفاع آن 2 برابر دیگر اتاق‌های خانه‌های قدیمی است. در قسمت بالای این ارتفاع، سقف نیم گنبدی قرار می‌گیرد و چون ارتفاع زیاد بود باعث خنک شدن اتاق می‌شود.
تالار حوض خانه:وسیعترین فضای سرپوشیده خانه است سقف آن در ارتفاع طبقه دوم با گنبدی عظیم پوشانده شده است،تابستان نشین:در وجه جنوبی حیاط قرار گرفته است تا در تابستان از تابش مستقیم آفتاب در امان بماند و روی محور اصلی آن معمولاً فضای نیمه باز با تالار قرار می‌گیرد.
زمستان نشین:به همه فضاهایی که در وجه شمالی حیاط ساخته می‌شوند تا از آفتاب زمستان که با زاویه‌ای مایل به درون اتاق‌ها می‌تابد استفاده کنند، گفته می‌شود.
بهار خواب : این فضای بدون سقف در مجاورت حیاط ساخته می‌شده و شب‌های تابستان در آن می‌خوابیدند و بسته به محل استقرار آن، در ساعاتی که دیوارهای اطراف بر آن سایه مناسب می‌انداخته از آن استفاده می‌شده است.
اتاق بادگیر:اتاق بادگیر به هر فضایی در طبقه اول تابستان نشین که از هوای بادگیر استفاده کند گفته می‌شود.
برج دیدبانی و آشپزخانه: معمولاً مربع یا مستطیل و نزدیک آب انبار و چاه آب ساخته می‌شد. در درون آشپزخانه، محلی برای پخت و پز، ذخیره چوب و تنور پخت نان و در درون دیوار آن تاقچه‌ای برای قرار دادن ابزار آشپزی و غذا تعبیه می‌شده است،می باشد.
هم اکنون خانه حاج آقا علی توسط میراث فرهنگی در دست مرمت است.
در پایان لازم به ذکر این مطلب هستم که در رفسنجان بنایی به یادگار از معمار برجسته ایرانی زنده یاد هادی میر میران با عنوان مجموعه فرهنگی ورزشی با ترکیب معماری سنتی و قدیمی رفسنجان (یخدان های رفسنجان و شهرهای کویری ایران)با معماری مدرن قرار دارد.
با آرزوی سفری خوش و به یاد ماندنی در شهر طلای سبز و دیدن بزرگترین خانه خشتی جهان!!
گزارش:پرسام امینی در کلوب مدرسه آنلاین
