پست پیشرفته

بهناز لطیفی نوشت:

دبیرستان

پس از 4 سال آموزش ابتدایی ( مدت تحصیلات ابتدایی در برلین و براندنبورگ 6 سال است ) سه گزینه یا شاخه پیش روی دانش آموز است. اولین شاخه معمولاً Hauptschule یا دبیرستان عمومی نامیده می شود ( اگر چه در باواریا Grundschulen و Hauptschule با هم ادغام شده اند و Volksschulen یا مدارس ابتدایی را تشکیل داده اند. این نوع مدرسه برای کسانی است که از نظر علمی کمتر مهارت دارند و انتظار می رودپس از مدرسه در مشاغل فنی و دستی مشغول به کار شوند. دروس اصلی که در این دور هتدریس می شوند عبارتند از زبان آلمانی حساب تاریخ مشاغل ( Arbeilstehre) و صنایع دستی. در بعضی از ایالت ها در برنامه درسی یک زبان خاص ( فرانسوی انگلیسی یا روسی ) نیز گنجانده شده است.مجموع دروس هفتگی 30 تا 33 درس می رسد. پس از 5 یا 6 سال دانش آموزان از دبیرستان فارغ التحصیل و معمولاً برای کارآموزی ( Lehre ) وارد یک محیط شغلی فنی یا دستی می شوند اما کسانی که نمرات بسیار خوب می گیرند می توانند وارد رشته های تجاری یا پزشکی شوند. هنگامی که دانش آموزی از دبیرستان فارغ التحصیل می شود و مدرکش ( Hauptschulabschluss ) را می گیرد می تواند برای تحصیلات نیمه وقت حرفه ای به یک Berufschule مراجعه کند.

شاخه دوم ( Realsschule ) یا مدرسه متوسط نامیده می شود. این دوره مخصوص دانش آموزانی است که وارد کار آموزی در حرفه های تجاری یا پزشکی خواهند شد تا در امور بازرگانی یا حرفه پرستاری یا تکنسین پزشکی شاغل شوند. در این مدارس تاکید بیشتر بر روی ریاضیات و مهارتهای زبانی است تا کار های دستی. در اکثر ایالت ها در این دوره دستکم دو زبان خارجی ( انگلیسی و فرانسوی ) تدریس می شود و مجموع درسهای هفتگی به 30 تا 34 مورد می رسد. این شاخه شامل مدارس تخصصی نظیر مدارس بازرگانی ( Handelsschule ) نیز می شود گواهینامه پایان دوره دبیرستان Reife Mittlere نامیده می شود و پس از برگزاری امتحان نهایی به دانش آموز اعطا می گردد.

شاخه سوم ( Gymnaasium ) نامیده می شود که نام دیگر آن مدرسه گرامر است. Gymnasium نوعی مدرسه برای دانش آموزان بسیار مستعد است و هدف از آن آماده سازی برای دانشگاه یا تحصیلات عالی است. این مدرسه پرزحمت ترین نوع مدرسه است که در آن تکالیف فراوان و فشار درسی زیاد است ( 32 تا 40 درس در طول هفته ). کلاسها در مدرسه Gymnasium شامل گروهی از دروس اجباری از جمله زبان های انگلیسی فرانسوی آلمانی ریاضیات شیمی فیزیک تاریخ دین/اخلاق و گروهی از دروس اختیاری نظیر شیمی پیشرفته فیزیک پیشرفته ریاضیات پیشرفته و زبان های یونانی و لاتین است. انتخاب دروس اختیاری به اهداف حرفه ای هر دانش آموز باز می گردد ( مثلاً یونانی و لاتین برای دانش آموزانی که به حرفه پزشکی علاقه مندند ). در پایان دوره Gymnasium امتحان جامع ( Abitur ) از دانش آموزان گرفته می شود که شامل 4 موضوع درسی است. به دانش آموزان پس از 13 سال تحصیل و قبول شدن در امتحان جامع مدرکی با عنوان Zeugnis der allgemeinen Hochschulreif اعطا می شود که با آن می توانند رشته انتخابی اش را در یک دانشگاه یا موسسه معادل آن ( در صورت وجود جای خالی ) ادامه دهد.

به دلیل آنکه آموزش عالی در آلمان رایگان است مسئولان تمایل دارند بهترین ها را از Gymnasium برگزینند و این احتمال وجود دارد که معلمان فرزند شما پس از یک تا دو سال تحصیل در Gymnasium خواهان انتقال او به Hauptschule یا Realschule بشوند. به نظر می رسد که پذیرش این پیشنهاد کار درستی باشد زیرا در آلمان اینکه دانش آموز حتی با نمرات پایین فارغ التحصیل شود بسیار بهتر است تا اینکه ترک تحصیل کندو در اکثر ایالت ها مردودی در دو سطح پی در پی در هر مرحله ای از تحصیل دانش آموز به طور خودکار موجب انتقال او به پایه تحصیلی پایین تر می شود و در کلیه ایالت ها دانش آموز مجاز است در امتحان نهایی فقط دو بار شانس خود را امتحان کند. اگر او برای دومین بار مردود شود سیستم آموزشی رسمی دیگر اجازه تکرار امتحان را به او نخواهد داد.

آزمون جامع ( Abitur ) تحت نظارت کمسیون ویژه ای که از سوی وزارت آموزش و پرورش هر ایالت انتخاب می شود برگزار می گردد تا اعطای نمرات به شکلی کاملاً عادلانه و به دور از تبعیض صورت گیرد. این آزمون به طور کلی مشکل تر از آزمون های A level در انگلستان است زیرا شامل موارد درسی پیشرفته تر و متنوع تری می گردد اما از امتحان دیپلم فرانسه ( baccalaureate) ساده تر است. به طور کلی ( البته نه در سراسر جهان ) مدارک فارغ التحصیلی دبیرستانی آلمان برای ورود به دانشگاهها در سطح جهان معتبر است اگر چه امکان دارد از دانش آموز خواسته شود توانایی های خود را در زبان آموزشی آن کشور ( مثلاً انگلیسی در انگلستان و آمریکا و فرانسه در فرانسه ) اثبات کند.

سر انجام لازم است که بدانید علاوه بر سه نوع مدرسه ای که در بالا ذکر شد در بعضی از نقاط آلمان ( خصوصاً در شرق کشور ) شما می توانید مدارس جامعی با عنوان Gesamtschulen بیابید. در این نوع از مدارس آموزش کودکانی با توانایی های مختلف زیر یک سقف در کلاس های مشترک صورت می گیرد. با وجود این نظام « سه شاخه ای » همچنان اعمال می شود و سه نوع فارغ التحصیلی وجود دارد. با این حال در سیستم Gesamtschule نسبت به سیستم پیشین فرصت بیشتری در اختیار یک دانش آموز دیر آموز است تا خود را به مرحله بالای تحصیل برساند.