پست پیشرفته

خورشید خانم نوشت:

جهش تحصیلی؛ موافقان و مخالفان

بیشتر کسانی که به مدرسه رفته اند تجربه حضور دانش آموزی که یک یا چند سال جهش کرده بود و با دانش آموزانی چند سال بزرگ تر از خود در یک کلاس می نشست، دارند.

دانش آموز جهش کرده معمولا روحیه ای خاص داشت و خود را همیشه یک سر و گردن بالاتر از دیگران می دید. او دانش آموزی در کانون توجه بود، کسی که بوضوح به او بیش از دانش آموزان دیگر بها داده می شد و همین وضع باعث می شد تا او نیز خود را تافته ای جدا بافته از دیگران بداند.

مخالفان جهش تحصیلی نیز درست همین موضوع را محور مخالفت خود قرار می دهند، چون باور دارند توان این دانش آموزان در یادگیری سریع مفاهیم از آنها موجودی می سازد که بیشتر مواقع در نگرش های خود نسبت به دیگران احساس تکبر و ممتاز بودن می کنند.

اما علت مخالفت با جهش تحصیلی فقط از این لحاظ نیست چون از دید آنها مشکلاتی که از این جهش ناشی می شود فراتر از تکبر و خودبرتربینی این دانش آموزان است.

مخالفان معتقدند چون جهش تحصیلی در دوره سه ماه تابستان صورت می گیرد یادگیری های این دانش آموزان سطحی است و غنا و عمق ندارد به همین علت احتمال این که آنها در سال تحصیلی جدید به اندازه دانش آموزان دیگر ـ که مطالب درسی را در 9 ماه خوانده اند ـ آماده نباشند وجود دارد.

از دید آنها مشکل بزرگ تر این است که چون دانش آموزان جهش کرده یک یا چند سال کوچک تر از دانش آموزانی هستند که با هم همکلاس می شوند، ممکن است از نظر سازگاری های عاطفی و اجتماعی دچار مشکل شوند و با از دست دادن حس اعتماد به نفس، انگیزه های تحصیلی شان نیز کمرنگ شود و نتوانند برتری تحصیلی خود را در پایه های بالاتر همچنان حفظ کنند.

البته بسیاری از افراد با این موضع مخالفان، موافق نیستند و آن را منافی توانایی های افراد تیزهوش می دانند.

یکی از معلمان پایه ابتدایی ساکن تهران نیز در گفت و گو با جام جم به این موضوع اشاره می کند و می گوید در سال هایی که دانش آموزان جهشی را در کلاس درس در کنار دانش آموزان عادی داشته است هیچ گاه ندیده که این بچه ها از نظر سازگاری های عاطفی و اجتماعی دچار مشکل شوند.

با این حال او از مخالفان جهش تحصیلی است چون باور دارد بچه ها با هر توان ذهنی حق دارند تفریح کنند، به مهمانی بروند و با هم سن و سال های خود بازی کنند که مشغول کردن آنها در تابستان و وادار شدن آنها به گذراندن یک پایه تحصیلی در سه ماه، امتیاز با جمع بودن و تجربه کردن زندگی اجتماعی را از این بچه ها می گیرد.

در کنار این گروه از مخالفان، موافقان استدلال های محکم تری دارند و جهش کردن را حق همه کسانی می دانند که توانایی های ویژه دارند.

آنها می گویند منطقی نیست دانش آموزان تیزهوش و سرآمد را به این بهانه که سن تقویمی شان کم بوده و ممکن است با همکلاسی های بزرگ تر از خود دچار مشکل شوند از رشد و پیشرفت باز داشت.

یکی از معلمان ساکن کردستان که تاکنون دو دانش آموز را در کلاس های جهشی همراهی کرده است در گفت و گو با جام جم با همین استدلال از جهش تحصیلی دانش آموزان دفاع می کند.

او معتقد است: نباید با این نگرانی که دانش آموزانی با قدهای کوتاه تر و سن های کمتر در کلاس های بالاتر کنار دانش آموزان بزرگ تر می نشینند سبب شود به جهش تحصیلی با نگاه بدبینانه نگاه کنیم.

وی تاکید می کند: سه سال جهش در مقطع ابتدایی ممکن است به ایجاد شکاف عاطفی میان دانش آموزان منجر شود که به اعتقاد او برای جلوگیری از آسیب های احتمالی بهتر است دانش آموزان با استعداد فقط از یک یا دو سال جهش در مقطع ابتدایی استفاده کنند.

با این حال موافقان یک نگرانی بزرگ دارند، چون احتمال می دهند دانش آموزان تیزهوش که مطالب درسی را سریع تر و عمیق تر از هم سن و سال های خود می آموزند بتدریج در سیستم مدارس عادی که نحوه تدریس معلم و محتوای کتاب ها انعطاف ندارد، دچار بی انگیزگی شوند و استعدادهایشان هدر رود که بی شک اگر مسئولان آموزش و پرورش برای این وضع فکری کنند و معلمانی که چنین شاگردانی دارند در برخورد با آنها فعال تر عمل کنند این بخش از نگرانی موافقان جهش تحصیلی نیز برطرف خواهد شد.